T\u00fcrkiye’de sat\u0131\u015f\u0131 yasak olmas\u0131na kar\u015f\u0131n, internet \u00fczerinden kolayca al\u0131nabilen, “e-Sigara”, “Puff Bar” gibi isimlerle de bilinen tek kullan\u0131ml\u0131k sigaralar, farkl\u0131 renkteki tasar\u0131mlar\u0131 ve meyve aromalar\u0131yla “masum” bir g\u00f6r\u00fcnt\u00fc \u00e7izerek \u00f6zellikle gen\u00e7leri hedef al\u0131yor.<\/p>\n
Ankara Etlik \u015eehir Hastanesi Sigara B\u0131rakma Poliklini\u011finde g\u00f6rev yapan G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. Berna Ak\u0131n, konuya ili\u015fkin AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, “tek kullan\u0131ml\u0131k sigara” gibi \u00fcr\u00fcnlerin t\u00fct\u00fcn end\u00fcstrisinin son y\u0131llardaki yeni pazarlama stratejilerinden biri oldu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Ak\u0131n, “Tek kullan\u0131ml\u0131k veya di\u011fer elektronik sigaralar\u0131n ‘ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapmad\u0131\u011f\u0131’ \u00f6ne s\u00fcr\u00fcl\u00fcyor ancak bu kesinlikle do\u011fru de\u011fil. Elektronik sigaralar\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yap\u0131c\u0131 etkisinin ve zararlar\u0131n\u0131n bilinen t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinden de daha tehlikeli oldu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
T\u00fcm elektronik sigaralar\u0131n t\u0131pk\u0131 di\u011fer t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri gibi ki\u015filerin sadece kendine de\u011fil \u00e7evresindekilere de zarar verdi\u011fine i\u015faret eden Ak\u0131n, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n “Elektronik sigaralardan yay\u0131lan duman\u0131 solumak da pasif i\u00e7icili\u011fin olu\u015fturdu\u011fu zararlara sebep oluyor. Sigara kaynakl\u0131 ortaya \u00e7\u0131kan kanser, kalp-damar rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 gibi t\u00fcm rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n olu\u015fma riski elektronik sigaralarda da bulunuyor.<\/p>\n Tek kullan\u0131ml\u0131k sigara gibi \u00fcr\u00fcnler \u00f6zellikle ergenlik d\u00f6nemindeki gen\u00e7leri tehdit ediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ergenlerin beyin geli\u015fimleri 20 ya\u015f\u0131na kadar tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in d\u00fcrt\u00fc kontrol bozukluklar\u0131 olabiliyor ve bu nedenle ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa yatk\u0131nl\u0131klar\u0131 da di\u011fer bireylere g\u00f6re \u00e7ok daha y\u00fcksek oluyor. Bu d\u00f6nemde sigaraya ba\u015flamalar\u0131, ileriki ya\u015flar\u0131nda da sigaray\u0131 b\u0131rakamayan bireyler olarak ya\u015famlar\u0131na devam etmelerine yol a\u00e7\u0131yor.”<\/p>\n Ak\u0131n, elektronik sigaralar\u0131n zararlar\u0131na ili\u015fkin daha fazla e\u011fitici \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131lmas\u0131n\u0131n \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatarak, “Elektronik sigaralar\u0131n likit yap\u0131da olmas\u0131, \u0131s\u0131yla temas etmesinden \u00f6t\u00fcr\u00fc akci\u011fere daha h\u0131zl\u0131 ula\u015fma gibi ciddi zararl\u0131 etkileri bulunuyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n Baz\u0131 ki\u015filerin tek kullan\u0131ml\u0131k elektronik sigaralar\u0131 “sigaray\u0131 b\u0131rakma” arac\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ama bunun do\u011fru olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Ak\u0131n, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n “Elektronik sigaralar\u0131n, sigaray\u0131 b\u0131rakmay\u0131 sa\u011flamas\u0131 kesinlikle s\u00f6z konusu de\u011fil. Bunlar tamamen t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri end\u00fcstrisinin olu\u015fturdu\u011fu yanl\u0131\u015f alg\u0131. Elektronik sigara kullananlarda t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha fazla geli\u015febiliyor. Karbon monoksit d\u00fczeyleri, kansere yakalanma ve ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k olu\u015fturma potansiyelleri daha y\u00fcksek oluyor. Bu nedenle kesinlikle sigaradan daha az zararl\u0131 de\u011filler. Zarar noktas\u0131nda sigara kadar hatta daha y\u00fcksek riskleri ta\u015f\u0131yorlar.”<\/p>\n Sigara B\u0131rakma Poliklini\u011fi’nde y\u00fcr\u00fct\u00fclen \u00e7al\u0131\u015fmalara ili\u015fkin bilgileri de payla\u015fan Ak\u0131n, Etlik \u015eehir Hastanesinde yakla\u015f\u0131k 4 ay \u00f6nce hizmete ba\u015flayan poliklini\u011fin \u015fu ana kadar 300 civar\u0131nda ki\u015fiye hizmet verdi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n Ak\u0131n, 4 hekim ve bir psikolo\u011fun g\u00f6rev yapt\u0131\u011f\u0131 poliklinikte dan\u0131\u015fanlara en az yar\u0131m saat ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k d\u00fczeylerinin \u00f6l\u00e7\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ve ki\u015fileri sigaraya y\u00f6nelten fakt\u00f6rlerin, hastal\u0131k \u00f6yk\u00fclerinin tek tek incelendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Bu kapsamda ki\u015fiye \u00f6zel tedavi planlar\u0131n\u0131n olu\u015fturuldu\u011funu vurgulayan Ak\u0131n, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n “Sigara b\u0131rakma tedavisinde bilimsel etkinli\u011fi kan\u0131tlanm\u0131\u015f ila\u00e7 veya nikotin band\u0131, nikotin sak\u0131z\u0131, nazal sprey gibi nikotin replasman tedavilerinin yan\u0131 s\u0131ra psikolo\u011fumuz taraf\u0131ndan uygun g\u00f6r\u00fclen davran\u0131\u015f tedavisi, bireysel ve grup terapileri de \u00f6nerilebiliyor. Hastan\u0131n durumuna g\u00f6re uygun tedaviyi \u00f6neriyoruz.<\/p>\n D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc, sigaray\u0131 en yayg\u0131n ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k yapan durum olarak de\u011ferlendiriyor. B\u0131rakmak ger\u00e7ekten zordur, s\u00fcre\u00e7 ister ancak vazge\u00e7ilebilir bir davran\u0131\u015ft\u0131r. Bu y\u00fczden kendi ba\u015f\u0131na deneyenlerden ziyade destek alarak sigaray\u0131 b\u0131rakanlar\u0131n s\u00fcreci \u00e7ok daha ba\u015far\u0131l\u0131 y\u00fcr\u00fcyor, olumlu sonu\u00e7lar al\u0131n\u0131yor.”<\/p>\n Poliklini\u011fe ba\u015fvuran ki\u015filerin ortalama 2 haftada bir d\u00fczenli kontrol muayeneleriyle takip edildi\u011fini belirten Arman, hastalar\u0131n hem tedavi s\u00fcre\u00e7lerini bu \u015fekilde izlediklerini hem de sigaray\u0131 b\u0131rakma giri\u015fimlerinde motive edilmelerinin ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n Arman, sigara b\u0131rakma tedavisinde ki\u015filerin en az 3 ay takip edildi\u011fini, b\u0131rakma s\u00fcrecinin ki\u015finin ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k d\u00fczeyine g\u00f6re de\u011fi\u015fti\u011fini belirterek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n “En az 1 ay sigara i\u00e7mi\u015f bir ki\u015fi, ba\u011f\u0131ml\u0131 olma durumuna gelebilir ve 90-120 dakika aras\u0131nda sigara i\u00e7medi\u011finde tahamm\u00fcls\u00fczl\u00fck, sinirlilik, gerginlik, i\u015ftah art\u0131\u015f\u0131, fazla karbonhidrat ve \u015feker iste\u011fi gibi yoksunluk belirtilerini ya\u015famaya ba\u015flayabilir. E\u011fer ki\u015filer bu yoksunluk belirtilerine 1 ay dayan\u0131rsa ya\u015fanan \u015fikayetler, i\u00e7me iste\u011fi gerilemeye ba\u015flar. Biz de poliklini\u011fimizde uygulad\u0131\u011f\u0131m\u0131z destek tedavilerin yan\u0131nda bu yoksunlukla nas\u0131l ba\u015f edilece\u011fi, nas\u0131l ertelenebilece\u011fin ve bask\u0131lanabilece\u011fini anlat\u0131yoruz.”<\/p>\n Arman, sigara ba\u011f\u0131ml\u0131s\u0131 ki\u015filere, “Hem kendinizin hem de sevdiklerinizin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in sigaray\u0131 b\u0131rakma yolundaki o ilk ad\u0131m\u0131 atmaktan korkmay\u0131n. Sigara her ya\u015fta b\u0131rak\u0131labilir. Elbette ne kadar erken sigaray\u0131 b\u0131rak\u0131rsan\u0131z sa\u011fl\u0131k a\u00e7\u0131s\u0131ndan olumlu d\u00f6n\u00fc\u015flerini de o kadar erken g\u00f6rmeye ba\u015flayacaks\u0131n\u0131z.” \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n Sigara B\u0131rakma Poliklini\u011finde tedavi g\u00f6ren 41 ya\u015f\u0131ndaki Ahmet \u015eahin de “Yakla\u015f\u0131k 20 y\u0131ld\u0131r sigara kullan\u0131yordum. Hem ciddi nefes darl\u0131\u011f\u0131 ya\u015famam hem de \u00e7ocuklar\u0131ma bu anlamda k\u00f6t\u00fc \u00f6rnek olmak istememem sebebiyle sigaray\u0131 b\u0131rakmaya karar verdim ve bir yak\u0131n\u0131m\u0131n \u00f6nerisiyle poliklini\u011fe ba\u015fvurdum.” dedi.<\/p>\n Uygulanan tedavinin kendisine ciddi destek sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan \u015eahin, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n “Sigara B\u0131rakma Poliklini\u011fine yakla\u015f\u0131k 2 ay \u00f6nce ba\u015fvurdum, 1 ayd\u0131r da sigara i\u00e7miyorum. Hem ila\u00e7 hem de psikolojik destek anlam\u0131nda ger\u00e7ekten y\u00fcksek standartta bir hizmet sunuluyor. \u015eu an nefesim a\u00e7\u0131ld\u0131, ya\u015fam kalitem artt\u0131, uzun mesafeli y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015fler yapabiliyorum ve kendimi \u00e7ok daha iyi hissediyorum.”<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/01.03%2F188%2F3%2F20230722_2_59604550_91228418.jpg\"\/)
Foto\u011fraf:\u00a0Berke Bayur\/AA<\/em><\/p>\nGen\u00e7lerde ciddi ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011fa sebep olabiliyor<\/h3>\n
“Likit yap\u0131lar\u0131 nedeniyle ciddi zararl\u0131 etkileri var”<\/h3>\n
Sigara B\u0131rakma Poliklini\u011fi, 4 ayda 300 ki\u015fiye hizmet verdi<\/h3>\n
“En az 1 ay sigara i\u00e7en bir ki\u015fi ba\u011f\u0131ml\u0131 olma durumuna gelebilir”<\/h3>\n
20 y\u0131ll\u0131k sigara ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131ndan kurtuldu<\/h3>\n