Fidan, Endonezya’n\u0131n ba\u015fkenti Cakarta’da d\u00fczenlenen T\u00fcrkiye-ASEAN Sekt\u00f6rel Diyalog Ortakl\u0131\u011f\u0131 \u00dc\u00e7l\u00fc Toplant\u0131s\u0131’nda konu\u015ftu.<\/p>\n
FET\u00d6’n\u00fcn darbe giri\u015fiminde \u015fehit olan vatanda\u015flar\u0131 anan Fidan, 251 vatanda\u015f\u0131n en b\u00fcy\u00fck fedakarl\u0131\u011f\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve T\u00fcrk demokrasisini, egemenli\u011fini ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc korumak i\u00e7in sava\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Fidan, T\u00fcrkiye’nin Asya b\u00f6lgesindeki dostlar\u0131n\u0131n FET\u00d6 ile m\u00fccadelede yapt\u0131klar\u0131 i\u015fbirli\u011finin takdirle kar\u015f\u0131land\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, ter\u00f6r tehdidini kesin olarak ortadan kald\u0131rmak i\u00e7in birlikte daha fazlas\u0131n\u0131 ba\u015farmaya kararl\u0131 olduklar\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 sistemin b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn e\u015fi\u011finde oldu\u011funu kaydeden Fidan, t\u00fcm d\u00fcnyada b\u00f6lgesel ve sivil \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, k\u00fcresel ekonomik toparlanman\u0131n zay\u0131flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, enerji krizinin hen\u00fcz bitmedi\u011fini, yoksulluk, e\u015fitsizlik, g\u0131da g\u00fcvensizli\u011fi ve iklim \u015foklar\u0131n\u0131n endi\u015fe verici seviyelerde oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/54a427bf-71c5-4e63-a83d-6196709e92a3\/009_2023%2F006_2023%2F15_Temmuz%2F18%2FAA-31681348.jpg\"\/)
<\/p>\n
Fidan, ayr\u0131ca 2030’a kadar s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedeflerine ula\u015fman\u0131n zorlu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, “Ancak bir Endonezya atas\u00f6z\u00fcn\u00fcn dedi\u011fi gibi, sa\u011flam a\u011fa\u00e7 f\u0131rt\u0131nadan korkar. G\u00fcneydo\u011fu Asya ile T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f i\u015fbirli\u011fi, k\u00fcresel gidi\u015fat \u00fczerinde kal\u0131c\u0131 ve olumlu bir etki b\u0131rakma potansiyeline sahip.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Stratejik vizyonu \u00fc\u00e7 s\u00fctun alt\u0131nda \u00f6zetlediklerini kaydeden Fidan, bunlardan birincisinin “bar\u0131\u015f aray\u0131\u015f\u0131” oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
D\u0131\u015fi\u015fleri Bakan\u0131 Fidan, “T\u00fcrkiye, g\u00fcn\u00fcm\u00fcz\u00fcn giderek karma\u015f\u0131kla\u015fan ve uzayan \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131na bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcmler aramaktad\u0131r. Ukrayna’dan Somali’ye, Filipinler’den Balkanlar’a kadar arabuluculuk \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n somut sonu\u00e7lar\u0131ndan gurur duyuyoruz.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
“T\u00fcrkiye ve ASEAN, b\u00f6lgelerinde ekonomik b\u00fcy\u00fcme i\u00e7in \u00f6nemli merkezler olmaya devam ediyor”<\/h3>\n
T\u00fcrkiye’nin Rusya, Ukrayna ve Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) ile ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131 Karadeniz Tah\u0131l Giri\u015fimi’yle benzeri g\u00f6r\u00fclmemi\u015f bir k\u0131tl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nledi\u011fini vurgulayan Fidan, “Bunun olumlu etkisi, d\u00fcnyadaki her yemek masas\u0131nda hissediliyor. T\u00fcrkiye b\u00f6lgesel sahiplenmeye \u00f6ncelik vermeye ve a\u015f\u0131r\u0131 etkilerden ar\u0131nm\u0131\u015f bir d\u0131\u015f politika y\u00fcr\u00fctmeye devam edecektir.” dedi.<\/p>\n
Bu anlamda ASEAN’a \u00e7ok benzediklerini belirten Fidan, ASEAN’\u0131n G\u00fcneydo\u011fu Asya’yla ilgili olarak bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l ve refah i\u00e7erisinde bir yolculu\u011fu ger\u00e7ekle\u015ftirmesinde bir ara\u00e7 oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
Fidan, \u00f6te yandan T\u00fcrkiye ve ASEAN’\u0131n \u00f6nemli siyasi diyalo\u011fu bir araya getirerek yenilik\u00e7i ve bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l \u00e7\u00f6z\u00fcmler ortaya koyabilece\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/54a427bf-71c5-4e63-a83d-6196709e92a3\/009_2023%2F006_2023%2F15_Temmuz%2F18%2FAA-31681351.jpg\"\/)
<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin ekonomik iyile\u015fmesinin salg\u0131n sonras\u0131nda b\u00fct\u00fcn beklentilerin aksine son derece \u00f6nemli bir art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini, 2023’\u00fcn ilk 3 ay\u0131nda T\u00fcrkiye’nin gayri safi yurt i\u00e7i has\u0131las\u0131n\u0131n y\u00fczde 4 oran\u0131nda artarak d\u00fcnyada en iyi geli\u015fen ekonomiler aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Fidan, T\u00fcrkiye’nin ihracat\u0131n\u0131n halihaz\u0131rda ge\u00e7en y\u0131l 252,4 milyar dolara ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
Fidan, ayn\u0131 d\u00f6nemde ASEAN’\u0131n 700 milyonluk n\u00fcfusuyla d\u00fcnyan\u0131n 5. gayri safi yurt i\u00e7i has\u0131las\u0131na sahip oldu\u011funu belirterek, “Bu anlamda T\u00fcrkiye ve ASEAN, b\u00f6lgelerinde ekonomik b\u00fcy\u00fcme i\u00e7in \u00f6nemli merkezler olmaya devam ediyor. Bu anlamda kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 faydal\u0131 olacak olan ili\u015fkilerimizi ortak \u00f6ncelikler \u00fczerine oturtman\u0131n her iki tarafa da fayda sa\u011flayaca\u011f\u0131na inan\u0131yorum.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Yeniden Asya Giri\u015fimi<\/h3>\n
Yeniden Asya Giri\u015fimi’nin T\u00fcrkiye’nin en temel ilkelerinden biri oldu\u011funu kaydeden Fidan, bu giri\u015fimin ticaret, yat\u0131r\u0131mlar, savunma sanayii, ba\u011flant\u0131sall\u0131k, ye\u015fil enerji ve dijital teknolojiler gibi \u00f6nemli alanlar\u0131 \u00f6ncelik olarak belirledi\u011fini ve ayn\u0131 zamanda s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedeflerine odakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
Fidan, Yeniden Asya Giri\u015fimi’nin ayn\u0131 zamanda ASEAN’\u0131n Hint-Pasifik eri\u015fim stratejisini destekleyen bir giri\u015fim oldu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, stratejilerinin ve dinamizmin bir araya gelmesinin ekonomik iyile\u015fmeyi yap\u0131salla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131n\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedeflerine ula\u015fmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/54a427bf-71c5-4e63-a83d-6196709e92a3\/009_2023%2F006_2023%2F15_Temmuz%2F18%2FAA-31681352.jpg\"\/)
<\/p>\n
Etkin \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131k vurgusu<\/h3>\n
\u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00f6nemli aya\u011f\u0131n ise etkin \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131k oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Fidan, bug\u00fcn en zor engellerin asl\u0131nda s\u0131n\u0131r tan\u0131mad\u0131\u011f\u0131n\u0131, d\u00fczensiz g\u00f6\u00e7, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi, iklimle ilgili ortaya \u00e7\u0131kan felaketler ve ayn\u0131 zamanda at\u0131k sorununun kritik durumunun bu zorluklardan baz\u0131lar\u0131 oldu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n
Fidan, T\u00fcrkiye ve G\u00fcneydo\u011fu Asya’n\u0131n bunlardan en k\u00f6t\u00fc etkilenenler aras\u0131nda oldu\u011funa i\u015faret ederek, ASEAN \u00fcyelerinin T\u00fcrkiye’de 6 \u015eubat’ta ya\u015fanan y\u0131k\u0131c\u0131 depremlerin akabinde g\u00f6stermi\u015f olduklar\u0131 dayan\u0131\u015fman\u0131n her zaman hat\u0131rlayacaklar\u0131 \u00f6nemli bir destek oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
Bu t\u00fcr engellerle i\u015fbirli\u011fi ruhuyla ba\u015f edebilmek i\u00e7in T\u00fcrkiye’nin ASEAN gibi etkin \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131n \u00f6nemine inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Fidan, bunun ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye’nin S\u0131f\u0131r At\u0131k inisiyatifinin ortaya \u00e7\u0131kard\u0131\u011f\u0131 ve en temel odakland\u0131\u011f\u0131 noktalardan bir tanesi oldu\u011funu ve BM Genel Kurulu taraf\u0131ndan da bu inisiyatifin desteklendi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Fidan, \u00e7ok tarafl\u0131l\u0131\u011f\u0131n artmas\u0131 i\u00e7in uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n, \u00f6zellikle BM’nin reforma tabi tutulmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayarak, bu ba\u011flamda ASEAN ve \u00fcyeleriyle \u00e7ok daha fazla dayan\u0131\u015fma sa\u011flamak istediklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
G\u00fcneydo\u011fu Asya’n\u0131n T\u00fcrkiye’yle \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ve ASEAN’la i\u015fbirli\u011finin g\u00fc\u00e7lendirilmesinin, T\u00fcrkiye’nin siyasi ve finansal bir merkez olmas\u0131 hedeflerini desteklemeye devam etti\u011fini aktaran Fidan, 28 May\u0131s’ta yap\u0131lan se\u00e7im sonras\u0131nda Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan’\u0131n olu\u015fturdu\u011fu kabinenin en temel \u00f6nceliklerinden bir tanesinin de bu oldu\u011funa i\u015faret etti.<\/p>\n
Fidan, yeni d\u00f6nemde k\u0131tasal eri\u015fim stratejilerini daha kurumsal hale getireceklerini belirterek, “Bunlar\u0131n aras\u0131nda Yeniden Asya Giri\u015fimi var. Bunun i\u00e7in yeni ortakl\u0131k modelleri geli\u015ftirece\u011fiz ve mevcut olanlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirece\u011fiz. \u0130\u015fte bu nedenle b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel siyasi ortamda temel oyuncular olarak T\u00fcrkiye ve ASEAN’\u0131n \u00e7ok daha ileri seviyede i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131 gerekti\u011fine inan\u0131yoruz. T\u00fcrkiye ve ASEAN aras\u0131ndaki bu diyalog ortakl\u0131\u011f\u0131 bizim ortak hedefimiz i\u00e7in \u00f6nemli bir sinerji olu\u015fturabilir. Bu da adil, kapsay\u0131c\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir uluslararas\u0131 d\u00fczendir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n