<\/p>\n
AA muhabiri, yaz aylar\u0131nda yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131 ve bunlara kar\u015f\u0131 al\u0131nmas\u0131 gereken \u00f6nlemleri uzmanlar\u0131na sordu.<\/p>\n
\u0130stanbul Medeniyet \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi, G\u00f6ztepe Prof. Dr. S\u00fcleyman Yal\u00e7\u0131n \u015eehir Hastanesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Uzman\u0131 Prof. Dr. Yasemin \u00c7a\u011f, yaz\u0131n artan s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n baz\u0131 mikroorganizmalar\u0131n \u00fcremesine uygun ortam olu\u015fturdu\u011funu, dolay\u0131s\u0131yla bunlara ba\u011fl\u0131 geli\u015fen enfeksiyonlar\u0131n da artabildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Yaz\u0131n a\u00e7\u0131k ve k\u0131rsal alanda, deniz ve havuzda daha \u00e7ok vakit ge\u00e7irildi\u011fi i\u00e7in de baz\u0131 enfeksiyonlar\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken \u00c7a\u011f, bunlardan baz\u0131lar\u0131n\u0131 “akut gastroenterit ve besin zehirlenmesi, solunum yolu enfeksiyonlar\u0131, vekt\u00f6rlerle bula\u015fan enfeksiyonlar, havuz ve kirli denizin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 enfeksiyonlar, seyahat ile ili\u015fkili enfeksiyonlar” \u015feklinde s\u0131ralad\u0131.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00c7a\u011f, akut gastroenterit ve besin zehirlenmesinde birtak\u0131m vir\u00fcsler, bakteriler ve parazitlerin etken olabilece\u011fini anlatarak, \u00f6zellikle s\u0131cak havada a\u00e7\u0131kta bekletilmi\u015f, hijyenik olmayan yiyecek ve i\u00e7eceklerin t\u00fcketiminin risk fakt\u00f6r\u00fc oldu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n
Bu a\u00e7\u0131dan, s\u00fct ve s\u00fct \u00fcr\u00fcnleriyle haz\u0131rlanan dondurma, kremal\u0131 pasta ve mayonezli \u00fcr\u00fcnlerin daha riskli say\u0131labilece\u011fini belirten \u00c7a\u011f, akut gastroenterit ve besin zehirlenmesinin bulant\u0131, kusma, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 ve ishal gibi belirtilerle seyretti\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
Gastroenterit ve besin zehirlenmesinin tedavisinde v\u00fccudun kaybetti\u011fi su ve tuzun yerine konulmas\u0131n\u0131n ama\u00e7land\u0131\u011f\u0131n\u0131, hastalara patates ha\u015flamas\u0131, muz, yo\u011furt ve bol su t\u00fcketimini \u00f6nerdiklerini kaydeden \u00c7a\u011f, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda a\u015f\u0131r\u0131 kusma ve \u015fiddetli ishalin bazen hayati tehlikeye yol a\u00e7abilece\u011fi, ciddi vakalarda mutlaka doktora ba\u015fvurulmas\u0131 gerekti\u011fi konusunda uyard\u0131.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00c7a\u011f, viral \u00fcst solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131n y\u0131l\u0131n t\u00fcm zamanlar\u0131nda g\u00f6r\u00fclebilece\u011fini, \u00f6zellikle \u00e7ocuklarda hafif ate\u015f ve bo\u011faz a\u011fr\u0131s\u0131, hap\u015f\u0131r\u0131k, burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, g\u00f6zlerde ya\u015farmaya neden oldu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n
Yaza \u00f6zel akla gelebilecek di\u011fer solunum yolu enfeksiyonunun ise “legionella” bakterisinin yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 “legionella pn\u00f6monisi” oldu\u011funu aktaran Prof. Dr. \u00c7a\u011f, bu bakterinin merkezi so\u011futma kuleli otellerde, hamam, sauna ve kapl\u0131ca gibi nemli ortamlarda suyun bu bakteriyle kontamine olmas\u0131 ve buradaki nemli havan\u0131n solunmas\u0131yla bula\u015fabildi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
Prof. Dr. Yasemin \u00c7a\u011f, kene \u0131s\u0131rmas\u0131n\u0131n KKKA ve Lyme hastal\u0131\u011f\u0131na, sivrisinek \u0131s\u0131rmas\u0131n\u0131n ise Bat\u0131 Nil Vir\u00fcs\u00fc’n\u00fcn bula\u015fmas\u0131na neden olabilece\u011fini ifade etti.<\/p>\n
KKKA’n\u0131n ate\u015f, bulant\u0131, kusma, kas a\u011fr\u0131s\u0131 gibi basit bulgular ya da kanama gibi ciddi belirtilerle ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini anlatan \u00c7a\u011f, Bat\u0131 Nil Vir\u00fcs\u00fc’n\u00fcn ise ate\u015f, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131, ishal ve d\u00f6k\u00fcnt\u00fcn\u00fcn yan\u0131 s\u0131ra \u015fuur de\u011fi\u015fikli\u011fi ile tehlikeli bir tabloya yol a\u00e7abilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00c7a\u011f, kene ve sivrisinek \u0131s\u0131rmas\u0131ndan korunmak i\u00e7in yap\u0131labilecekleri \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n
“K\u0131rsal alanlara giderken pantolon pa\u00e7alar\u0131n\u0131n \u00fczerine \u00e7oraplar\u0131n \u00e7ekilmesi, keneyi g\u00f6rmeye yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan a\u00e7\u0131k renk k\u0131yafetlerin tercih edilmesi, b\u00f6cek kovucu ila\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 korunmada etkili y\u00f6ntemlerden. K\u0131rsal alandan d\u00f6nd\u00fckten sonra kene kontrol\u00fc yap\u0131lmal\u0131. Kene tutulmas\u0131 tespit edilirse \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 i\u00e7in en yak\u0131n sa\u011fl\u0131k kurulu\u015funa ba\u015fvurulmal\u0131. \u00d6zellikle ak\u015fam ve gece vakitleri beslenen sivrisineklerden korunmak i\u00e7in uyurken v\u00fccutta a\u00e7\u0131k b\u00f6lge b\u0131rakmamak, sinek kovucu \u00fcr\u00fcnler kullanmak koruyucu olabilir.”<\/p>\n
Yaz aylar\u0131nda temiz olmayan havuz ve denizlerin idrar yolu, mantar ve g\u00f6z enfeksiyonlar\u0131 ile orta kulak iltihab\u0131na neden olabilece\u011fine dikkati \u00e7eken \u00c7a\u011f, cilt mantar enfeksiyonlar\u0131n\u0131n havlu gibi ki\u015fisel e\u015fyalar\u0131n ortak kullan\u0131lmas\u0131 sebebiyle ki\u015fiden ki\u015fiye bula\u015fabildi\u011fini, genital mantar enfeksiyonlar\u0131n\u0131 olu\u015fturan risk fakt\u00f6rlerinin ise deniz ya da havuzdan \u00e7\u0131kt\u0131ktan sonra \u0131slak mayoyla kal\u0131nmas\u0131, \u00e7ok dar ve terletecek k\u0131yafetler giyilmesi oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
Su kaynakl\u0131 enfeksiyonlardan korunmak i\u00e7in al\u0131nabilecek tedbirlerden bahseden \u00c7a\u011f, “Havuzun temizli\u011finden emin olunam\u0131yorsa deniz suyu kirli g\u00f6r\u00fcn\u00fcyorsa buralarda y\u00fczmemek gerekir. Sudan \u00e7\u0131kar \u00e7\u0131kmaz \u0131slak mayo, kuru mayoyla de\u011fi\u015ftirilmelidir. Havlu gibi ki\u015fisel e\u015fyalar ortak kullan\u0131lmamal\u0131d\u0131r. \u00c7ok terletecek, dar ya da sentetik k\u0131yafetler tercih edilmemeli, terlendi\u011finde en k\u0131sa zamanda k\u0131yafet de\u011fi\u015ftirilmelidir.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Ba\u015fak\u015fehir \u00c7am ve Sakura \u015eehir Hastanesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 ve Klinik Mikrobiyoloji Uzman\u0131 E\u011fitim G\u00f6revlisi Do\u00e7. Dr. Ramazan Korkusuz ise yaz aylar\u0131nda hava s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131 ile nem oran\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131n, insanlar\u0131n tatil aktivitesi i\u00e7in yo\u011fun \u015fekilde bir arada bulunmas\u0131n\u0131n baz\u0131 enfeksiyonlar\u0131n yay\u0131lma durumunu art\u0131rabildi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Korkusuz, yaz\u0131n sindirim sistemi enfeksiyonlar\u0131ndan olan ve halk aras\u0131nda “mide gribi” ya da “mide \u00fc\u015f\u00fctmesi” olarak adland\u0131r\u0131lan gastroenteritin s\u0131k\u00e7a g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc aktararak, ishal ile kusmaya ba\u011fl\u0131 s\u0131v\u0131 kayb\u0131na yol a\u00e7abilen bu hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde ki\u015fiye s\u0131v\u0131 takviyesi ve duruma g\u00f6re antibiyoterapiye ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
Yaz\u0131n yay\u0131l\u0131m oran\u0131 y\u00fckselen hastal\u0131klara solunum yolu enfeksiyonlar\u0131n\u0131n da yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Korkusuz, havan\u0131n daha fazla dola\u015ft\u0131\u011f\u0131 kapal\u0131 alanlarda, toplu ula\u015f\u0131m ara\u00e7lar\u0131nda, tatil b\u00f6lgelerinde, bak\u0131m\u0131 yap\u0131lmam\u0131\u015f klimalar\u0131n bulundu\u011fu ortamlarda so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131, grip ve bo\u011faz enfeksiyonlar\u0131n\u0131n daha kolay bula\u015fabildi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Korkusuz, hijyenik olmayan sularda y\u00fczmenin idrar yolu enfeksiyonu riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, havuz kaynakl\u0131 hastal\u0131klar aras\u0131nda kulak, idrar yolu ve cilt enfeksiyonlar\u0131 ile ishalin yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, g\u00fcvenli olmayan k\u0131rsal b\u00f6lgelerde kuyu ya da sebilden su i\u00e7ilmesine ba\u011fl\u0131 olarak tularemi gibi baz\u0131 enfeksiyon rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Bu enfeksiyonlardan korunmak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerden bahseden Korkusuz, “Eller d\u00fczenli olarak sabun ve suyla y\u0131kanmal\u0131 ya da alkol bazl\u0131 el dezenfektan\u0131 kullan\u0131lmal\u0131. \u0130\u00e7me suyu olarak temiz ve g\u00fcvenli su kaynaklar\u0131 tercih edilmeli. Yiyecekler hijyenik ko\u015fullarda haz\u0131rlanmal\u0131. Havuz veya denizde y\u00fczerken hijyen kurallar\u0131na uygun hareket ederek, buralar\u0131n temiz kalmas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmeli. Eller y\u00fcz ve a\u011f\u0131za g\u00f6t\u00fcr\u00fclmekten ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131.”<\/p>\n
\u0130stanbul \u00dcniversitesi Cerrahpa\u015fa (\u0130\u00dcC) Cerrahpa\u015fa T\u0131p Fak\u00fcltesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi R\u0131dvan Karaali de yaz\u0131n kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131n kene gibi b\u00f6cek \u0131s\u0131r\u0131klar\u0131ndan, b\u00fcy\u00fck siteler veya tatil yerlerindeki havuzlar ile k\u0131rsal alanlarda g\u00f6let gibi akmayan sulardan ve besin zehirlenmelerinden kaynakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
Temiz olmayan havuz sular\u0131n\u0131n g\u00f6z ve kulak enfeksiyonlar\u0131na yol a\u00e7abildi\u011fini anlatan Karaali, \u00f6zellikle k\u0131rsal alanlardaki g\u00f6let gibi durgun sularda da bu enfeksiyon riskinin y\u00fcksek oldu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n
Temizli\u011finden emin olunmayan havuzlar ile durgun sularda y\u00fcz\u00fclmemesi gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Karaali, sitelerde ya da tatil yerlerinde temizli\u011fi yap\u0131lan g\u00fcvenli havuzlara girilmesini, y\u00fczd\u00fckten sonra du\u015f al\u0131nmas\u0131n\u0131 tavsiye etti.<\/p>\n
Besin zehirlenmesi durumuna da de\u011finen Karaali, yaz\u0131n \u00f6zellikle bas\u0131n ve sosyal medyada “Davette 200 ki\u015fi zehirlendi” gibi ba\u015fl\u0131klarla toplu zehirlenme durumlar\u0131na s\u0131k\u00e7a \u015fahit olundu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
Dr. \u00d6\u011fr. \u00dcyesi R\u0131dvan Karaali, g\u0131da zehirlenmesinin en \u00f6nemli sebebinin besinlerin uygun ko\u015fullarda saklanmamas\u0131 oldu\u011funa i\u015faret ederek, “Dondurma, s\u00fctl\u00fc tatl\u0131lar, mayonez gibi g\u0131dalar \u00f6zellikle risk te\u015fkil ediyor. K\u0131\u015f\u0131n belki sabaha kadar d\u0131\u015f ortamda kalsa da bozulmayacak bu t\u00fcr \u00fcr\u00fcnler, yaz\u0131n yar\u0131m saat ya da 1 saat gibi \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede uygun olmayan s\u0131cakl\u0131kta b\u0131rak\u0131ld\u0131klar\u0131nda bozulabiliyor. Bu da g\u0131da yoluyla bula\u015fan besin zehirlenmesi dedi\u011fimiz gastrointestinal sistem hastal\u0131klar\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor.” bilgisini verdi.<\/p>\n