\n<\/p>\n
\u0130TO Ba\u015fkan\u0131 Avdagi\u00e7, ekonomik g\u00fcndeme ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
D\u00f6viz kurunun piyasalardaki yans\u0131malar\u0131 ve i\u015f d\u00fcnyas\u0131na tesirine y\u00f6nelik a\u00e7\u0131klama yapan Avdagi\u00e7, “Kurun d\u00fc\u015f\u00fck, y\u00fcksek ya da sabit olmas\u0131 bizim as\u0131l \u00f6nceli\u011fimiz de\u011fil. Enflasyon ile kurun paralel ya da yak\u0131n seyretmesi \u00f6nemli husustur.” dedi.<\/p>\n
“\u00dclkemizde enflasyonla kurun paralel ya da yak\u0131n seyri ne zaman bozulduysa T\u00fcrk ekonomisi sert d\u00fczeltme hareketleri ya\u015famak durumunda kald\u0131. Ekonomimizin son birka\u00e7 y\u0131l\u0131nda, bunu g\u00f6rd\u00fck.” ifadelerini kullanan Avdagi\u00e7 \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Kur asl\u0131nda 2021 y\u0131l\u0131n\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda y\u00f6netilir konumda iken 2022’nin ikinci yar\u0131s\u0131ndan itibaren enflasyon- kur art\u0131\u015f\u0131ndaki ili\u015fki koptu. Kur yatay seyre d\u00f6nd\u00fc enflasyon y\u00fckselmeye devam etti. 2022’nin iki, \u00fc\u00e7 ve d\u00f6rt \u00e7eyre\u011fi ile 2023’\u00fcn ilk \u00e7eyre\u011finde enflasyon h\u0131zl\u0131 y\u00fckselirken, kurun \u00e7ok az y\u00fckselmesi ihracat\u0131 zorla\u015ft\u0131ran, ithalat\u0131 kolayla\u015ft\u0131ran bir yap\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131. ‘Kur istenen seviyede olmaz ise ihracat\u00e7\u0131 zorlan\u0131yor’ diyoruz, asl\u0131nda iki tarafl\u0131 bakmak laz\u0131m. T\u00fcrkiye’nin d\u0131\u015f ticaret rakamlar\u0131 da bunu do\u011fruluyor.<\/p>\n
Siz ne zaman kuru bask\u0131larsan\u0131z ihracat\u0131 bask\u0131 alt\u0131na al\u0131yorsunuz, ihracatta daralma ya\u015fan\u0131yor ama ayn\u0131 zamanda h\u0131zl\u0131 \u015fekilde ithalatta art\u0131\u015f oluyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc ithal \u00fcr\u00fcnler cazip hale geliyor. Bu anlamda iki tarafl\u0131 kay\u0131p oluyor. \u015eu anda d\u00fczeltme hareketi d\u00f6vizde hayata ge\u00e7ti. Bundan sonra en az\u0131ndan d\u00f6vizin bu s\u00fcreden sonra enflasyonla uyumlu s\u00fcre\u00e7 y\u00fcr\u00fctmesi laz\u0131m, sene sonuna kadar ikinci alt\u0131 ayda enflasyon artacaksa kurun da artmas\u0131 laz\u0131m, 1-2 puan farkl\u0131l\u0131k olsa da mant\u0131kl\u0131 hareket etmesi \u00f6nemli.”<\/p>\n
2022 temmuzuna g\u00f6re 2023 temmuzunda asgari \u00fccretin 12 ayda y\u00fczde 107 artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ilgili d\u00f6nemde devletin a\u00e7\u0131klad\u0131\u011f\u0131 T\u00dcFE art\u0131\u015f\u0131n\u0131n da y\u00fczde 40 oldu\u011funu hat\u0131rlatan Avdagi\u00e7, “Yani bizim asgari \u00fccret reel anlamda y\u00fczde 67 artt\u0131. B\u00fct\u00fcn d\u00fczenlemeleri makro etki analizi yaparak de\u011ferlendirmek gerek. Biz son yap\u0131lan asgari \u00fccret rakam\u0131n\u0131n netini makul kar\u015f\u0131l\u0131yoruz. Ancak bu noktada da beklentimiz dahilinde \u00fc\u00e7 \u00f6nemli konu var.” dedi.<\/p>\n
Avdagi\u00e7 s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bizim h\u0131zla vergi gelirlerinin dilimlerinde d\u00fczeltme yapmam\u0131z gerek. \u015eu anda vergi gelirindeki art\u0131\u015f h\u0131z\u0131 hem enflasyonun hem de asgari \u00fccret art\u0131\u015f\u0131n\u0131n \u00e7ok gerisinde kald\u0131.<\/p>\n
2000 y\u0131l\u0131nda gelir vergisinin ilk dilimi asgari \u00fccretin 22 kat\u0131 idi. \u015eimdi temmuz ay\u0131nda bu, asgari \u00fccretin 6.1 kat\u0131na d\u00fc\u015ft\u00fc. \u0130nsanlar asgari \u00fccreti ald\u0131\u011f\u0131 zaman bunu sadece asgari \u00fccret olarak g\u00f6rmemek laz\u0131m. T\u00fcm \u00fccretlilerin gelirleri ile i\u015fveren maliyetini g\u00f6rmek laz\u0131m.<\/p>\n
1 Ocak’ta 60 bin lira br\u00fct \u00fccret alan bir \u00e7al\u0131\u015fan, vergi dilimleri itibar\u0131yla geldi\u011fi noktaya bakt\u0131\u011f\u0131m\u0131zda 1 Temmuz’da asgari \u00fccret kadar, y\u00fczde 35 zam al\u0131yor. Fakat y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131ndaki net \u00fccreti ancak y\u0131l\u0131n ilk yar\u0131s\u0131ndaki ile e\u015fit hale geliyor. Vergi dilimleri o kadar h\u0131zl\u0131 devreye giriyor ki, \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n \u00fccreti br\u00fct y\u00fczde 35 artmas\u0131na ra\u011fmen neti sabit kal\u0131yor. Dolay\u0131s\u0131yla bizim burada vergi dilimlerindeki son 10-15 y\u0131ll\u0131k kay\u0131plar\u0131 telafi edecek \u015fekilde, sadece asgari \u00fccreti g\u00f6z \u00f6n\u00fcne alacak \u015fekilde de\u011fil, \u00f6zellikle bunun d\u0131\u015f\u0131ndaki dilimlerin revize edilmesi \u00f6nem arz ediyor”<\/p>\n
Bir di\u011fer konunun SGK \u00fcst limiti oldu\u011funu belirten Avdagi\u00e7, “SGK \u00fcst limiti asgari \u00fccretin 5 kat\u0131 idi sonras\u0131nda 6,5 kat\u0131na \u00e7\u0131kt\u0131 ve devam\u0131nda 7,5 kata ula\u015ft\u0131. SGK primi \u015fu anda 100 bin liray\u0131 ge\u00e7ti. Yakla\u015f\u0131k 100 bin lira maa\u015f alan bir \u00e7al\u0131\u015fan kendi maa\u015f\u0131ndan y\u00fczde 14, i\u015fveren indirim kapsam\u0131nda ise y\u00fczde 15,5 i\u015fveren pay\u0131, i\u015fsizlik sigortas\u0131 ile toplam y\u00fczde 32,5 eriyor, 100 bin lira alan \u00e7al\u0131\u015fan 32 bin 500 lira SGK paras\u0131 \u00f6d\u00fcyor bu abart\u0131l\u0131 bir rakam.” yorumunu yapt\u0131.<\/p>\n
Avdagi\u00e7, “SGK \u00fcst limitinin de g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi laz\u0131m. Asgari \u00fccrette belirlenen net rakam ile ilgili bir s\u0131k\u0131nt\u0131m\u0131z yok. \u015eu andaki ya\u015fam \u015fartlar\u0131 i\u00e7inde ele\u015ftirimiz bulunmuyor. \u00d6te yandan gelir vergisi dilimlerinin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi ve k\u0131dem tazminat\u0131 ile ilgili d\u00fczenlemelerin g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi gibi \u00fc\u00e7 konuya \u00f6nem vermekteyiz” dedi.<\/p>\n
\u0130TO Ba\u015fkan\u0131 Avdagi\u00e7, vize ile ilgili s\u00fcre\u00e7te son birka\u00e7 y\u0131ld\u0131r daha da s\u0131k\u0131nt\u0131l\u0131 bir s\u00fcre\u00e7 oldu\u011funu hat\u0131rlatarak Schengen vizesi ile ilgili s\u00fcrecin 2016’dan bu yana kademeli olarak zor bir hal ald\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu sorunu hem i\u015f d\u00fcnyas\u0131n\u0131n hem de Cumhurba\u015fkan\u0131n\u0131n 30 May\u0131s’taki TOBB genel kurulunda \u00f6ncelikli konu olarak dile getirdi\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
“AB ile vizelerin G\u00fcmr\u00fck Birli\u011fi anla\u015fmas\u0131 uyar\u0131nca kald\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyordu. Ancak bu ger\u00e7ekle\u015fmedi.” diyen Avdagi\u00e7 \u015funlara vurgu yapt\u0131:<\/p>\n
“Vize olay\u0131 T\u00fcrkiye \u00fczerinde politik arg\u00fcman olarak kullan\u0131l\u0131yor. Birka\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131 var s\u00fcreci zorla\u015ft\u0131ran. Vizeye m\u00fcracaat s\u00fcresi \u00fclkelere g\u00f6re de\u011fi\u015firken 6-9 hafta randevu almak i\u00e7in bekleniyor. Neredeyse bir klas\u00f6r evrak paketi sunulmak durumunda kal\u0131n\u0131yor. Bu evraklar ayn\u0131 zamanda insan haklar\u0131na da ayk\u0131r\u0131.<\/p>\n
T\u00fcm mali durumu, menkul-gayrimenkul ve sosyal sigorta s\u00fcre\u00e7leri gibi payla\u015f\u0131lmayan hususlar\u0131 istemenin etik olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz. Bir ton evrak isteniyor ve devam\u0131nda 2-3 haftal\u0131k de\u011ferlendirme s\u00fcreci de eklenince 9-12 haftay\u0131 buluyor.<\/p>\n
S\u00fcre sonu anlam\u0131nda verilen vize \u00f6ncekilere nazaran k\u0131sald\u0131. 4-5 y\u0131ll\u0131k vize alanlar 3-6 ayl\u0131k vize almaya ba\u015flad\u0131lar. Vize iade oran\u0131 y\u00fczde 20’lere ula\u015ft\u0131. Baz\u0131 ba\u015fkonsoloslar ‘\u00e7ok yo\u011fun vize talebi var’ gibi a\u015f\u0131r\u0131 teknik nedenler ileri s\u00fcrerken \u015funu g\u00f6r\u00fcyoruz; \u0130stanbul’daki A \u00fclkesinin ba\u015fkonsoloslu\u011fu T.C. vatanda\u015f\u0131 gitti\u011fi zaman ayr\u0131, T\u00fcrkiye\u2019de ya\u015fayan bir Balkan ya da Do\u011fu Avrupa \u00fclkesine mensup ki\u015finin pasaportuyla m\u00fcracaat etti\u011finde farkl\u0131 s\u00fcrede i\u015flem yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rmekteyiz. Ayn\u0131 durum ABD ve Kanada vize s\u00fcrecinde de ya\u015fan\u0131yor. Vizenizin s\u00fcresini ge\u00e7irdiyseniz, vizeniz bitmeden m\u00fcracaat etmediyseniz s\u0131f\u0131rdan de\u011ferlendirilerek 12-18 ay sonras\u0131na randevu veriliyor.”<\/p>\n
Avdagi\u00e7 s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n
\u201cBurada anlaml\u0131 olmayan bir yakla\u015f\u0131m sergileniyor. Bu durum devletimizin de g\u00fcndeminde. T\u00fcrkiye vatanda\u015flar\u0131 vize paketi i\u00e7in y\u0131lda neredeyse 120-130 milyon avro para \u00f6d\u00fcyor. Tabiri caiz ise biz T\u00fcrkiye’deki b\u00fct\u00fcn ba\u015fkonsolosluklar\u0131n ve b\u00fcy\u00fckel\u00e7iliklerin b\u00fct\u00e7esini vize paralar\u0131m\u0131zla finanse ediyoruz. \u0130stanbul Ticaret Odas\u0131’n\u0131n da vize s\u00fcrecini y\u00fcr\u00fctmek i\u00e7in 7 ayr\u0131 \u00fclke ile anla\u015fmas\u0131 var. 2022’den itibaren tek tarafl\u0131 olarak kar\u015f\u0131 \u00fclkelerin \u00e7ekilmesinin de sistematik oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyoruz.\u201d<\/p>\n