<\/p>\n
Cumhurba\u015fkan\u0131 Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Cevdet Y\u0131lmaz, CNN T\u00fcrk televizyonunda sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131, g\u00fcndeme ili\u015fkin de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
Enflasyonun d\u00fcnyada ve T\u00fcrkiye’de temel mesele oldu\u011funa, di\u011fer taraftan resesyon riski bulundu\u011funa i\u015faret eden Y\u0131lmaz, T\u00fcrkiye’nin reel tarafta \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011funu, ihracatta ve turizm gelirlerinde b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015f kaydetti\u011fini ve son 3 y\u0131lda birikimli olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda d\u00fcnyan\u0131n y\u00fczde 6 b\u00fcy\u00fcrken, T\u00fcrkiye ekonomisinin y\u00fczde 20 civar\u0131nda b\u00fcy\u00fcd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, enflasyonla, de\u011fi\u015fik boyutlar\u0131 ve unsurlar\u0131yla m\u00fccadele edeceklerini belirterek, “\u0130\u015fin bir taraf\u0131nda tabii ki para politikalar\u0131 var. Hazine ve Maliye Bakanl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n, Merkez Bankam\u0131z\u0131n g\u00f6rev alan\u0131 i\u00e7inde olan hususlar var ama bundan ibaret de\u011fil. Bir taraftan maliye politikam\u0131zla, para politikam\u0131z\u0131n bir b\u00fct\u00fcnl\u00fck arz eder tarzda, uyumlu bir \u015fekilde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclmesi s\u00f6z konusu. Di\u011fer yandan sekt\u00f6rel politikalar da enflasyonu etkileyebiliyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Hane halk\u0131n\u0131n en b\u00fcy\u00fck sorununun g\u0131da, kira ve enerji gibi ba\u015fl\u0131klar oldu\u011funu dile getiren Y\u0131lmaz, tar\u0131m ve g\u0131dan\u0131n stratejik bir sekt\u00f6r oldu\u011funu, bir\u00e7ok farkl\u0131 alan\u0131 i\u00e7ermesi dolay\u0131s\u0131yla \u00e7ok kapsaml\u0131 olarak ele al\u0131naca\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, enflasyonda “beklenti y\u00f6netimi”nin \u00f6nemine dikkati \u00e7ekerek, \u00fcr\u00fcn ve hizmetlerde g\u00f6r\u00fclen fiyat art\u0131\u015flar\u0131na ili\u015fkin \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“Maalesef olumsuz beklentiler olu\u015fturulunca, bu kendini besleyen bir s\u00fcrece d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. \u0130\u015fte bizim bu beklentileri k\u0131rmam\u0131z gerekiyor gelece\u011fe d\u00f6n\u00fck olarak. \u0130nsanlar bazen bu i\u015fin fiyat\u0131 artacak diye, t\u00fcketici de yapabiliyor bunu \u00fcretici de yapabiliyor bunu, i\u015fte yar\u0131n daha fazla olacak diye bak\u0131yorsunuz \u015fimdiden harekete ge\u00e7me e\u011filimi olabiliyor. Bu psikolojiyi, bu beklentileri k\u0131rmam\u0131z gerekiyor. Yeniden bizim normalle\u015fmeye do\u011fru gitmemiz gerekiyor ama bu bir s\u00fcre\u00e7. Bir gecede olabilecek bir \u015fey de\u011fil elbette. Ama belli bir vade i\u00e7inde a\u015fama a\u015fama g\u00f6receksiniz bu konuda birtak\u0131m mesafeler alaca\u011f\u0131z. D\u00fcnyadaki geli\u015fmeler de bir miktar bize yard\u0131mc\u0131 olacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc emtia fiyatlar\u0131 gerilemeye ba\u015flad\u0131. D\u00fcnyada b\u00fcy\u00fcme h\u0131z\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcyor. Uluslararas\u0131 kurulu\u015flar\u0131n yay\u0131nlar\u0131na bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman y\u00fczde 3’\u00fcn alt\u0131na d\u00fc\u015fecek bu sene d\u00fcnya b\u00fcy\u00fcmesi. K\u00fcresel d\u00fczeyde, b\u00fcy\u00fcmede bir problem var. Bu da petrole, di\u011fer emtiaya olan talebi a\u015fa\u011f\u0131ya \u00e7ekiyor. Bu da fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcyor, dolay\u0131s\u0131yla d\u00fcnyada enerji ba\u015fta olmak \u00fczere fiyatlarda bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu da bize bir miktar yard\u0131mc\u0131 olacak. Bir taraftan da i\u00e7erideki tedbirlerimiz, b\u00fct\u00fcn bunlarla birlikte a\u015fama a\u015fama daha olumlu bir noktaya gelece\u011fiz.”<\/p>\n
Enflasyonda tek haneli rakamlara k\u0131sa s\u00fcrede ula\u015f\u0131lamayaca\u011f\u0131n\u0131 ve Orta Vadeli Program’da buna yer verilece\u011fini belirten Y\u0131lmaz, “Belli bir s\u00fcre\u00e7 bu, ekonomi b\u00f6yle bir alan. Tek ba\u015f\u0131na enflasyon her \u015feydir diye bakt\u0131\u011f\u0131n\u0131zda \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede de bir \u015feyler yapars\u0131n\u0131z ama di\u011fer alanlar\u0131 k\u0131rar d\u00f6kersiniz. Bir taraftan da istihdam, b\u00fcy\u00fcme ve sosyal dengeler var. Dolay\u0131s\u0131yla b\u00fct\u00fcn bu dengeler ve belli bir s\u00fcre\u00e7 i\u00e7inde, iyi bir s\u00fcre\u00e7 y\u00f6netimi ile enflasyonu a\u015fa\u011f\u0131lara \u00e7ekece\u011fiz. Ama \u015funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izeyim. Bu s\u00fcre\u00e7te \u00f6zellikle \u00e7al\u0131\u015fan kesimleri, geni\u015f kesimleri enflasyona ezdirmeme y\u00f6n\u00fcnde de tedbirler alaca\u011f\u0131z. Yani bu zaman alacak derken bir taraftan da geni\u015f toplum kesimlerinin enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131nda ezilmemesi, sat\u0131n alma g\u00fc\u00e7lerinin korunmas\u0131 noktas\u0131nda da birtak\u0131m tedbirleri bug\u00fcne kadar ald\u0131k, almaya devam edece\u011fiz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, kurdaki art\u0131\u015fa ili\u015fkin soruya ise “D\u00f6viz arz\u0131 ve talebi aras\u0131nda bir denge olu\u015fumu \u00f6nemlidir. Bu a\u00e7\u0131dan serbest kur rejimimiz var bizim. Bizim herhangi bir kur tahminimiz veya kur hedefimiz s\u00f6z konusu de\u011fil. Spek\u00fclasyonlara kar\u015f\u0131 sadece m\u00fccadele ederiz, o \u00e7\u00fcnk\u00fc piyasay\u0131 bozucu bir \u015fey. Onun \u00f6tesinde, d\u00f6viz kuru piyasadaki arza-talebe g\u00f6re yerini bulur. Burada \u00f6nemli olan bizim cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 azaltmaya d\u00f6n\u00fck tedbirlerimiz. Bu kurda da ayn\u0131 zamanda istikrar\u0131n temelidir bence. \u0130\u00e7 tasarruflar\u0131m\u0131z\u0131 artt\u0131rmal\u0131y\u0131z, kamu ba\u015fta olmak \u00fczere. \u0130\u00e7 tasarruflar\u0131m\u0131z\u0131, ihracat\u0131m\u0131z\u0131, turizm gelirlerimizi artt\u0131rd\u0131k\u00e7a, d\u00f6viz kazand\u0131r\u0131c\u0131 faaliyetlerimizi geli\u015ftirdik\u00e7e, kur da daha sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir zemine kavu\u015fmu\u015f olacakt\u0131r. Merkez Bankam\u0131z\u0131n rezervleri de daha iyi bir noktaya gelecektir.” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
2028 i\u00e7in 1,5 trilyon dolarl\u0131k bir ekonomi hedeflediklerini hat\u0131rlatan Y\u0131lmaz, “Bunun tabii ki \u015fartlar\u0131 var. Nas\u0131l ki 230 milyardan bug\u00fcn 900 milyar dolarlar seviyesine geldiysek \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde de 1,5 trilyon dolarl\u0131k bir ekonomik b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011fe ula\u015fmay\u0131 hedefliyoruz. Bu da yat\u0131r\u0131m demek, yat\u0131r\u0131mlar\u0131 her zaman desteklemeye devam edece\u011fiz, yat\u0131r\u0131mlar i\u00e7in uygun ortam ve finansman konusunda gayretlerimizi sonuna kadar ortaya koyaca\u011f\u0131z.” dedi.<\/p>\n
Kur Korumal\u0131 Mevduattan ani bir \u015fekilde \u00e7\u0131k\u0131\u015f yerine, tedrici bir ge\u00e7i\u015f olmas\u0131 gerekti\u011fini, aksi takdirde bunun finansal piyasalarda istikrars\u0131zl\u0131\u011fa yol a\u00e7abilece\u011fini belirten Y\u0131lmaz, Kur Korumal\u0131 Mevduat\u0131n y\u0131l sonunda bitmeyebilece\u011fini ve bunun \u015fartlar\u0131n\u0131n tart\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, “Kur korumal\u0131 mekanizmas\u0131n\u0131 ani bir \u015fekilde bitirme gibi bir yakla\u015f\u0131m\u0131m\u0131z yok. A\u015famal\u0131 bir \u015fekilde burada hareket edilecek, hi\u00e7bir \u015fekilde endi\u015feye mahal yok. Di\u011fer taraftan T\u00fcrk liras\u0131 cinsi tasarruf enstr\u00fcmanlar\u0131n\u0131 cazip hale getirerek bu s\u00fcre\u00e7te, farkl\u0131 d\u00f6vize vesaireye bu tasarruflar\u0131n y\u00f6nelmemesi i\u00e7in gerekli tedbirleri alarak hareket edece\u011fiz, burada hi\u00e7bir endi\u015fe olmas\u0131n.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131k ve serbest piyasayla yoluna devam eden bir ekonomiye sahip oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Y\u0131lmaz, kurun belli marjlar dahilinde hareket edebilece\u011fini belirterek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Burada \u00f6nemli olan nominal kur ile reel kur. Yani reel kur dedi\u011fimiz enflasyondan ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f kurdur. Enflasyonist ortamda kur hi\u00e7 hareket etmiyorsa asl\u0131nda T\u00fcrk liras\u0131 de\u011fer kazan\u0131yor demektir, enflasyonla birlikte T\u00fcrk liras\u0131 de\u011fer kazan\u0131yor demektir. Dolay\u0131s\u0131yla enflasyonun oldu\u011fu bir ortamda, enflasyonla \u00fc\u00e7 a\u015fa\u011f\u0131 be\u015f yukar\u0131 paralel bir \u015fekilde kurda belli bir hareket T\u00fcrk liras\u0131n\u0131n de\u011ferini reel olarak koruyor olmas\u0131 anlam\u0131na gelir. Dolay\u0131s\u0131yla bu reel kur \u00fczerinden bakmam\u0131z daha anlaml\u0131 diye d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Reel kurda ben \u00e7ok \u00f6nemli bir hareketlilik g\u00f6rece\u011fimizi d\u00fc\u015f\u00fcnm\u00fcyorum. \u00d6zellikle \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde daha olumlu bir perspektifimiz var. Ni\u00e7in? Cari a\u00e7\u0131ktan bahsetmi\u015ftim, y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda \u00e7ok daha olumlu bir perspektife sahibiz. Cari a\u00e7\u0131k yine olmaya devam edecek ama bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015f trendi g\u00f6r\u00fcyoruz. Enerji fiyatlar\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere, ba\u015fka fakt\u00f6rler devreye girecek. Dolay\u0131s\u0131yla cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131m\u0131zda, y\u0131l\u0131n ikinci yar\u0131s\u0131nda daha olumlu bir perspektif var. Bunu politikalar\u0131m\u0131zla da destekleyece\u011fiz.”<\/p>\n