Bah\u00e7elerindeki mantar\u0131 yiyen \u00c7a\u011flayan ailesinden anne ve baba hastanede tedavi alt\u0131na al\u0131n\u0131rken, zehirlenmeye ba\u011fl\u0131 organ yetmezli\u011fi geli\u015fen gen\u00e7 k\u0131za, karde\u015finden karaci\u011fer nakledildi.<\/p>\n
Karaman’da ya\u015fayan \u00c7a\u011flayan ailesinden 3 ki\u015fi bah\u00e7elerindeki mantardan zehirlenerek hastaneye kald\u0131r\u0131ld\u0131. Ankara’ya getirilen anne ve k\u0131z\u0131, Ankara Bilkent \u015eehir Hastanesi’nde tedavi alt\u0131na al\u0131n\u0131rken, baba ise bulundu\u011fu \u015fehirde tedavi edildi.<\/p>\n
Anne ve k\u0131z\u0131n\u0131n durumuna ili\u015fkin a\u00e7\u0131klama yapan Ankara Bilkent \u015eehir Hastanesi Gastroenteroloji B\u00f6l\u00fcm\u00fc E\u011fitim G\u00f6revlisi Prof. Dr. Meral Akdo\u011fan Kayhan, ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n \u00e7ok oldu\u011fu ilkbahar\u0131n biti\u015fi ve sonbahar d\u00f6nemlerinde mantar zehirlenmeleriyle s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Kayhan, “Mantar zehirlenmelerinde y\u00fczde 3 \u00f6l\u00fcm oran\u0131 mevcut, yani 100 ki\u015fiden 3 hastay\u0131 kaybediyoruz.” dedi.<\/p>\n
Zehirlenmelerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n \u00e7ok s\u0131k kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan besin zehirlenmesi, di\u011fer bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ise b\u00f6brek ve karaci\u011fer yetmezli\u011fine yol a\u00e7abilen daha ciddi bir durum oldu\u011funu ifade eden Kayhan, bu durumda zaman\u0131nda ve uygun tedavi yap\u0131lmad\u0131\u011f\u0131nda \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7larla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labildi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/88e4063b-7018-4331-b06e-f0cb513ac64c\/2023%2F06%2Fmantar13-1.jpg\"\/)
<\/p>\n
Kayhan, d\u00fcnya genelinde 6 binden fazla mantar t\u00fcr\u00fc bulundu\u011funu ve bunlardan en az 100’\u00fcn\u00fcn hayat\u0131 riske eden zehirli \u00e7e\u015fitler oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n
Bunlar\u0131n i\u00e7inde karaci\u011fere zararl\u0131 olan toksin i\u00e7eren mantar t\u00fcrlerinin yenilmesi halinde a\u011f\u0131r klinik tablo ile kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Kayhan, bu durumda vakit kaybedilmeden hastaneye ba\u015fvurulmas\u0131 gerekti\u011fine dikkati \u00e7ekti. Kayhan, “Hastaneye ba\u015fvuruldu\u011funda, \u00f6ncelikle v\u00fccuda giren mantar\u0131n emilmesi engellenmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131l\u0131r. Ayr\u0131ca mantar zehirlenmesinde yenilen mantar\u0131n cinsi ve miktar\u0131 da \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Ki\u015finin genetik yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve kullan\u0131lan ila\u00e7lar da zehirlenmenin \u015fiddetini art\u0131ran fakt\u00f6rlerdir.” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n
“K\u00fclt\u00fcr mantar\u0131 tercih edilmeli”<\/h3>\n
\u0130lk bulgular\u0131n besin zehirlenmesiyle benzer oldu\u011funa i\u015faret eden Kayhan, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Klinik bulgular, mantar\u0131n tipine g\u00f6re de\u011fi\u015febilir, ancak en s\u0131k bulant\u0131, kusma, ishal, kar\u0131n a\u011fr\u0131s\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. Baz\u0131 mantarlarda ise n\u00f6rolojik yan etkiler daha \u00f6n planda olur, g\u00fclme, kendini iyi hissetme, hal\u00fcsinasyon gibi bulgular g\u00f6r\u00fclebilir.<\/p>\n
Mantar yenildi\u011fi gibi \u015fikayet geli\u015fmesi halinde bu ciddi bir soruna neden olmuyor, ancak ilk 6 saatten sonra ba\u015flayan \u015fikayetlerin ciddiye al\u0131nmas\u0131 ve hastaneye ba\u015fvurulmas\u0131 gerekiyor. Ba\u015flang\u0131\u00e7ta klasik bulant\u0131, kusma gibi \u015fikayetler oluyor, ard\u0131ndan bir iyilik hali geli\u015fiyor ve karaci\u011fer yetersizli\u011fine neden olabilen durum ise daha \u00e7ok 2. ve 3. g\u00fcnden sonra ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor. Hastan\u0131n rengi sarar\u0131yor, halsizlik oluyor.”<\/p>\n
Kayhan, bu durumla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmamas\u0131 i\u00e7in do\u011fada bulunan mantarlar\u0131n t\u00fcketiminden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr mantarlar\u0131n\u0131n tercih edilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/admin.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/88e4063b-7018-4331-b06e-f0cb513ac64c\/2023%2F06%2Fmantar13-3.jpg\"\/)
<\/p>\n
Do\u011fadaki bir mantar\u0131n zehirli olup olmad\u0131\u011f\u0131ndan kesinlikle emin olunamayaca\u011f\u0131 i\u00e7in her zaman temkinli davran\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Kayhan, “\u00c7\u00fcnk\u00fc ayn\u0131 mantar, g\u00fcn\u00fcn ko\u015fullar\u0131, yeti\u015fme y\u00fcksekli\u011fi, havadaki nem oran\u0131 ve ba\u015fka fakt\u00f6rlerin etkisiyle farkl\u0131 etkilere neden olabilir. Bu nedenle her zaman teredd\u00fctl\u00fc davran\u0131lmal\u0131 ve k\u00fclt\u00fcr mantar\u0131 t\u00fcketilmeli.” uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
“Anne ve k\u0131z\u0131 Ankara’ya getirildi”<\/h3>\n
Mantar zehirlenmesine ba\u011fl\u0131 sa\u011fl\u0131k sorunu ya\u015fayan ailenin hastanelerinde tedavi alt\u0131nda oldu\u011funu anlatan Kayhan, aile fertlerinden 3 ki\u015finin ayn\u0131 mantar\u0131 yemesi sonucu hastaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Karaman’da yap\u0131lan ilk m\u00fcdahalenin ard\u0131ndan sa\u011fl\u0131k durumlar\u0131 ciddi olan anne ve k\u0131z\u0131n\u0131n Ankara’ya sevk edildi\u011fini, baban\u0131n ise bulunduklar\u0131 ilde tedavi edildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Baban\u0131n sa\u011fl\u0131k durumunun iyi oldu\u011fu bilgisini ald\u0131klar\u0131n\u0131 aktaran Kayhan, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Baba, Devlet Hastanesi’nde izleniyor, m\u00fcdahalenin ard\u0131ndan taburcu ediliyor. Anne ve k\u0131z\u0131 ise karaci\u011fer testlerinde y\u00fckselme olmas\u0131 nedeniyle Ankara’ya getirildi. \u015eu an annenin, karaci\u011fer testleri normale yakla\u015ft\u0131, nakil ihtiyac\u0131 olmayacak gibi g\u00f6z\u00fck\u00fcyor ama 7 g\u00fcne kadar etkilerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labilece\u011finden s\u0131k\u0131 takip alt\u0131nda tutuluyor. K\u0131zlar\u0131n\u0131n ise cuma ak\u015fam\u0131 \u015fuur kayb\u0131, bilin\u00e7 bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 geli\u015fti ve karaci\u011fer testlerinde ileri derecede bozulma oldu\u011fundan k\u0131z karde\u015finden acil karaci\u011fer nakli yap\u0131ld\u0131.”<\/p>\n
“Nakil sonras\u0131 de\u011ferlerde d\u00fc\u015fme g\u00f6r\u00fcld\u00fc, uyaranlara cevab\u0131 var”<\/h3>\n
Hastanenin Organ Nakli Mesul M\u00fcd\u00fcr\u00fc ve Karaci\u011fer Nakli Sorumlu Uzman Yard\u0131mc\u0131s\u0131 Prof. Dr. Erdal Birol Bostanc\u0131 da anne ve k\u0131z\u0131n\u0131n hastanelerinde yo\u011fun bak\u0131m servisinde yak\u0131n takibe al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
Gen\u00e7 k\u0131z\u0131n karaci\u011fer de\u011ferlerinin y\u00fcksek oldu\u011fu bilgisini veren Bostanc\u0131, nakil s\u00fcrecine ili\u015fkin \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Birinci g\u00fcn toparlayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fck ama 2 saat sonra baz\u0131 de\u011ferleri \u00f6l\u00e7\u00fclemeyecek kadar y\u00fcksekti, birden bire bilin\u00e7 bulan\u0131kl\u0131\u011f\u0131 geli\u015fti. Solunum da k\u00f6t\u00fcle\u015fince solunum cihaz\u0131na ba\u011flamak zorunda kald\u0131k. Daha sonra hastaya acil karaci\u011fer nakli karar\u0131 verildi. Beklerken k\u0131z karde\u015finden nakil i\u00e7in uygun mu diye ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 yapt\u0131k. 24 saat i\u00e7inde \u00f6l\u00e7\u00fcmleri yapt\u0131k ve uygunlu\u011funa karar verildi. Pazar g\u00fcn\u00fc de hastam\u0131za acil karaci\u011fer naklini ger\u00e7ekle\u015ftirdik.<\/p>\n
Bu tip hastalar karaci\u011fer yetmezli\u011fine ba\u011fl\u0131 hayat\u0131n\u0131 kaybediyor, 24 ya\u015f\u0131ndaki hastam\u0131z nakille hayata d\u00f6nd\u00fc. Nakil sonras\u0131 de\u011ferlerde d\u00fc\u015fme g\u00f6r\u00fcld\u00fc, uyaranlara cevab\u0131 var, takip ediliyor, iyiye do\u011fru gidece\u011fini tahmin ediyoruz. Verici olan k\u0131z karde\u015fi ise 19 ya\u015f\u0131nda, o da iyi \u015fu anda.”<\/p>\n
Bostanc\u0131, ailenin artan mantar\u0131 kedilerine verdi\u011fini, kedinin de 3 g\u00fcn bayg\u0131n yatt\u0131ktan sonra \u015fimdi iyi oldu\u011fu y\u00f6n\u00fcnde bilgi ald\u0131klar\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
“Bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 Allah kimseye ya\u015fatmas\u0131n”<\/h3>\n
Mantardan zehirlenen anne T\u00fcrkan \u00c7a\u011flayan, evinin bah\u00e7esinde ceviz a\u011fac\u0131n\u0131n alt\u0131na ektikleri havu\u00e7lar\u0131n yan\u0131nda \u00e7\u0131kan mantarlar\u0131 toplayarak pi\u015firdi\u011fini belirterek, “Bildi\u011fimiz mantar diye toplad\u0131m, k\u0131z\u0131m da pi\u015firdi. Ben \u00fc\u00e7 lokma ald\u0131m, babam\u0131z \u00e7ok yemi\u015f. Kalan\u0131n\u0131 k\u0131z\u0131m Dilara’ya b\u0131rakt\u0131k. Eve geldi\u011fimizde kalan\u0131n\u0131 da kediye verdim.” dedi.<\/p>\n
Ak\u015fam yeme\u011finden sonra gece kar\u0131n kas\u0131lmas\u0131 ve bulant\u0131 ile uyand\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan anne \u00c7a\u011flayan, di\u011fer aile fertlerinde de benzer bulgular\u0131n olmas\u0131 \u00fczerine hastaneye ba\u015fvurduklar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00c7a\u011flayan, “Karaman E\u011fitim Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi’ne geldik, gerekenleri yapt\u0131lar, bir g\u00fcn yo\u011fun bak\u0131mda yatt\u0131k. Ard\u0131ndan k\u0131z\u0131m Dilara ve ben buraya getirildik.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
K\u0131z\u0131n\u0131n durumunun a\u011f\u0131r oldu\u011funu \u00f6\u011frendi\u011finde \u00e7ok korktu\u011funu ifade eden \u00c7a\u011flayan, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya yat\u0131yorduk. Allah kimsenin ba\u015f\u0131na vermesin, hi\u00e7 kimse do\u011fadan mantar yemesin. Bu topraktan \u00e7\u0131kt\u0131 diye zarars\u0131z oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnmesin ve yemesin. Art\u0131k g\u00fcvenli mantar\u0131 bile yemem. K\u0131z\u0131ma di\u011fer k\u0131z\u0131m\u0131n karaci\u011ferinden nakil yap\u0131ld\u0131. Hem \u00e7ok sevin\u00e7liyim hem \u00e7ok \u00fczg\u00fcn\u00fcm. Bizim ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 Allah kimseye ya\u015fatmas\u0131n.”<\/p>\n