\u00c7ocuk Endokrinoloji ve Diyabet Derne\u011fi, Ulusal \u00c7ocukluk \u00c7a\u011f\u0131 Diyabeti \u00c7al\u0131\u015fma Grubu Ba\u015fkan\u0131 da olan Prof. Dr. Aycan, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda y\u00fczde 95 oran\u0131yla en \u00e7ok tip 1 diyabet hastal\u0131\u011f\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/de89f914-66b1-4a0b-9347-13c0eafe70cc\/2023%2F06%2F20230602_2_58935133_89601464.jpg\"\/)
<\/p>\n
Aycan, T\u00fcrkiye’de \u00e7ocuklukta tip 1 diyabet g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n 100 binde 10 oldu\u011funu belirterek, “\u00c7ocuklar i\u00e7in genellikle ilk olarak \u00e7ok su i\u00e7me, \u00e7ok idrara \u00e7\u0131kma ve kilo kayb\u0131 \u015fikayetleriyle bize ba\u015fvuruluyor. Bu \u00fc\u00e7 bulgu, diyabet \u015f\u00fcphesini ortaya \u00e7\u0131kar\u0131yor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Tip 1 diyabetin \u00f6nlenebilir bir hastal\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, \u00e7o\u011funlukla genetik yatk\u0131nl\u0131k sebebiyle ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Aycan, hastal\u0131\u011f\u0131n viral enfeksiyonlar, stres gibi fakt\u00f6rle tetiklendi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
“\u0130ns\u00fclinsiz tip 1 diyabet tedavisi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil”<\/h3>\n
Prof. Dr. Aycan, hastal\u0131\u011f\u0131n \u00e7ocuklarda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin zedelenmesi sonucu olu\u015ftu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Pankreasta normalde ins\u00fclin \u00fcreten beta h\u00fccreleri var. Tip 1 diyabette v\u00fccudumuz bu beta h\u00fccrelerini bir yabanc\u0131 cisim gibi alg\u0131l\u0131yor, bu h\u00fccrelere kar\u015f\u0131 sava\u015f\u0131yor ve sonu\u00e7ta beta h\u00fccreleri ins\u00fclin \u00fcretemez hale geliyor. Yani tip 1 diyabet, ins\u00fclin eksikli\u011fi sonucu olu\u015fuyor ve tedavisinde de bu ins\u00fclinin mutlaka yerine konulmas\u0131 gerekiyor. \u0130ns\u00fclinsiz tip 1 diyabet tedavisi m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Bu tedavinin ya\u015fam boyu uygulanmas\u0131 gerekiyor. \u015eu anda ins\u00fclinin alternatifi olabilecek bir tedavi yok.”<\/p>\n
“\u0130ns\u00fclin tedavisinin kesilmesi \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lara neden olur”<\/h3>\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k sosyal medyada, \u00e7ocuklarda tip 1 diyabetin “alternatif” y\u00f6ntemlerle tedavi edilebilece\u011fine ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Aycan, ailelere \u015fu uyar\u0131larda bulundu:<\/p>\n
“Tip 1 diyabet, \u00f6m\u00fcr boyu s\u00fcren bir hastal\u0131k oldu\u011fu i\u00e7in aileler, hakl\u0131 olarak, alternatif tedavilerle ilgili bir aray\u0131\u015fa giriyor. Sosyal medyada baz\u0131 hekim arkada\u015flar\u0131m\u0131z, ins\u00fclin yerine ozon tedavisi veya baz\u0131 bitkisel tedaviler gibi alternatif y\u00f6ntemlerle bu hastal\u0131\u011f\u0131n y\u00f6netilebilece\u011fine ili\u015fkin bilgiler payla\u015f\u0131yor. Alt\u0131n\u0131 \u00e7iziyorum, bu son derece yanl\u0131\u015f.<\/p>\n
\u0130ns\u00fclin salg\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131ran baz\u0131 kimyasallar, bitkiler olabilir ama tip 1 diyabet hastal\u0131\u011f\u0131nda bu alternatif tedaviler e\u011fer ins\u00fclini keserek uygulan\u0131rsa bunun ne yaz\u0131k ki \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lar\u0131 olur. \u00c7\u00fcnk\u00fc ins\u00fclin eksikli\u011finde kanda \u015feker y\u00fckselmeye devam eder ve m\u00fcdahale edilmezse ‘diyabetik koma’ dedi\u011fimiz durum olu\u015fur. Bu noktada da gereken m\u00fcdahale yap\u0131lmazsa \u00e7ocu\u011fu kaybederiz.”<\/p>\n
“Bu tip sosyal medya payla\u015f\u0131mlar\u0131na itibar etmeyin”<\/h3>\n
Prof. Dr. Aycan, ins\u00fclinin 1920’li y\u0131llarda ke\u015ffedilmesinden \u00f6nce tip 1 diyabetli t\u00fcm \u00e7ocuklar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 kaybetti\u011fini hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
\u0130ns\u00fclin tedavisinin diyabetli \u00e7ocuklarda mutlaka uygulanmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Aycan, “Ailelerin alternatif tedavi y\u00f6ntemi aray\u0131\u015flar\u0131na girmelerini do\u011fal kar\u015f\u0131l\u0131yoruz ama tip 1 diyabet tan\u0131s\u0131 alan bir \u00e7ocu\u011fun mutlaka \u00e7ocuk endokrinoloji merkezinde ins\u00fclin tedavisi y\u00fcr\u00fct\u00fclmeli. Di\u011fer alternatif y\u00f6ntemler isteniyorsa uygulanabilir ama bunun ins\u00fclin tedavisi kesilmeden yap\u0131lmas\u0131, sosyal medyadaki bu tip payla\u015f\u0131mlara da itibar edilmemesi gerekiyor.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
“Her \u00e7ocuk bireyselle\u015ftirilmi\u015f beslenme programlar\u0131yla izlenmeli”<\/h3>\n
Aycan, ailelerin sosyal medyada kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131 \u00f6nerileri endokrinoloji hekimlerine dan\u0131\u015fabilece\u011fine i\u015faret ederek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Bir de sosyal medyada farkl\u0131 beslenme tedavileri \u00f6nerilebiliyor. Biz, beslenme tedavilerini \u00e7ocu\u011fun ya\u015f\u0131, cinsiyeti, aile ya\u015fant\u0131s\u0131, beslenme tercihlerini dikkate al\u0131p ki\u015fiselle\u015ftirerek haz\u0131rl\u0131yoruz. Diyabet diyetisyenlerimizle her \u00e7ocu\u011fa \u00f6zg\u00fcn beslenme programlar\u0131 uyguluyoruz. Buna kar\u015f\u0131n sosyal medyada ‘diyabetliler tek \u00f6\u011f\u00fcn veya sadece iki \u00f6\u011f\u00fcn beslensin’ gibi \u00f6nerilerde bulunuluyor. Bunlar da do\u011fru de\u011fil. Her \u00e7ocu\u011fun kendine ait, bireyselle\u015ftirilmi\u015f beslenme programlar\u0131yla izlenmesi gerekiyor.”<\/p>\n