<\/p>\n
Birle\u015fmi\u015f Milletler (BM) taraf\u0131ndan her y\u0131l 22 May\u0131s’ta kutlanan D\u00fcnya Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik G\u00fcn\u00fc’n\u00fcn bu y\u0131lki temas\u0131, “Uzla\u015fmadan Eyleme: Biyolojik \u00c7e\u015fitlili\u011fi Yeniden \u0130n\u015fa Et” olarak belirlendi.<\/p>\n
D\u00fcnya Biyolojik \u00c7e\u015fitlilik G\u00fcn\u00fc’nde insan faaliyetlerinin d\u00fcnyadaki canl\u0131 \u00e7e\u015fitlili\u011fi \u00fczerinde yaratt\u0131\u011f\u0131 olumsuz etkilere dikkati \u00e7ekmek istediklerini belirten Ata\u00e7, iklim krizi ve \u00e7evresel kirlili\u011fin hem karasal hem de denizel ekosistemlerde ya\u015fayan canl\u0131 t\u00fcrlerinin b\u00fcy\u00fck bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn ya\u015fam\u0131n\u0131 tehdit etti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
D\u00fcnyadaki t\u00fcm canl\u0131lar\u0131n ve ekosistemlerin birbirleriyle etkile\u015fim i\u00e7erisinde oldu\u011funu, ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 canl\u0131lar\u0131n do\u011fadaki at\u0131klar\u0131 geri d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrerek, kirlili\u011fi \u00f6nledi\u011fini, deniz ve kara ekosistemlerindeki canl\u0131lar\u0131n insan kaynakl\u0131 y\u0131ll\u0131k karbon sal\u0131m\u0131n\u0131n y\u00fczde 60’\u0131n\u0131 atmosferden geri ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Ata\u00e7, BM iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi tahminleri do\u011frultusunda, 3 derecelik k\u00fcresel \u0131s\u0131nma sonucu karada ya\u015fayan memelilerin y\u00fczde 41’inin yar\u0131 yar\u0131ya habitat kayb\u0131yla kar\u015f\u0131la\u015faca\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
\u0130klim de\u011fi\u015fikli\u011finin mercanlar \u00fczerindeki etkilerinden de bahseden Ata\u00e7, “Mercan resifleri iklim krizi ve \u00e7evresel kirlilik sebebiyle son 150 y\u0131lda neredeyse yar\u0131 yar\u0131ya azalm\u0131\u015f durumda. Ayr\u0131ca 2 derecelik bir \u0131s\u0131nmada, denizel biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fe ev sahipli\u011fi yapan mercanlar\u0131n y\u00fczde 99’unun yok olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.” dedi.<\/p>\n
Yo\u011fun kentle\u015fme, madencilik, do\u011fal alanlar\u0131n tahribi, sulak alanlar\u0131n yok olmas\u0131, su ve hava kirlili\u011fi, orman yang\u0131nlar\u0131, tar\u0131m kimyasallar\u0131n\u0131n kontrols\u00fcz ve yo\u011fun kullan\u0131m\u0131, bilin\u00e7siz avlanma, iklim krizi ve fark\u0131nda olmadan do\u011faya bula\u015ft\u0131r\u0131lan i\u015fgalci t\u00fcrler nedeniyle biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin h\u0131zla yok oldu\u011funu dile getiren Ata\u00e7, “Bug\u00fcn, buzul alanlar hari\u00e7 karasal ekosistemlerin y\u00fczde 77’si, denizlerin ise y\u00fczde 87’si insan etkisi alt\u0131nda.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Kaybedilen biyolojik \u00e7e\u015fitlili\u011fin geri kazan\u0131labilmesi i\u00e7in fosil yak\u0131t kullan\u0131m\u0131ndan vazge\u00e7ilmesi ve yenilenebilir enerji kaynaklar\u0131n\u0131n kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini anlatan Ata\u00e7, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Ayn\u0131 zamanda arazi tahribat\u0131na kar\u015f\u0131 \u00e7ok s\u0131k\u0131 koruyucu tedbirler al\u0131nmas\u0131 ve korunan alanlar\u0131n oran\u0131n\u0131n BM kararlar\u0131nda yer alan y\u00fczde 30 seviyesine ula\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131 gerekiyor. Tahrip olan arazilerde restorasyon \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fclmeli, bu \u00e7al\u0131\u015fmalara toplumsal katk\u0131 sa\u011flayacak te\u015fvikler sa\u011flanmal\u0131. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ormanc\u0131l\u0131k, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir mera y\u00f6netimi ve tar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lmal\u0131. Do\u011fal t\u00fcrlerle a\u011fa\u00e7land\u0131rma ve erozyon kontrol \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 yap\u0131lmal\u0131, denizlerde a\u015f\u0131r\u0131 avlanma \u00f6nlenmeli, t\u00fcrlerin kayb\u0131na neden olan bitki toplama gibi faaliyetler kontrol alt\u0131na al\u0131nmal\u0131. T\u00fcketim al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 de\u011fi\u015ftirilmeli, her bir t\u00fcketimin do\u011faya bir y\u00fck oldu\u011fu unutulmamal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n
Ata\u00e7, s\u00f6zlerini, “Unutulmamal\u0131 ki bug\u00fcn do\u011fada yaratt\u0131\u011f\u0131m\u0131z tahribat gelecek ku\u015faklar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 k\u0131s\u0131tlayacak k\u00f6t\u00fc bir miras anlam\u0131na geliyor. Bu izleri ortadan kald\u0131rman\u0131n yolu her bir canl\u0131n\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 do\u011fal ortamlar\u0131 korumak, tahrip edilen ekosistemleri restore etmek ve gelecek ku\u015faklara daha ya\u015fanabilir bir d\u00fcnya b\u0131rakmaktan ge\u00e7iyor.” diyerek tamamlad\u0131.<\/p>\n