<\/p>\n
Fettah, 8 May\u0131s D\u00fcnya Talasemi G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla AA muhabirine, d\u00fcnya genelinde s\u0131k g\u00f6r\u00fclen genetik ge\u00e7i\u015fli Akdeniz anemisinin, hem anne hem de baba ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 oldu\u011funda do\u011fan bebeklerde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirtti.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n farkl\u0131 formlar\u0131yla da kar\u015f\u0131la\u015f\u0131labildi\u011fini ifade eden Fettah, “Hastal\u0131\u011f\u0131n anne ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131-baba sa\u011flam veya baba ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131-anne sa\u011flam formlar\u0131n\u0131 da g\u00f6rebiliyoruz. B\u00f6yle durumlarda bebeklerimizde talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 oluyor. Ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131k bir hastal\u0131k de\u011fil, tedavi gerektirmez.” dedi.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Fettah, Akdeniz havzas\u0131nda yer alan T\u00fcrkiye’de \u00f6zellikle g\u00fcney kesimlerde hastal\u0131\u011f\u0131n s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dikkati \u00e7ekerek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n, evlilik \u00f6ncesi yap\u0131lan kan testiyle \u00f6nceden tespit edilmesini sa\u011flayan Hemoglobinopati Tarama Program\u0131, \u00fclkemiz i\u00e7in bir milatt\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc talasemi 2002 \u00f6ncesi y\u0131lda 400 canl\u0131 do\u011fumda g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, taramalar\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2002’den sonra h\u0131zl\u0131 bir azalma ya\u015fand\u0131. Yenido\u011fanlarda talasemi g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 10 binde 10’lar\u0131n alt\u0131na kadar d\u00fc\u015ft\u00fc. \u015eu an d\u00fcnyada y\u0131lda 40 bin kadar talasemi hastas\u0131 bebek d\u00fcnyaya geliyor. Bu \u00fclkemizde ise 10 binde 1 ile 10 aras\u0131nda canl\u0131 do\u011fuma tekab\u00fcl ediyor.”<\/p>\n
Taramalar\u0131n, talaseminin \u00f6nlenebilmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Do\u00e7. Dr. Fettah, hastal\u0131k g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rabilecek m\u00fclteci ve s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131larda da bunun kontrol\u00fcn\u00fcn \u00e7ok iyi sa\u011flanmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Fettah, “Tarama programlar\u0131 sayesinde y\u00fcz g\u00fcld\u00fcr\u00fcc\u00fc sonu\u00e7lar elde ediyoruz. \u015eu an \u00fclkemizde evlilik \u00f6ncesi tarama program\u0131na y\u00fczde 90’\u0131n \u00fczerinde uyum g\u00f6zleniyor. Bu hastal\u0131kla m\u00fccadeledeki ba\u015far\u0131m\u0131z\u0131 art\u0131ran bir durum.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Fettah, ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131k saptanan \u00e7iftlere genetik dan\u0131\u015fmanl\u0131k verildi\u011fini ve isteyenlerin Preimplantasyon Genetik Tan\u0131 (PGT) y\u00f6ntemiyle sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir bebek sahibi olabildi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de n\u00fcfusun y\u00fczde 2,1’inde talasemi hastal\u0131\u011f\u0131 ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 bulundu\u011funu belirten Fettah, “Fakat Antalya, \u0130zmir, \u015eanl\u0131urfa, Hatay gibi b\u00f6lgelerimizde talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131k oranlar\u0131 y\u00fczde 5 hatta y\u00fczde 13’lere kadar \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu b\u00f6lgelerde \u00f6zellikle evlilik \u00f6ncesi taramalara daha fazla dikkat etmemiz ve \u00e7iftleri bu y\u00f6nde y\u00f6nlendirmemiz gerekiyor.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Talaseminin, “alfa” ve “beta” olmak \u00fczere ikiye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, T\u00fcrkiye’de beta talaseminin daha yo\u011fun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatan Fettah, beta talaseminin en a\u011f\u0131r formu “talasemi maj\u00f6r” hastalar\u0131n\u0131n 3-4 haftada bir kan nakline ihtiya\u00e7 duydu\u011funu bildirdi.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Ali Fettah, “S\u00fcrekli kan nakli yap\u0131lan hastalar\u0131m\u0131z\u0131n v\u00fccutlar\u0131nda demir birikimi oluyor. Bu v\u00fccutta toksik bir etki olu\u015fturuyor. Bu nedenle hastalarda demir birikiminin \u00f6nlenmesi i\u00e7in ‘\u015felasyon’ tedavisi uygulanmas\u0131 da gerekiyor. Talasemi hastalar\u0131nda \u00fcst\u00fcne d\u00fc\u015fmemiz ve hastalar\u0131n da buna uyum g\u00f6stermesi gereken ana etken bu.” dedi.<\/p>\n
Talasemi hastas\u0131 \u00e7ocuklarda kans\u0131zl\u0131ktan kaynakl\u0131 halsizlik, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k, sinirlilik g\u00f6zlemlenebildi\u011fini aktaran Fettah, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Talasemi hastalar\u0131n\u0131n, kan transf\u00fczyonu program\u0131na al\u0131n\u0131p, etkin demir ba\u011flama tedavileri uyguland\u0131\u011f\u0131nda d\u00fczenli bir hayat ya\u015fama imkanlar\u0131 oluyor. Elbette \u015funu g\u00f6z ard\u0131 etmemek gerekiyor, hastalar\u0131m\u0131z\u0131n her ay d\u00fczenli hastaneye gelmesi gerekiyor ve bu da onlarda bir y\u00fck olu\u015fturuyor. Kemik ili\u011fi nakliyle hastalar\u0131m\u0131zda kesin tedavi yapabiliyoruz. \u00d6zellikle se\u00e7ilmi\u015f vakalarda, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda aile i\u00e7i veya akraba d\u0131\u015f\u0131 don\u00f6r oldu\u011funda k\u00f6k h\u00fccre nakli yaparak kesin tedavi uygulayabiliyoruz.”<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Ali Fettah, halsizlik, solukluk, kar\u0131n \u015fi\u015fli\u011fi, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k gibi belirtileri olan bebekler i\u00e7in de mutlaka \u00f6nce bir \u00e7ocuk doktoruna, gerekti\u011finde de \u00e7ocuk hematolo\u011funa ba\u015fvurulmas\u0131 gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Talasemi hastalar\u0131n\u0131n s\u00fcrekli kan nakli ihtiyac\u0131na da dikkati \u00e7eken Fettah, “Kan ba\u011f\u0131\u015f oranlar\u0131 d\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde hastalar\u0131m\u0131z kan tedarikinde baz\u0131 s\u0131k\u0131nt\u0131larla kar\u015f\u0131la\u015fabiliyor. Bu nedenle herkesi d\u00fczenli kan ba\u011f\u0131\u015f\u0131nda bulunmaya davet ediyorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc hastalar\u0131m\u0131z 3-4 haftada bir kan ba\u011f\u0131\u015f\u0131 almadan ya\u015fayam\u0131yor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n