D\u00fcnyada nesli tehlike alt\u0131ndaki t\u00fcrlerin bulundu\u011fu k\u0131rm\u0131z\u0131 listede “tehdide a\u00e7\u0131k” koduyla yer alan ve I\u011fd\u0131r’da a\u011flara tak\u0131lan poyraz ku\u015flar\u0131, uydu vericisiyle takip ediliyor.<\/p>\n
Ku\u015flar\u0131n g\u00f6\u00e7 rotas\u0131nda bulunan I\u011fd\u0131r’daki Aras Vadisi’nde bug\u00fcne kadar yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalarda d\u00fcnyada nesli tehlike alt\u0131nda olan t\u00fcrlerin de i\u00e7inde yer ald\u0131\u011f\u0131 313 ku\u015f t\u00fcr\u00fc g\u00f6zlemlendi.<\/p>\n
KuzeyDo\u011fa Derne\u011finin, Do\u011fa Koruma ve Milli Parklar Genel M\u00fcd\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn izniyle alanda kurdu\u011fu Aras Ku\u015f Ara\u015ft\u0131rma ve E\u011fitim Merkezi’nde ku\u015flar halkalan\u0131p \u00f6nemli t\u00fcrlere ise uydu vericisi tak\u0131l\u0131yor. \u00c7al\u0131\u015fmalar kapsam\u0131nda kurulan a\u011flara tak\u0131lan \u00f6nemli t\u00fcrlerden biri ise poyraz ku\u015flar\u0131 oldu.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/88e4063b-7018-4331-b06e-f0cb513ac64c\/2023%2F05%2Fpoyraz07-1.jpg\"\/)
<\/p>\n
Vadide 26 Mart’ta a\u011fa tak\u0131lan iki poyraz ku\u015fu halkaland\u0131. Di\u015fi olan\u0131na “Maya”, erkek olan\u0131na ise “Alp” ad\u0131 verilen ku\u015flar, uydu verici tak\u0131l\u0131p do\u011faya b\u0131rak\u0131ld\u0131.<\/p>\n
D\u00fcnya Do\u011fa ve Do\u011fal Kaynaklar\u0131 Koruma Birli\u011fince (IUCN) olu\u015fturulan, d\u00fcnyada nesli tehlike alt\u0131ndaki t\u00fcrlerin bulundu\u011fu k\u0131rm\u0131z\u0131 listede “tehdide a\u00e7\u0131k” koduyla yer alan poyraz ku\u015flar\u0131, \u00f6nemli k\u0131y\u0131 ku\u015flar\u0131 aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
Uydu vericisiyle takip edilen “Maya” ve “Alp”ten al\u0131nan veriler, poyraz ku\u015flar\u0131n\u0131n beslenme ve \u00fcreme alanlar\u0131 ile g\u00f6\u00e7 rotalar\u0131 ve k\u0131\u015flama alanlar\u0131n\u0131n belirlenmesine yard\u0131mc\u0131 olacak.<\/p>\n
Maya ve Alp’in uydu vericiyle 40 g\u00fcnl\u00fck yolculu\u011fu<\/h3>\n
AA muhabirinin uydu verilerinden derledi\u011fi bilgilere g\u00f6re, “Maya” ve “Alp”, takibe al\u0131nd\u0131klar\u0131 40 g\u00fcnl\u00fck s\u00fcre i\u00e7erisinde yakla\u015f\u0131k 200 kilometre mesafe katetti.<\/p>\n
Genellikle Aras Nehri k\u0131y\u0131s\u0131nda gezen ku\u015flar, T\u00fcrkiye ile Ermenistan aras\u0131nda bulunan b\u00f6lgedeki sulak alanlar\u0131 kullan\u0131p buralarda beslenmesini s\u00fcrd\u00fcr\u00fcyor.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/admin.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/88e4063b-7018-4331-b06e-f0cb513ac64c\/2023%2F05%2Fpoyraz07-2.jpg\"\/)
<\/p>\n
Birlikte hareket eden ve e\u015f olduklar\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen “Maya” ve “Alp”, bu s\u00fcre i\u00e7inde en fazla 1041 metre irtifada, en h\u0131zl\u0131 ise saatte 5 kilometre h\u0131zla u\u00e7tu.<\/p>\n
Asya ve Afrika’da nadir, T\u00fcrkiye’nin yan\u0131 s\u0131ra Avrupa’da daha yo\u011fun g\u00f6r\u00fclebilen t\u00fcr\u00fcn, havalar\u0131n \u0131s\u0131nmas\u0131yla farkl\u0131 alanlara g\u00f6\u00e7mesiyle yeni verilerin elde edilmesi bekleniyor.<\/p>\n
Aras Ku\u015f Ara\u015ft\u0131rma ve E\u011fitim Merkezi sorumlusu Kayahan A\u011f\u0131rkaya, AA muhabirine, 2023-\u0130lkbahar sezonu kapsam\u0131nda halkalama ve ara\u015ft\u0131rma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Bu kapsamda bir\u00e7ok \u00f6nemli t\u00fcr \u00fczerinde \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131klar\u0131n\u0131 belirten A\u011f\u0131rkaya, “Takip etti\u011fimiz \u00f6nemli t\u00fcrlerden biri de poyraz ku\u015fu oldu. Bu t\u00fcr Aras Vadisi’nde \u00fcreyen \u00f6nemli k\u0131y\u0131 ku\u015flar\u0131ndan biri, IUCN’in k\u0131rm\u0131z\u0131 listesinde nesilleri tehlike alt\u0131nda olan bir t\u00fcr. Nesillerinin tehdit alt\u0131nda olmas\u0131 ya\u015fam alanlar\u0131 olan k\u0131y\u0131lar, sulak alanlar ve t\u00fcm denizel ekosistemlerdeki tahribat\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne seriyor.” dedi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/admin.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/88e4063b-7018-4331-b06e-f0cb513ac64c\/2023%2F05%2Fpoyraz07-3.jpg\"\/)
<\/p>\n
“Onlarla ilgili daha \u00e7ok veri toplama hedefindeyiz”<\/h3>\n
Yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmadan elde edilecek verilerin, ku\u015f bilimi ve poyraz ku\u015flar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemli katk\u0131lar sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan A\u011f\u0131rkaya, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Biz de Maya ve Alp ad\u0131n\u0131z verdi\u011fimiz, yakla\u015f\u0131k 40 g\u00fcnd\u00fcr takip etti\u011fimiz iki bireyin bundan sonraki g\u00f6\u00e7 stratejilerini ve ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131 belirlemek, onlarla ilgili daha \u00e7ok veri toplama hedefindeyiz. Merkezimiz bug\u00fcne kadar 170 binden fazla ku\u015f halkalad\u0131 ve 90’dan fazla ku\u015fa uydu vericisi yerle\u015ftirdi.”<\/p>\n