<\/p>\n
New York Times’\u0131n haberine g\u00f6re, Neurobiology of Aging dergisinin nisan say\u0131s\u0131nda yay\u0131mlanan bir ara\u015ft\u0131rmada, birden fazla dil bilmenin haf\u0131zay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirmenin yan\u0131 s\u0131ra demansa kar\u015f\u0131 koruma sa\u011flayabilece\u011fi ve ya\u015fl\u0131lardaki bili\u015fsel gerilemeyi \u00f6nleyebilece\u011fi tespit edildi.<\/p>\n
Yap\u0131lan baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n iki dillilik ile demans\u0131n \u00f6nlenmesi aras\u0131nda herhangi bir ba\u011flant\u0131 tespit edememesine, baz\u0131 ara\u015ft\u0131rmalarda ise iki dil konu\u015fabilenlerin tek dil bilenlere oranla daha ge\u00e7 ya\u015flarda demans hastal\u0131\u011f\u0131na yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenmesine kar\u015f\u0131n son y\u0131llarda iki dillilik ile beyin hastal\u0131klar\u0131 aras\u0131ndaki ba\u011flant\u0131 konusunda daha kesin veriler tespit edildi\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n
Almanya’da y\u00fczlerce orta ve ileri ya\u015flardaki denek \u00fczerinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada, gen\u00e7 ya\u015ftan itibaren iki dilde konu\u015fabilenlerin, yaln\u0131zca bir dil bilen hastalara g\u00f6re \u00f6\u011frenme, haf\u0131za, dil ve otokontrol testlerinde daha y\u00fcksek puanlar ald\u0131\u011f\u0131 belirlendi.<\/p>\n
Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmada, 59 ila 76 ya\u015flar\u0131ndaki 746 dene\u011fe kelime bilgisi, haf\u0131za, dikkat ve hesaplama \u00fczerine sorular soruldu. \u00d6rne\u011fin, \u00f6nceden adland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f nesneleri hat\u0131rlamalar\u0131, kelimeleri tersten hecelemeleri, \u00fc\u00e7 par\u00e7al\u0131 komutlar\u0131 yerine getirmeleri ve kendilerine sunulan tasar\u0131mlar\u0131 kopyalamalar\u0131 istendi. Ara\u015ft\u0131rmaya kat\u0131lanlar\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 40’\u0131nda haf\u0131za sorunu olmad\u0131\u011f\u0131, di\u011fer deneklerin ise kafa kar\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ya da haf\u0131za kayb\u0131 gibi sorunlar nedeniyle daha \u00f6nce doktora ba\u015fvurdu\u011fu belirtildi.<\/p>\n
Deneklerden 13-30 veya 30-65 ya\u015fta ikinci bir dil \u00f6\u011frenen ve konu\u015fanlar\u0131n, dil bilmeyenlere g\u00f6re dil, haf\u0131za, yo\u011funla\u015fma, dikkat ve karar verme yetenekleri alanlar\u0131nda daha y\u00fcksek sonu\u00e7lar ald\u0131\u011f\u0131 belirlendi.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmada yer almayan Columbia \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi sinirbilimci Miguel Arce Renteria, erken ve orta ya\u015flarda iki dil kullanabilmenin daha sonraki ya\u015flarda bili\u015fsel sa\u011fl\u0131k \u00fczerinde yararl\u0131 bir etkiye sahip oldu\u011funun ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n umut verici oldu\u011funu kaydederek bunun uzun s\u00fcredir y\u00fcr\u00fct\u00fclen ara\u015ft\u0131rmalara katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\u00d6te yandan, ara\u015ft\u0131rmada yer almayan California \u00dcniversitesi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Boon Lead Tee, deneklerin say\u0131ca fazla olu\u015fundan hareketle ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n, dil \u00f6\u011frenim ya\u015f\u0131n\u0131n da ileri ya\u015flarda demans hastal\u0131\u011f\u0131na yakalanmadaki etkisini ortaya \u00e7\u0131karabileceklerini vurgulad\u0131. Tee, ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n sadece belirli ya\u015flarda iki dil kullanman\u0131n etkilerine yo\u011funla\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun yan\u0131nda ikinci dilin haf\u0131zaya yerle\u015fti\u011fi ya\u015f\u0131n ve iki dilli ki\u015filerin demografik veya ya\u015fam deneyimlerinin de \u00f6nemli olabilece\u011fini \u00f6ne s\u00fcrd\u00fc.<\/p>\n
Sinirbilimciler, iki dilde konu\u015fabilenlerin diller aras\u0131nda ak\u0131c\u0131 ge\u00e7i\u015f yapt\u0131klar\u0131 i\u00e7in ayn\u0131 anda \u00e7ok i\u015f yapabilme, duygular\u0131 y\u00f6netme ve otokontrol gibi becerilerde de benzer yeteneklere sahip olacaklar\u0131n\u0131, bunun da demans\u0131 geciktirmeye yard\u0131mc\u0131 olabilece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n