<\/p>\n
Her sene may\u0131s ay\u0131nda fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla \u00e7e\u015fitli etkinliklerin d\u00fczenlendi\u011fi “D\u00fcnya Ast\u0131m G\u00fcn\u00fc”, bu sene “Herkes \u0130\u00e7in Ast\u0131m Tedavisi” temas\u0131yla yap\u0131l\u0131yor.<\/p>\n
Bu kapsamda AA muhabirinin, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) verilerinden derledi\u011fi bilgilere g\u00f6re, ast\u0131m nedeniyle ger\u00e7ekle\u015fen g\u00fcnl\u00fck \u00f6l\u00fcm say\u0131s\u0131 2019’da 1263 olarak kay\u0131tlara ge\u00e7erken, d\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 339 milyon ast\u0131m hastas\u0131 oldu\u011fu tahmin ediliyor.<\/p>\n
Her ne kadar \u00fclkeden \u00fclkeye farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterse de ast\u0131m\u0131n ortalama g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n d\u00fcnyada y\u00fczde 15 civar\u0131nda oldu\u011fu \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k imkanlar\u0131na eri\u015fimin, ast\u0131m kaynakl\u0131 \u00f6l\u00fcmlerin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mede ciddi \u00f6nemi bulunurken, bu hastal\u0131k nedeniyle en fazla can kayb\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde ger\u00e7ekle\u015fiyor.<\/p>\n
Ast\u0131ma n\u00fcfusuna oranla en fazla ABD ve Avustralya ile baz\u0131 Bat\u0131 Avrupa ve Latin Amerika \u00fclkelerinde rastlanmas\u0131na kar\u015f\u0131n buna ba\u011fl\u0131 \u00f6l\u00fcmler en \u00e7ok Myanmar, Kiribati, Laos, Sri Lanka, Yeni Gine, Mali ve Lesotho gibi d\u00fc\u015f\u00fck ve orta gelirli \u00fclkelerde kayda ge\u00e7iyor.<\/p>\n
Toplam ast\u0131m hastas\u0131 say\u0131s\u0131n\u0131n 2025’te 400 milyona ula\u015faca\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Ast\u0131m, akci\u011ferlerdeki k\u00fc\u00e7\u00fck hava yollar\u0131n\u0131n iltihaplanmas\u0131 ve daralmas\u0131, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, h\u0131r\u0131lt\u0131, nefes darl\u0131\u011f\u0131 ve g\u00f6\u011f\u00fcste s\u0131k\u0131\u015fma sonucu ortaya \u00e7\u0131kan kronik bir akci\u011fer hastal\u0131\u011f\u0131 olarak biliniyor.<\/p>\n
Bu hastal\u0131k, tekrarlayan ve ataklar halinde geli\u015fen nefes darl\u0131\u011f\u0131, nefes al\u0131\u015fveri\u015fi s\u0131ras\u0131ndaki h\u0131r\u0131lt\u0131 veya \u0131sl\u0131k sesi, g\u00f6\u011f\u00fcste bask\u0131 hissi ve \u00f6ks\u00fcr\u00fck gibi belirtilerle kendini g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Alerjik reaksiyonlar\u0131 harekete ge\u00e7irebilecek veya solunum yollar\u0131n\u0131 tahri\u015f edebilecek madde ve zerrecikleri solumak, ast\u0131m\u0131n geli\u015fmesinde \u00f6nemli risk fakt\u00f6r\u00fc olu\u015fturuyor.<\/p>\n
Ast\u0131m\u0131 tetikleyen \u00e7ok fazla fakt\u00f6r bulunmakla birlikte bunlar aras\u0131nda korku, \u00f6fke, heyecan gibi duygusal uyar\u0131mlar ile so\u011fuk hava, toz, duman, hava ko\u015fullar\u0131ndaki de\u011fi\u015fiklikler, \u00e7imen ve a\u011fa\u00e7 poleni, hayvan k\u00fcrk\u00fc ve t\u00fcyleriyle viral enfeksiyonlar \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
“D\u00fcnya Ast\u0131m G\u00fcn\u00fc (WAD)”, 1993’te kurulan ve DS\u00d6’n\u00fcn i\u015fbirli\u011findeki organizasyon Ast\u0131m i\u00e7in K\u00fcresel Giri\u015fim (GINA) taraf\u0131ndan d\u00fczenleniyor.<\/p>\n
Bu sene 2 May\u0131s olarak belirlenen D\u00fcnya Ast\u0131m G\u00fcn\u00fc’n\u00fcn temas\u0131n\u0131n “Herkes \u0130\u00e7in Ast\u0131m Tedavisi” se\u00e7ilme amac\u0131n\u0131n ast\u0131ml\u0131 hastalar\u0131n tedavi imkanlar\u0131na ula\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak oldu\u011fu kaydediliyor.<\/p>\n
Ast\u0131m ile alakal\u0131 yanl\u0131\u015f bilinenlerin ba\u015f\u0131n\u0131, ast\u0131m\u0131n \u00e7ocukluk hastal\u0131\u011f\u0131 ve bula\u015f\u0131c\u0131 oldu\u011fu, bireylerin ya\u015fland\u0131k\u00e7a bundan kurtulaca\u011f\u0131, ast\u0131m hastalar\u0131n\u0131n egzersiz yapmamalar\u0131 gerekti\u011fi ve sadece y\u00fcksek doz steroidlerle kontrol edilebilece\u011fi gibi hususlar \u00e7ekiyor.<\/p>\n
Bula\u015f\u0131c\u0131 olmayan ast\u0131m, \u00e7ocuklarda, ergenlerde, yeti\u015fkinlerde ve ya\u015fl\u0131larda olmak \u00fczere her ya\u015fta ortaya \u00e7\u0131kabiliyor.<\/p>\n
So\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve grip gibi viral solunum yolu enfeksiyonlar\u0131 ast\u0131m ataklar\u0131na neden olabiliyor.<\/p>\n
\u00c7ocuklarda ast\u0131m, s\u0131kl\u0131kla alerji ile ili\u015fkilendirilirken, yeti\u015fkinlerde ba\u015flayan ast\u0131m daha az alerjik olarak biliniyor.<\/p>\n
Ast\u0131m, iyi kontrol edildi\u011finde bu hastal\u0131\u011f\u0131 olan ki\u015filer, egzersiz yapabilir.<\/p>\n
Ast\u0131m, genellikle inhalasyon (soluk alma) yoluyla d\u00fc\u015f\u00fck doz steroidlerle kontrol edilebilir.<\/p>\n
Tedavi edilemese de epizotlar veya alevlenmeler olarak da adland\u0131r\u0131lan ataklar\u0131 azaltmak ve \u00f6nlemek i\u00e7in ast\u0131m\u0131 y\u00f6netmek ve hastal\u0131\u011f\u0131 kontrol alt\u0131na alabilmek m\u00fcmk\u00fcn.<\/p>\n
Ast\u0131m kontrol\u00fcn\u00fc g\u00fc\u00e7le\u015ftiren etkenler ise ila\u00e7lar\u0131n do\u011fru teknikle ve d\u00fczenli kullan\u0131lmamas\u0131, alerjenler gibi \u00f6zel veya enfeksiyon, sigara duman\u0131 ve kimyasallar gibi genel tetikleyicilere maruz kalmak g\u00f6sterilebiliyor.<\/p>\n
Yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rmalarda, hastalar\u0131n ila\u00e7lar\u0131n\u0131 doktorunun \u00f6nerdi\u011fi \u015fekilde kullanmas\u0131n\u0131n, sigaray\u0131 b\u0131rakman\u0131n, obez hastalar\u0131n kilo vermesinin, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli beslenmenin, d\u00fczenli egzersiz yapman\u0131n, solunan ortam havas\u0131n\u0131 temiz tutman\u0131n ast\u0131m\u0131n kontrol\u00fcn\u00fc kolayla\u015ft\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n