<\/p>\n
Kahramanmara\u015f Merkezli Depremlerin Sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n B\u00fct\u00fcn Y\u00f6nleriyle Ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131, Depreme Diren\u00e7li Yap\u0131 Stokunun Olu\u015fturulmas\u0131 ve Kentsel D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm Uygulamalar\u0131n\u0131n Etkinli\u011finin Art\u0131r\u0131lmas\u0131 \u0130\u00e7in Al\u0131nmas\u0131 Gereken Tedbirlerin Belirlenmesi Amac\u0131yla Kurulan Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu, haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131 taslak raporu, \u00fcye milletvekillerine g\u00f6nderdi.<\/p>\n
Raporda, afetlerin y\u00f6netiminde ileti\u015fimin kesilmesi an\u0131nda ihtiya\u00e7 duyulan ileti\u015fimin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in Jandarma Entegre Muhabere Bilgi Sistemi’nin (JEMUS) g\u00f6rev alan b\u00fct\u00fcn kurumlarca kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 \u00f6nerildi.<\/p>\n
Madencilerin arama kurtarma faaliyetlerinde vazife almas\u0131n\u0131n \u00f6nemine de\u011finilen raporda, madencilerin AFAD organizasyonunda bir yap\u0131ya entegre edilmesiyle ulusal m\u00fcdahalenin planlanmas\u0131 gerekti\u011fi kaydedildi.<\/p>\n
Afetlere y\u00f6nelik yeni kanunlar \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne yer verilen raporda, T\u00fcrkiye Heyelan Haritas\u0131, Diri Fay Haritas\u0131, T\u0131bbi Jeoloji Risk Haritas\u0131, Obruk Risk Haritas\u0131, \u00c7\u0131\u011f Tehlike Haritas\u0131 gibi tehlike ve risk haritalar\u0131n\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 ve bunlar\u0131n s\u00fcrekli g\u00fcncellenmesi istendi.<\/p>\n
Afet ve Acil Durum Y\u00f6netimi (AFAD) Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemine ge\u00e7ilmesiyle birlikte \u0130\u00e7i\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fland\u0131\u011f\u0131 hat\u0131rlat\u0131lan raporda, “Risk y\u00f6netiminde kurumun daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir yap\u0131ya sahip olmas\u0131 gerekmektedir. Risk azaltma odakl\u0131 bir afet y\u00f6netim sisteminin kurumsal yap\u0131lanmas\u0131 yeniden d\u00fczenlenmeli; Afet, Acil Durum ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 ad\u0131yla bir bakanl\u0131k kurulmal\u0131.” ifadelerine yer verildi.<\/p>\n
Raporda ayr\u0131ca, kurulacak Afet, Acil Durum ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde bir koordinasyon birimi kurulmas\u0131 ve bu birim vas\u0131tas\u0131yla \u00fclke \u00fcst yap\u0131 ve altyap\u0131s\u0131n\u0131n afetlere haz\u0131rl\u0131k seviyelerinin s\u00fcrekli kontrol edilmesi teklif edildi.<\/p>\n
Raporda, 1985 y\u0131l\u0131nda y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe giren ve “Ama\u00e7 ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda dahi afet g\u00fcvenli\u011fini g\u00f6z ard\u0131 etti\u011fi” belirtilen \u0130mar Kanunu’nun bug\u00fcn\u00fcn \u015fehircilik, planlama, yap\u0131 \u00fcretim ve denetim hizmet ihtiya\u00e7lar\u0131na cevap veremez halde oldu\u011fu ifade edildi. Yasan\u0131n ulusal afet mevzuat\u0131yla da kopuk oldu\u011fu vurgulanan raporda, “Yeni bir imar kanunu \u00e7\u0131kar\u0131lmal\u0131.” denildi.<\/p>\n
Yap\u0131 Denetimi Hakk\u0131ndaki Kanun’un 20 y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir yap\u0131lan uygulama neticelerine bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, yap\u0131 \u00fcretim ve denetim s\u00fcre\u00e7lerinin tekrar d\u00fczenlenmesi gerekti\u011fi tespitine yer verilen raporda, “Yap\u0131 \u00dcretim ve Denetim Kanunu”nun \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 \u00f6nerildi.<\/p>\n
Afet Riski Alt\u0131ndaki Alanlar\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi Hakk\u0131nda Kanun ile Belediye Kanunu’nun 73. maddesinin tek kanun olarak d\u00fczenlenmesi gerekti\u011fi belirtilen raporda, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm projelerinin afet odakl\u0131 olarak hayata ge\u00e7irilmesini sa\u011flayacak, sosyal boyutu g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f, karar s\u00fcre\u00e7leri kat\u0131l\u0131mc\u0131 olan, ekonomik desteklere sahip, jeolojik olarak riskli alanlar d\u0131\u015f\u0131nda yerinde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc benimsemi\u015f yeni bir kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve yenilenme kanununun haz\u0131rlanmas\u0131 istendi.<\/p>\n
Raporda “Bu kanun kapsam\u0131nda, parsel ve\/veya bina bazl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yerine, alan\/ada bazl\u0131 d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm modellerinin olu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik kanuni d\u00fczenlemeler yap\u0131lmal\u0131; altyap\u0131s\u0131, sosyal donat\u0131s\u0131, tabii \u00e7evre ile b\u00fct\u00fcnle\u015fik d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yakla\u015f\u0131mlar\u0131 benimsenmeli.” ifadelerine yer verildi.<\/p>\n
Raporda, deprem ve di\u011fer afetler a\u00e7\u0131s\u0131ndan y\u00fcksek riskli alanlardaki b\u00fcy\u00fck\u015fehir belediyeleri ve il belediyeleri b\u00fcnyesinde “Afet ve Risk Azaltma Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131”, “Kentsel \u0130yile\u015ftirme Daire Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131”, il\u00e7e belediyelerde ise “Afet ve Risk Azaltma ve Kentsel Yenileme \u015fube m\u00fcd\u00fcrl\u00fckleri” kurulmas\u0131n\u0131n mecburi hale getirilmesi tavsiye edildi.<\/p>\n
Binalar\u0131n periyodik muayenesine y\u00f6nelik mevzuat\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 gerekti\u011fi belirtilen raporda, “Bu kapsamda yap\u0131 denetime tabi yap\u0131lar\u0131n 5 y\u0131l, yap\u0131 denetime tabi olmayan yap\u0131lar\u0131n 2 y\u0131l i\u00e7erisinde periyodik muayenesinin yap\u0131lmas\u0131 gerekmektedir. Muayene \u015fartlar\u0131n\u0131 sa\u011flamayan yap\u0131lar g\u00fc\u00e7lendirilmeli veya y\u0131k\u0131lmal\u0131.” denildi.<\/p>\n
Raporda “kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kanunu” olarak bilinen 6306 say\u0131l\u0131 “Afet Riski Alt\u0131ndaki Alanlar\u0131n D\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesi Hakk\u0131nda Kanun’un uygulanmas\u0131na ili\u015fkin i\u015flemlerle ilgili a\u00e7\u0131lan davalar\u0131n \u00f6ncelikle g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcl\u00fcp karara ba\u011flanmas\u0131 i\u00e7in ihtisas mahkemelerinin kurulmas\u0131 ve bu mahkemelerde hakim yard\u0131mc\u0131s\u0131 olarak m\u00fchendis, mimar, \u015fehir planc\u0131s\u0131 gibi uzman teknik personelin istihdam edilmesi istendi.<\/p>\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm kapsam\u0131nda yap\u0131lan yap\u0131lar\u0131n m\u00fcteahhit taraf\u0131ndan yar\u0131m b\u0131rak\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fi vurgulanan raporda, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm yapacak m\u00fcteahhitlerin kriterlerinin ayr\u0131ca d\u00fczenlenmesi ve m\u00fcteahhitlerde mali yeterlilik aranmas\u0131 \u00f6nerildi.<\/p>\n
D\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde en \u00f6nemli akt\u00f6r olan m\u00fcteahhitlik sekt\u00f6r\u00fcn\u00fcn disipline edilmesi gerekti\u011finin alt\u0131 \u00e7izilen raporda, sekt\u00f6r temsilcilerinin sicillerinin tutulmas\u0131 ve \u00fcyelerinin m\u00fc\u015fterek ihtiya\u00e7lar\u0131n\u0131 kar\u015f\u0131lamak, mesleki faaliyetlerini kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in T\u00fcrkiye Odalar ve Borsalar Birli\u011fi (TOBB) b\u00fcnyesinde M\u00fcteahhitler Odas\u0131n\u0131n kurulmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 tavsiye edildi.<\/p>\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn te\u015fvik edilmesi amac\u0131yla m\u00fclk sahiplerine verilen faiz deste\u011fi oran\u0131 ile kredi miktar\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 ve kredi vadesinin uzat\u0131lmas\u0131n\u0131n yerinde olaca\u011f\u0131 anlat\u0131lan raporda, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde, g\u00fc\u00e7lendirmeye ili\u015fkin de ilave destekler sa\u011flanarak g\u00fc\u00e7lendirme se\u00e7ene\u011finin te\u015fvik edilmesi gerekti\u011fi kaydedildi.<\/p>\n
Tabii afet sigortas\u0131na di\u011fer tabii afetlerin eklenmesi gerekti\u011fi ifade edilen raporda, k\u0131rsal kesimdeki konutlar ile tamam\u0131 ticari ve sanayi maksatl\u0131 kullan\u0131lan yap\u0131lar\u0131n da sigorta kapsam\u0131na dahil edilmesi istendi. Raporda, “Depremde y\u0131k\u0131lan veya a\u011f\u0131r hasarl\u0131 olup y\u0131k\u0131m karar\u0131 al\u0131nan konutlar i\u00e7in tabii afet sigortas\u0131 poli\u00e7esine sahip hak sahiplerinin iade alacaklar\u0131 teminat tutarlar\u0131n\u0131n, hak sahibinin konut bor\u00e7lanmas\u0131na mahsup edilmesi sa\u011flanmal\u0131.” \u00f6nerisi yer ald\u0131.<\/p>\n
Yap\u0131 denetiminin \u00e7ok daha s\u0131k\u0131 uygulanmas\u0131n\u0131n gereklili\u011fi vurgulanan raporda, uygun olmayan yap\u0131 yapanlara ve izin verenlere cezai yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131 istendi.<\/p>\n
Raporda, belediyelere itfaiye ile birlikte arama kurtarma ekiplerini de kurma sorumlulu\u011fu verilmesi istendi.<\/p>\n
Bedelli askerli\u011fe ili\u015fkin \u00f6nerilere de yer verilen raporda, “Bedelli askerlik yapan askerlerin arama kurtarma e\u011fitimleri alarak sertifikaland\u0131r\u0131lmas\u0131” g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne yer verildi.<\/p>\n
Raporda, T\u00fcrkiye’deki t\u00fcm madencilerin arama kurtarma faaliyetlerinde yer almas\u0131 i\u00e7in akredite edilerek g\u00f6revlendirilmesi ve \u00f6zl\u00fck haklar\u0131na bu g\u00f6revlendirme kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n eklenerek deprem an\u0131nda vazife almalar\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131 teklif edildi.<\/p>\n
Raporda, \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n daha etkin olmas\u0131 i\u00e7in \u015fehircilik, mahalli idareler, kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ve imar konular\u0131na daha fazla odaklanmas\u0131 gerekti\u011fi ifade edilirken bu sebeple \u00e7evre ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi k\u0131sm\u0131n\u0131n ba\u015fka bir bakanl\u0131\u011fa ba\u011flanmas\u0131n\u0131n daha faydal\u0131 olaca\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n
Raporda, afete maruz b\u00f6lge karar\u0131 al\u0131nan alanlarda, diri faylar\u0131n sak\u0131n\u0131m zonlar\u0131nda ve donat\u0131 alanlar\u0131nda kalan kamu binalar\u0131 \u00f6ncelikli olmak \u00fczere mevcut binalar\u0131n rezerv yap\u0131 alanlar\u0131na ta\u015f\u0131nmas\u0131 \u00f6nerildi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de n\u00fcfusun y\u00fczde 90’dan fazlas\u0131n\u0131n kentlerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret edilen raporda, bu durumun a\u015f\u0131r\u0131 kentle\u015fme veya \u00e7arp\u0131k kentle\u015fme risklerinin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 kaydedildi. Raporda, n\u00fcfusun kentlerde yo\u011funla\u015fmas\u0131n\u0131n azalt\u0131labilmesi i\u00e7in k\u00f6ylerin daha ya\u015fanabilir hale getirilmesi gerekti\u011fi g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcne yer verildi.<\/p>\n
Binalar\u0131n depreme dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steren sistemlerin yeterli seviyede olmad\u0131\u011f\u0131 belirtilen raporda, “Binalar\u0131n zemini, beton \u00f6zellikleri ve di\u011fer unsurlar\u0131 dikkate al\u0131narak olu\u015fturulacak puantaja g\u00f6re depreme dayan\u0131kl\u0131l\u0131k belgeleri olu\u015fturulmal\u0131 ve barkod esasl\u0131 sistemle kaydedilmeli. Olu\u015fturulacak bina barkodlar\u0131 tapuda yer almal\u0131, ev al\u0131m sat\u0131m ve kiralama s\u00fcre\u00e7lerinde ev sahiplerinin bu belgeleri beyan etmesi zaruri hale getirilmeli.” \u00f6nerisinde bulunuldu.<\/p>\n
Kahramanmara\u015f merkezli depremlerin ilk 24 saatinde arama kurtarmada ekipman ve ara\u00e7 gerecin yetersiz kald\u0131\u011f\u0131 ifade edilen raporda, afet b\u00f6lgelerinde, mahalle baz\u0131nda muhtarl\u0131klarda veya benzeri yerlerde k\u00fc\u00e7\u00fck depolarda alet edevat depolanmas\u0131 istendi.<\/p>\n