\u0130BG’de ara\u015ft\u0131rma grup lideri olarak g\u00f6rev yapan Dr. Arif Engin \u00c7etin ve ekibi, ge\u00e7en y\u0131l laboratuvarlardaki kanser ve ila\u00e7 ara\u015ft\u0131rmalar\u0131nda h\u00fccre \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131nda ayr\u0131 ayr\u0131 yap\u0131lan \u00f6rnek haz\u0131rlama ve h\u00fccre geli\u015fim g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleme i\u015flemlerini bir platformda birle\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fma ba\u015flatt\u0131.<\/p>\n
T\u00dcB\u0130TAK’\u0131n destek verdi\u011fi proje sonunda \u00f6zg\u00fcn bir yaz\u0131l\u0131m ve donan\u0131mla cihaz yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Dr. \u00c7etin, AA muhabirine, laboratuvarlarda \u00f6rnek haz\u0131rlama ve geli\u015fim g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemenin ayr\u0131 ayr\u0131 cihazlarla yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u0130ki teknolojiyi tek bir platformda birle\u015ftirdiklerini ifade eden \u00c7etin, normal \u015fartlarda h\u00fccrelerin haz\u0131rlanmas\u0131 ve takibinin laboratuvarlarda teknisyenler taraf\u0131ndan yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
\u00c7etin, \u00f6rnek haz\u0131rlamak i\u00e7in kullan\u0131lan plakalar \u00fczerinde farkl\u0131 kuyucuklar oldu\u011funu aktararak, “Farkl\u0131 h\u00fccre \u00f6rnekleri bu kuyruklar\u0131n i\u00e7ine ekiliyor ve bu kuyucuklara ekilen h\u00fccrelerin \u00fczerinde ila\u00e7 ya da molek\u00fcllerin h\u00fccrelerle olan etkile\u015fimlerine bak\u0131l\u0131yor. Burada bir teknisyen taraf\u0131ndan bu prosed\u00fcrlerin yap\u0131lmas\u0131 asl\u0131nda belli ba\u015fl\u0131 problemlere sebep oluyor. \u0130lk ba\u015fta en b\u00fcy\u00fck problem insan kaynakl\u0131 hatalar\u0131n testi etkilemesi ve \u00e7ok y\u00fcksek miktarda \u00f6rnek kullan\u0131lacak olan testlerde test s\u00fcrelerinin \u00e7ok uzun s\u00fcre almas\u0131 oluyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/6947967c-137a-4de7-835b-b314e2d96ef8\/27%20Aralik%202024%2F20241227_2_67024773_108031749.jpg\"\/)
<\/p>\n
‘”Daha h\u0131zl\u0131 ve hatas\u0131z \u00f6rnek haz\u0131rlan\u0131yor”<\/h3>\n
Robot sayesinde kuyucuklar\u0131n haz\u0131rlanmas\u0131 ve takibinin \u00e7ok k\u0131sa s\u00fcrede ve hatas\u0131z yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Dr. \u00c7etin, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Robotta g\u00f6r\u00fcnt\u00fclemeyi kamerayla sa\u011fl\u0131yoruz. \u00d6rneklerin haz\u0131rlanmas\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek hassasiyetli bir pompa kullan\u0131yoruz. Bu pompa sol\u00fcsyonlar\u0131 ya da h\u00fccre \u00f6rneklerini bu plakalar\u0131n \u00fczerinde bulunan kuyucuklara g\u00f6nderiyor. Bu teknolojinin bir par\u00e7as\u0131 da farkl\u0131 sens\u00f6rleri b\u00fcnyesinde bulunduran bir kasa. H\u00fccrelerin geli\u015fiminde ihtiya\u00e7 duyulan parametrelerin sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in gerekli olan s\u0131cakl\u0131k, nem ve karbondioksitin bulundu\u011fu bir kasa. Ve teknoloji buradaki farkl\u0131 mod\u00fclleri ayn\u0131 kompakt alanda beraber \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor. Robot sayesine daha h\u0131zl\u0131 ve hatas\u0131z \u00f6rnek haz\u0131rlan\u0131yor.”<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/6947967c-137a-4de7-835b-b314e2d96ef8\/27%20Aralik%202024%2F20241227_2_67024773_108031763.jpg\"\/)
<\/p>\n
500 bin liraya \u00fcretildi<\/h3>\n
\u00c7etin, laboratuvarlarda bu i\u015fleri ayr\u0131 ayr\u0131 yapan 2 ayr\u0131 teknolojinin maliyetinin yakla\u015f\u0131k 500 bin ve 1 milyon dolar aras\u0131nda de\u011fi\u015fti\u011fini, T\u00dcB\u0130TAK’\u0131n deste\u011fiyle yapt\u0131klar\u0131 robotun ise 500 bin liraya mal oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Robotun prototipini geli\u015ftirdiklerini belirten Engin, “\u00c7ok b\u00fcy\u00fck ve \u00e7ok k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6rnekleri g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleyebildik. Farkl\u0131 \u00f6rnek haz\u0131rlama prosed\u00fcrleri uygulad\u0131k. Sistemin \u00e7al\u0131\u015fma prensibiyle ilgili T\u00fcrk Patent ve Marka Kurumu’na patent ba\u015fvurumuzda bulunduk. Uluslararas\u0131 patent i\u00e7in patentimizin \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n