Birinci, AA muhabirine, yeni Aile Hekimli\u011fi S\u00f6zle\u015fme ve \u00d6deme Y\u00f6netmeli\u011fiyle getirilen yenilikler ve bu konuda g\u00fcndeme gelen ele\u015ftirilere ili\u015fkin a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
1 Kas\u0131m’da uygulamaya giren yeni sistemin \u00e7ok detayl\u0131 planlamalar sonucu olu\u015fturuldu\u011funu, ya\u015f gruplar\u0131n\u0131n sa\u011fl\u0131k sistemine ba\u015fvuru say\u0131lar\u0131, kronik hastal\u0131k y\u00fck\u00fc gibi parametreler dikkate al\u0131narak sistemin revize edildi\u011fini anlatan Birinci, “Yeni sistemle hem aile hekiminin \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc azaltmay\u0131 hem de vatanda\u015fa ayr\u0131lan s\u00fcreyi art\u0131rmay\u0131 arzu ettik. Koruyucu sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale getirmeyi, hastalar\u0131m\u0131z\u0131n kronik hastal\u0131k taramas\u0131n\u0131 yapmay\u0131 ve saptanan hastal\u0131klar\u0131n yak\u0131n takibini sa\u011flamay\u0131 ama\u00e7lad\u0131k.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Aile hekimli\u011finde yeni bir te\u015fvik mekanizmas\u0131n\u0131n olu\u015fturuldu\u011funu dile getiren Birinci, “Aile hekimlerinin eskiden 14 bin 800 lira civar\u0131nda bir te\u015fvik \u00f6demesi vard\u0131. Bunun tavan\u0131 3 kat\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131, te\u015fvikte y\u00fczde 200 art\u0131\u015f yap\u0131ld\u0131 ve ekstra te\u015fvikler olarak d\u00fczenlendi.” bilgisini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/02.06%2F1%2FNew%20folder%20(16)%2F20241207_2_66742634_107398387.jpg\"\/)
<\/p>\n
En \u00f6nemli te\u015fvikler muayene ve kronik hastal\u0131k taramalar\u0131<\/h3>\n
Eskiden aile hekimlerinin, kay\u0131tl\u0131 n\u00fcfusu ka\u00e7 olursa olsun, 14 bin 800 liral\u0131k te\u015fvik \u00f6demesini tam olarak alabilmesi i\u00e7in g\u00fcnde 75’in \u00fczerinde hastaya bakmas\u0131 gerekti\u011fine dikkati \u00e7eken Birinci, yeni te\u015fvikin, muayene, kronik hastal\u0131k tarama, 2’nci ve 3’\u00fcnc\u00fc basamak sa\u011fl\u0131k tesislerine ba\u015fvuru, ak\u0131ll\u0131 ila\u00e7 politikalar\u0131na uyum ve hasta memnuniyeti olmak \u00fczere 5 ayr\u0131 ba\u015fl\u0131kta verildi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Birinci, yeni sistemde muayene te\u015fvikini 15 bin 600 liraya \u00e7\u0131kard\u0131klar\u0131n\u0131 ve bunun al\u0131nabilirli\u011fini kolayla\u015ft\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Muayenenin ard\u0131ndan ikinci en \u00f6nemli te\u015fviki 13 bin 394 lirayla kronik hastal\u0131k taramalar\u0131n\u0131n olu\u015fturdu\u011funu anlatan Birinci, kronik hastal\u0131k taramalar\u0131n\u0131n hastal\u0131klar\u0131n erken d\u00f6nemde tespiti ve tedavisi ile yak\u0131n takibi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Meme kanserinin, taramalar sayesinde erken d\u00f6nemde yakalan\u0131p tedavi edilebildi\u011fine i\u015faret eden Birinci, “Kronik hastal\u0131k taramalar\u0131, bizim en \u00f6nemli ikinci performans kalemimiz; y\u00fczde 70 ba\u015far\u0131yla, ya\u015f\u0131 gelmi\u015f, sistemin \u00f6nerdi\u011fi insanlar\u0131 taramak. Bu taramalar\u0131n baz\u0131lar\u0131 24 ayl\u0131k, baz\u0131lar\u0131 6 ayl\u0131k periyotlarda.” dedi.<\/p>\n
Kay\u0131tl\u0131 n\u00fcfusun, bir \u00f6nceki d\u00f6neme g\u00f6re, ikinci ve \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basamak sa\u011fl\u0131k tesislerine ba\u015fvurusunda azalma olmas\u0131n\u0131n da ekstra bir te\u015fvik kalemi olarak belirlendi\u011fini anlatan Birinci, aile hekimliklerinde yap\u0131labilecek takip ve tedaviler sonucunda hastanelere ba\u015fvuru say\u0131s\u0131n\u0131n otomatik olarak azalaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/02.06%2F1%2FNew%20folder%20(16)%2F20241207_2_66742634_107398380.jpg\"\/)
<\/p>\n
“Aile hekimlerine MHRS \u00fczerinden randevu kontenjan\u0131 ay\u0131rd\u0131k”<\/h3>\n
Aile hekimlerinin, bu taramalar sonucu hastalar\u0131, ikinci, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc basamak bir hastaneye, do\u011fru bran\u015fa sevk edebilece\u011fini, gerekti\u011finde tetkik isteyebilece\u011fini aktaran Birinci, Sa\u011fl\u0131k Bakan\u0131 Kemal Memi\u015fo\u011flu’nun talimat\u0131yla t\u00fcm sistemlerin birbirine entegre edildi\u011fini, s\u00fcre\u00e7lerin kolayla\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
Birinci, bu kapsamda, aile hekimlerine kendi hastalar\u0131 i\u00e7in MHRS \u00fczerinden y\u00fczde 10 muayene randevusu kontenjan\u0131 ay\u0131rd\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“\u00d6rne\u011fin, aile hekimi hastas\u0131nda ‘aritmi’ (\u00e7arp\u0131nt\u0131) oldu\u011funu fark etti. Bu durumda hastas\u0131 i\u00e7in aritmi konusunda uzman bir kardiyolo\u011fa randevu alabilecek. Sistem, bu konuda \u00f6ncelik hakk\u0131n\u0131 aile hekimine tan\u0131yor. B\u00f6ylelikle hastan\u0131n, kendisi i\u00e7in do\u011fru tedaviyi bulmak ad\u0131na doktor doktor gezme ihtimali de azal\u0131yor.<\/p>\n
A\u011fustos 2024 verilerine g\u00f6re, hastanelerde toplam 21 milyon ki\u015finin muayenesi yap\u0131l\u0131rken, bunun 5 milyonu, 10 g\u00fcn i\u00e7erisinde tekrar acile ba\u015fvurmu\u015f. D\u00fcnyada da T\u00fcrkiye’de benzer rakamlar s\u00f6z konusu. Hastalar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fczde 6’s\u0131 do\u011fru bran\u015fa ba\u015fvuram\u0131yor. Bunu en iyi sa\u011flayacak, bu konuda en do\u011fru yolu g\u00f6sterecek olan da bir hekim. Aile hekimi, hastas\u0131n\u0131n randevusunu ayarlay\u0131p, onu do\u011fru hekime y\u00f6nlendirdi\u011finde, hastan\u0131n sa\u011fl\u0131k sistemi i\u00e7inde dola\u015fmas\u0131n\u0131n da \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmi\u015f olacak. Hastane ba\u015fvurular\u0131 da otomatik olarak azalacak, aile hekimine de bunu sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in ekstra te\u015fvik verilecek.”<\/p>\n
“\u00dclkemizde antibiyotik direnci sebebiyle \u00f6len insan say\u0131s\u0131 9 bine yakla\u015ft\u0131”<\/h3>\n
Birinci, ak\u0131lc\u0131 ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131yla ilgili getirilen te\u015fvike ili\u015fkin de “T\u00fcrkiye’deki antibiyotik kullan\u0131m oran\u0131, OECD ortalamas\u0131n\u0131n 2,5 kat\u0131na yak\u0131n. 2019’daki DS\u00d6 raporuna g\u00f6re, \u00fclkemizde antibiyotik direnci sebebiyle \u00f6len insan say\u0131s\u0131 9 bine yakla\u015fm\u0131\u015f durumda, 30 bin \u00f6l\u00fcm\u00fcn de antibiyotik direnciyle ili\u015fkili olabilece\u011fi de\u011ferlendiriliyor. ABD’de bu rakamlar bizden \u00e7ok daha y\u00fcksek ve T\u00fcrkiye, risk grubu a\u00e7\u0131s\u0131ndan bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ikinci s\u0131rada geliyor.” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n
“Bu bir yapt\u0131r\u0131m de\u011fil, te\u015fvik ve fark\u0131ndal\u0131k”<\/h3>\n
Antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131yla ilgili 1400 lira oran\u0131nda bir finansal te\u015fvik getirildi\u011fini aktaran Birinci, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Mesela, aile hekiminin, kendisine ba\u011fl\u0131 hastalara bir \u00f6nceki y\u0131l yazd\u0131\u011f\u0131 100 kutu ilac\u0131n y\u00fczde 27’si antibiyotikse ve bu sene oran y\u00fczde 26,9’a inmi\u015fse s\u00f6z konusu te\u015fviki al\u0131yor. Asl\u0131nda bu bir yapt\u0131r\u0131m de\u011fil, bir te\u015fvik, asl\u0131nda bir fark\u0131ndal\u0131k. Ba\u015fka \u00fclkelerde bu konuda \u00e7ok daha ciddi yapt\u0131r\u0131mlar uygulan\u0131yor. Biz bir fark\u0131ndal\u0131k unsuru olarak yeni ba\u015flad\u0131k buna. Antibiyotik kullan\u0131m oranlar\u0131n\u0131 \u00e7ok daha a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekmemiz laz\u0131m, OECD ortalamalar\u0131n\u0131 yukar\u0131 \u00e7eken bir \u00fclke durumunday\u0131z.”<\/p>\n
Bilin\u00e7siz t\u00fcketildi\u011finde ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7abilen mide koruyucu ila\u00e7lar ve a\u011fr\u0131 kesici kullan\u0131m\u0131n da benzer oranlarda oldu\u011funa, bu ila\u00e7larda da k\u00fc\u00e7\u00fcc\u00fck bir azalmaya dahi te\u015fvik verildi\u011fine dikkati \u00e7eken Birinci, aile hekimlerinin kay\u0131tl\u0131 n\u00fcfusunun memnuniyet oran\u0131n\u0131n, il ortalamas\u0131n\u0131n \u00fcst\u00fcnde olmas\u0131 durumunda da toplam gelirinin y\u00fczde 1’i kadar ekstra te\u015fvik \u00f6demesinin yap\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
“Hangi ya\u015f grubu daha \u00e7ok aile hekimine ba\u015fvuruyorsa onun puan\u0131 y\u00fcksek”<\/h3>\n
Birinci, 6 ayda bir muayene uygulamas\u0131na ili\u015fkin de “Ya\u015f gruplar\u0131n\u0131n te\u015fvik puanlar\u0131n\u0131 aile hekimlerine ba\u015fvuru s\u0131kl\u0131klar\u0131n\u0131 dikkate alarak planlad\u0131k. Hangi ya\u015f grubu daha \u00e7ok aile hekimine ba\u015fvuruyorsa onun puan\u0131 y\u00fcksek. Yani 65 ya\u015f \u00fcst\u00fc n\u00fcfusun, 25 ya\u015f\u0131ndaki birine g\u00f6re 3,5 kat daha fazla puan\u0131.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
“N\u00fcfusu, kendisine en yak\u0131n aile hekimine kay\u0131tl\u0131 hale getirece\u011fiz”<\/h3>\n
T\u00fcrkiye n\u00fcfusunun y\u00fczde 6,5’inin kay\u0131tl\u0131 oldu\u011fu aile hekiminden farkl\u0131 illerde ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildiren Birinci, “Biz \u015fimdi o n\u00fcfusu ta\u015f\u0131yoruz. 6 ay gelmeme uygulamas\u0131n\u0131 devreye almaya y\u00f6nelik, 6 ay s\u00fcremiz s\u00f6z konusu. Bu s\u00fcrede b\u00fct\u00fcn n\u00fcfusu kendisine en yak\u0131n aile hekimine kay\u0131tl\u0131 hale getirece\u011fiz. B\u00f6ylelikle aile hekiminin hastas\u0131n\u0131n pasif olmas\u0131na zaten izin vermemi\u015f olaca\u011f\u0131z.” a\u00e7\u0131klamas\u0131nda bulundu.<\/p>\n
21 bin 608 aile hekimi yeni sistemi uygulad\u0131<\/h3>\n
\u015euay\u0131p Birinci, 1 Kas\u0131m’da uygulamaya giren yeni aile hekimli\u011fi sisteminin 1 ayl\u0131k ilk sonu\u00e7lar\u0131na ili\u015fkin de \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n
“Yeni sistemin 1 ayl\u0131k sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re, kas\u0131m ay\u0131nda, 26 bin 800 aktif aile hekimimizden 21 bin 608 aile hekimimiz, 4 milyon 100 bin vatanda\u015f\u0131m\u0131za kronik hastal\u0131k izlemi ve taramas\u0131 yapt\u0131, vatanda\u015flar\u0131m\u0131z i\u00e7in toplam 8,6 milyon i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirdi. Gebe, bebek izlemleri bunun d\u0131\u015f\u0131nda.<\/p>\n
S\u00f6z konusu i\u015flemlerde tabii ki ki\u015filerin birden \u00e7ok kronik hastal\u0131\u011f\u0131 da olabiliyor. T\u00fcrkiye’deki 65 ya\u015f \u00fcst\u00fc n\u00fcfusun y\u00fczde 54’\u00fcnde 4’ten fazla kronik hastal\u0131k var. Aile hekimlerimiz bir ayl\u0131k d\u00f6nemde ki\u015fi ba\u015f\u0131 2-2,5 seviyesinde i\u015flem ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015f. Kas\u0131m ay\u0131 istatisti\u011fine g\u00f6re, bu aile hekimlerimizin s\u00f6z konusu i\u015flemleri yapmak i\u00e7in hastalar\u0131na ay\u0131rd\u0131\u011f\u0131 g\u00fcnl\u00fck ortalama s\u00fcre 25 dakika. Bunu da ‘aile hekimlerinin i\u015f y\u00fck\u00fc art\u0131yor’ \u015feklindeki de\u011ferlendirmeler i\u00e7in s\u00f6yl\u00fcyorum.”<\/p>\n
Yeni sistemle hedefleri zorla\u015ft\u0131rmad\u0131klar\u0131n\u0131 aksine daha kolay hale getirdiklerini aktaran Birinci, aile hekimlerinin kas\u0131mda muayene te\u015fvikinin y\u00fczde 91’ini alm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fckt\u00fc\u011f\u00fcne dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
“Hedefledi\u011fimizin de \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumday\u0131z”<\/h3>\n
Birinci, aile hekimlerinin kazanc\u0131nda ciddi bir art\u0131\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, “Bir aile hekimi kronik hastal\u0131k taramalar\u0131n\u0131 y\u00fczde 70, takibini ise y\u00fczde 90 yapt\u0131\u011f\u0131nda ana maa\u015f\u0131, yani te\u015fvikin haricindeki k\u0131s\u0131m, y\u00fczde 50 art\u0131yor. Bizim burada hedefledi\u011fimiz, kronik hastal\u0131k y\u00f6netiminin do\u011fru yap\u0131lmas\u0131.” dedi.<\/p>\n
Birinci, \u015fu de\u011ferlendirmelerde bulundu:<\/p>\n
“Kas\u0131m ay\u0131 i\u00e7in hedefledi\u011fimizin de \u00fcst\u00fcne \u00e7\u0131km\u0131\u015f durumday\u0131z, sim\u00fcle etti\u011fimizden \u00e7ok daha iyi bir tabloyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bunu ger\u00e7ekle\u015ftiren b\u00fct\u00fcn aile hekimlerimize te\u015fekk\u00fcr ediyoruz. Bu s\u00fcre\u00e7te gerek bizim eksik anlatmam\u0131z gerekse baz\u0131 dezenformasyonlardan kaynakl\u0131, baz\u0131 aile hekimlerimiz bu tabloyu 15 Aral\u0131k’ta alacaklar\u0131 maa\u015fla \u00f6\u011frenecek. B\u00fct\u00fcn STK’larla konu\u015ftuk, her t\u00fcrl\u00fc detay\u0131 anlatt\u0131k ama bunun bir \u015fekilde bizim istedi\u011fimiz d\u00fczeyde anla\u015f\u0131lmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.<\/p>\n
Biz sa\u011fl\u0131k sisteminin merkezine aile hekimli\u011fini yerle\u015ftirece\u011fiz. Aile hekimli\u011fi tam kap\u0131 olacak bu sistemde, do\u011fru hekimle do\u011fru hastay\u0131 bulu\u015fturan aile hekimleri olacak. Aile hekimi, toplumumuzun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ba\u015ftan ba\u015fa y\u00f6netecek, nabz\u0131n\u0131 tutacak.”<\/p>\n
“\u00c7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ok k\u0131sa zamanda b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye g\u00f6recek”<\/h3>\n
T\u00fcrkiye’nin \u00e7ok g\u00fc\u00e7l\u00fc bir sa\u011fl\u0131k alt yap\u0131s\u0131na sahip oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Birinci, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bu kadar b\u00fcy\u00fck bir altyap\u0131yla bu denli b\u00fcy\u00fck bir d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc yapabilecek kapasitemiz var, biz de bunu yapt\u0131k. Bunun \u00e7\u0131kt\u0131lar\u0131n\u0131 \u00e7ok k\u0131sa zamanda b\u00fct\u00fcn T\u00fcrkiye g\u00f6recek. Bu ba\u015far\u0131 hepimizin, b\u00fct\u00fcn aile hekimlerimizin bizimle ayn\u0131 hedefe bakaca\u011f\u0131n\u0131 ve bu sistemin ba\u015far\u0131l\u0131 olmas\u0131 i\u00e7in elinden geleni yapaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum. Zaten 21 bin 600 aile hekimimiz hedeflerimize y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fct\u00fcyor, vatanda\u015f\u0131m\u0131z\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na ekstra katk\u0131lar sunuyor. Bu tablo bizleri sevindiriyor.”<\/p>\n
Yeni y\u0131lda 1000 yeni Aile Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Merkezi a\u00e7\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 ve aile hekimli\u011fi sisteminin i\u00e7ine giren hekim say\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131 bildiren Birinci, ilerleyen s\u00fcre\u00e7te hekim ba\u015f\u0131na i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn a\u015fa\u011f\u0131 \u00e7ekilece\u011fini, kronik hastal\u0131k y\u00f6netiminin de yap\u0131lmas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131rmadan geni\u015fletilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n
“Birlikte \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olaca\u011f\u0131z”<\/h3>\n
T\u00fcrkiye’nin, sa\u011fl\u0131kta harcad\u0131\u011f\u0131 paraya g\u00f6re, d\u00fcnyada memnuniyeti en y\u00fcksek \u00fclke oldu\u011funu aktaran Birinci, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“100 y\u0131lda yap\u0131lan hastane yata\u011f\u0131 say\u0131s\u0131ndan \u00e7ok daha fazlas\u0131n\u0131 kapasite olarak 15 y\u0131lda yapt\u0131k. Hastanelerimizin ya\u015f\u0131n\u0131 49’dan 13’e d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fck. Tamamen yeni teknolojilerle inan\u0131lmaz bir altyap\u0131m\u0131z var. Burada da sa\u011fl\u0131\u011fa dokunmaya ve uzun vadede toplam sa\u011fl\u0131k \u00e7\u0131kt\u0131s\u0131n\u0131 daha iyi hale getirmeye u\u011fra\u015f\u0131yoruz. Bunu birlikte ba\u015faraca\u011f\u0131z, \u00f6ncesini de birlikte ba\u015farm\u0131\u015ft\u0131k. 4 milyon 100 bin insan\u0131m\u0131z\u0131 kas\u0131m ay\u0131nda tarayan ve izleyen, onlara 8,6 milyon i\u015flem yapan b\u00fct\u00fcn aile hekimlerimize \u015f\u00fckranlar\u0131m\u0131z\u0131 arz ediyoruz. Birlikte \u00e7ok daha g\u00fc\u00e7l\u00fc olaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n