<\/p>\n
Moodist Psikiyatri ve N\u00f6roloji Hastanesi \u00c7ocuk ve Ergen Psikiyatristi Uzman Dr. Sebile Asl\u0131, yapt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada, farkl\u0131 \u015fart ve ko\u015fullarda depresyon ya\u015fayanlar\u0131n bu durumlar\u0131n\u0131n g\u00f6rmezden gelinmesinin bu ki\u015filerin hayatlar\u0131n\u0131 olumsuz etkileyen s\u00fcre\u00e7ler do\u011furabilece\u011fini belirtti.<\/p>\n
Tedavi edilmeyen depresyonun kronikle\u015febilece\u011fini ve tekrarlama ile ya\u015fam kalitesinde belirgin d\u00fc\u015f\u00fc\u015fe neden olabilece\u011fini vurgulayan Eke, \u00f6zellikle e\u011fitim s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7inde olan \u00e7ocuk ve gen\u00e7lerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 ergenlik depresyonunda erken tan\u0131 ve tedavinin \u00f6nemine i\u015faret etti. <\/p>\n
Eke, 11-12 ya\u015f ile 19-20’li ya\u015flar aras\u0131ndaki d\u00f6nemin ergenlik d\u00f6nemi olarak adland\u0131r\u0131labilece\u011fini belirterek, bu d\u00f6nemdeki bili\u015fsel geli\u015fimler ile gen\u00e7lerin daha karma\u015f\u0131k d\u00fc\u015f\u00fcnmeye, gelecek ile ilgili s\u00fcre\u00e7leri daha fazla sorgulamaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, akranlar\u0131 ve aileleri ile ileti\u015fimlerinde de\u011fi\u015fimler oldu\u011funu aktard\u0131. Eke, “Ergenlerin aileleriyle \u00e7at\u0131\u015fma ya\u015famalar\u0131 s\u0131kl\u0131kla g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz geli\u015fim d\u00f6nemi \u00f6zelliklerindendir. Bu s\u00fcre\u00e7te aile i\u00e7i \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n beklenenden fazla olmas\u0131, depresyon ve kayg\u0131 geli\u015fimine yatk\u0131nl\u0131k olu\u015fturabilir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Eke, ergenlik d\u00f6nemindeki depresyon ve e\u015flik eden ruhsal bozukluklar\u0131n tan\u0131s\u0131n\u0131 koyarken klinisyenin hem gen\u00e7 hem de aileyle g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, depresyon tan\u0131s\u0131n\u0131n klinisyen taraf\u0131ndan klinik g\u00f6r\u00fc\u015fme ile konuldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
Semptomlar\u0131n \u015fiddetini \u00f6l\u00e7mek ve takip etmek i\u00e7in \u00e7ocuk ve ergenlere \u00f6zg\u00fc depresyon \u00f6l\u00e7eklerinden yararlan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Eke, \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu:<\/p>\n
“Depresyon tedavi edilmedi\u011finde gen\u00e7lerin duygusal, sosyal ve akademik geli\u015fimleri olumsuz etkilenir. Akademik ba\u015far\u0131lar\u0131 d\u00fc\u015febilir, okul reddi ve okulu b\u0131rakma g\u00f6r\u00fclebilir. Akranlar\u0131ndan uzakla\u015fma ve sosyal izolasyon artabilir. Ayr\u0131ca, alkol-madde kullan\u0131m\u0131, kendine zarar verme ve intihar riski y\u00fckselir. Depresyon kronikle\u015fti\u011finde ise ileride tekrarlama ihtimalinin artmas\u0131 ve ki\u015finin ya\u015fam kalitesi \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015fmesi g\u00f6r\u00fclen s\u00fcre\u00e7lerdir. Bu nedenle ergenlik d\u00f6nemi depresyonunda erken tan\u0131 ve tedavi \u00e7ok \u00f6nemlidir.” <\/p>\n
Erken ya\u015fta depresyon tan\u0131s\u0131 alan \u00e7ocuklar\u0131n akrabalar\u0131nda da depresyonun daha fazla g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne dikkati \u00e7eken Eke, ayn\u0131 \u015fekilde ailede intihar \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn bulunmas\u0131n\u0131n da \u00e7ocuk ve ergenlerde depresyon g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 artt\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, “Ebeveynlerinde psikopatoloji olan gen\u00e7lerde de depresyon geli\u015fme riski art\u0131yor. Annedeki depresyon \u00f6yk\u00fcs\u00fc \u00e7ocuk ve ergenlerdeki depresyon i\u00e7in hem genetik hem de \u00e7evresel bir risk fakt\u00f6r\u00fcd\u00fcr. Olumsuz aile ortam\u0131nda b\u00fcy\u00fcyen, istismar ve ihmal gibi travmatik ya\u015fant\u0131lar\u0131 olan gen\u00e7lerde depresyon geli\u015fme ihtimali daha y\u00fcksektir.” ifadelerine yer verdi.<\/p>\n
Ergenlik d\u00f6neminde gen\u00e7lerin akranlar\u0131 taraf\u0131ndan kabul edilme ve be\u011fenilme arzusu duyduklar\u0131n\u0131, akran ili\u015fkisinde zorluk ya\u015fayanlarda yaln\u0131zl\u0131k hissi, \u00f6zg\u00fcven problemleri, sosyal kayg\u0131lar\u0131n s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini aktaran Eke, bunlar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131n\u0131n depresyon geli\u015fimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan risk olu\u015fturdu\u011funa i\u015faret etti.<\/p>\n
Eke, akran zorbal\u0131\u011f\u0131n\u0131n da gen\u00e7lerde de depresyon a\u00e7\u0131s\u0131ndan riski artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n
“Bu nedenle ebeveynler depresyon belirtileri konusunda bilgili olmal\u0131 ve \u00e7ocuklar\u0131ndaki de\u011fi\u015fimlere dikkat etmelidir. Bu s\u00fcre\u00e7te aileler, \u00e7ocuklar\u0131 yarg\u0131lamadan dinlemeli, gencin anla\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 hissettirmeli ve duygusal olarak yanlar\u0131nda olmal\u0131d\u0131r. Aileler \u00e7ocuklar\u0131nda depresyon belirtilerini fark ettikleri zaman \u00e7ocuk ve ergen ruh sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 uzman\u0131na ba\u015fvurmaktan \u00e7ekinmemelidir.” <\/p>\n
Hafif d\u00fczeyde depresyonda psikoe\u011fitim, destekleyici m\u00fcdahaleler, okul ve aileyi tedaviye dahil etmenin etkili yollar oldu\u011funu vurgulayan Eke, orta d\u00fczey depresyonda ise bili\u015fsel davran\u0131\u015f\u00e7\u0131 terapi, ki\u015fileraras\u0131 terapi, kabul ve adanm\u0131\u015fl\u0131k terapisi (ACT), \u015fefkat odakl\u0131 terapi, k\u00fc\u00e7\u00fck \u00e7ocuklarda oyun terapisinden yararlan\u0131labilece\u011fini bildirdi.<\/p>\n
Terapi ile yeterli fayda sa\u011flanamayan baz\u0131 olgularda ila\u00e7 tedavisi gerekebilece\u011fini belirten Eke, kronik ve diren\u00e7li depresyon gibi a\u011f\u0131r d\u00fczeyde depresyon varl\u0131\u011f\u0131nda ise terapiye ek olarak psikofarmakolojik tedavilerin kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, intihar riski olan ve ayaktan tedavi ile yeterli fayda sa\u011flanamayan hastalarda da \u00e7ocuk ve ergen psikiyatri servisinde yatarak tedavi \u00f6nerildi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Eke, ergen depresyonun belirtilerini \u015f\u00f6yle s\u0131ralad\u0131:<\/p>\n
“Mutsuzluk, keyifsizlik, i\u00e7e kapan\u0131kl\u0131k, a\u011flama ataklar\u0131, sinirlilik ve \u00f6fke kontrol\u00fcnde zorlanma. Yapt\u0131\u011f\u0131 etkinliklere kar\u015f\u0131 ilgide belirgin azalma veya hi\u00e7bir \u015feyden zevk alamama. \u0130\u015ftah de\u011fi\u015fiklikleri, uyku problemleri, sakin ve dingin kalmakta zorlanma veya hareketlerde yava\u015flama, enerji d\u00fc\u015f\u00fckl\u00fc\u011f\u00fc, kronik yorgunluk, umutsuzluk, karamsarl\u0131k. De\u011fersizlik d\u00fc\u015f\u00fcnceleri veya a\u015f\u0131r\u0131 su\u00e7luluk duygular\u0131, konsantre olmakta zorluk \u00e7ekme, okul ba\u015far\u0131s\u0131nda d\u00fc\u015fme ve okul reddi. Alkol-madde kullan\u0131m\u0131, davran\u0131\u015f problemleri, self mutilasyon (kendine zarar verme davran\u0131\u015f\u0131), tekrarlayan \u00f6l\u00fcm ve intihar d\u00fc\u015f\u00fcnceleri veya intihar giri\u015fimi.”<\/p>\n