Hacettepe \u00dcniversitesi (H\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Endokrinoloji ve Metabolizma Hastal\u0131klar\u0131 Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Okan B\u00fclent Y\u0131ld\u0131z, AA muhabirine, polikistik over sendromunda beyin ve hormonlar\u0131n ili\u015fkisini g\u00f6steren yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar hakk\u0131nda a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
\u0130spanya’n\u0131n Sevilla kentinde ger\u00e7ekle\u015fen Avrupa N\u00f6roendokrinoloji Kongresi’nde bu alanda yap\u0131lan yeni \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ele al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Y\u0131ld\u0131z, T\u00fcrkiye olarak Hacettepe \u00dcniversitesinde y\u00fcr\u00fct\u00fclen ara\u015ft\u0131rmalar\u0131n sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131klad\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z, polikistik over sendromunun, do\u011furganl\u0131k \u00e7a\u011f\u0131nda kad\u0131nlar i\u00e7inde en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen hormonal bozukluk oldu\u011funu belirterek, “Bu sorun, d\u00fcnyada 120 milyondan, T\u00fcrkiye’de ise 5 milyondan fazla kad\u0131n\u0131 etkilemektedir.” bilgisini verdi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/4f62407a-abf2-4464-9690-b6acbca575b5\/07_2024%2F00_AGUSTOS%2F01%2F20241003_2_65782908_105297689.jpg\"\/)
<\/p>\n
Bu sorunun oldu\u011fu kad\u0131nlarda, erkeklik hormonlar\u0131n\u0131n kanda y\u00fckselmesi, o y\u00fcksekli\u011fe ba\u011fl\u0131 v\u00fccutta t\u00fcylenmede art\u0131\u015f, sivilcelenme, ciltte ya\u011flanma, sa\u00e7 d\u00f6k\u00fclmesi ve kolay kilo alma gibi durumlar\u0131n g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini anlatan Y\u0131ld\u0131z, “Bunun yan\u0131nda ikinci olarak hastal\u0131k yumurtlama bozuklu\u011fu ile kendini g\u00f6sterebilir. Bu durum ergenlik d\u00f6neminden itibaren adet d\u00fczensizli\u011fi ile ortaya \u00e7\u0131kmaktad\u0131r. \u00dc\u00e7\u00fcnc\u00fc kriter ise ultrason yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda, \u00e7atlamam\u0131\u015f yumurtalar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu \u00e7oklu kist g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcd\u00fcr. Bu \u00fc\u00e7 kriterden ikisinin varl\u0131\u011f\u0131 ile tan\u0131 koyuyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z, bunun d\u0131\u015f\u0131nda tan\u0131 kriterlerine bir maddenin daha eklendi\u011fini ifade ederek, “Art\u0131k, bu hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131 i\u00e7in ultrason yapt\u0131rmak \u015fart de\u011fil. Kanda tek bir hormon \u00f6l\u00e7\u00fcm\u00fc de ultrasondaki yumurtal\u0131k kistleri g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcn\u00fcn olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ortaya koyuyor. Bu da ‘AMH’ ismi verilen bir hormon.” dedi.<\/p>\n
“Diyabet ve obezitenin karde\u015fi diye tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcn”<\/h3>\n
Bu sorunun, kronik bir hastal\u0131k oldu\u011fundan ya\u015fam boyu s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Y\u0131ld\u0131z, belirti ve bulgular\u0131n ergenlik d\u00f6nemi, \u00fcreme \u00e7a\u011f\u0131, yeti\u015fkinlik ve orta ileri ya\u015fta farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterdi\u011fini s\u00f6yledi. Y\u0131ld\u0131z, “Ayn\u0131 hastada gen\u00e7 ya\u015flardan ya\u015fl\u0131l\u0131\u011fa do\u011fru de\u011fi\u015fen tabloyla farkl\u0131 bulgular\u0131 g\u00f6rmek m\u00fcmk\u00fcn. Bu nedenle kronik bir hastal\u0131k diyebiliriz, diyabet ve obezitenin karde\u015fi diye tan\u0131mlamak m\u00fcmk\u00fcn.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Hastal\u0131k geli\u015fiminde genetik fakt\u00f6rlerin etkili oldu\u011funu, aile \u00f6yk\u00fcs\u00fcn\u00fcn \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Y\u0131ld\u0131z, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“\u00c7evresel fakt\u00f6rler de etkili, \u00e7ocukluk d\u00f6neminde \u00f6zellikle bel \u00e7evresinden fazla kilo al\u0131m\u0131, d\u00fczensiz ve dengesiz beslenme \u00f6nemli risk fakt\u00f6rleri.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131 t\u00fcm problemlerin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc var ama \u00f6nemli olan erken d\u00f6nemde do\u011fru tan\u0131 konulmas\u0131. Uluslararas\u0131 verilere g\u00f6re bir PKOS’lu kad\u0131n do\u011fru tan\u0131 alana kadar ortalama 3-4 doktora ba\u015fvuruyor. Hastan\u0131n yak\u0131nmalar\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6steren tedavi, hormonal ila\u00e7lar, \u00e7ocuk istendi\u011finde kendili\u011finden gebelik sa\u011flanamazsa yard\u0131mc\u0131 \u00fcreme teknikleri ve ilerleyen ya\u015flarda obezite ve diyabet gibi metabolik hastal\u0131klara y\u00f6nelik tedaviler \u015feklinde uygulan\u0131yor.”<\/p>\n
Bu hastal\u0131ktaki yumurtal\u0131k kistlerinin di\u011fer yumurtal\u0131k kist hastal\u0131klar\u0131ndan farkl\u0131 oldu\u011funu aktaran Y\u0131ld\u0131z, bu kistler \u00e7atlamam\u0131\u015f yumurtalardan olu\u015ftu\u011fu i\u00e7in herhangi bir cerrahi m\u00fcdahaleye gerek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n hormonal tedavisiyle kendili\u011finden zaman i\u00e7inde yok olabildiklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131z, hastal\u0131kla m\u00fccadelede sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve dengeli beslenme ile hareketli ya\u015fam ve egzersizin en \u00f6nemli y\u00f6ntemler oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
“Depresyonla obezite, ins\u00fclin direnci ve metabolik risk parametrelerinin de ili\u015fkili oldu\u011fu tespit edildi”<\/h3>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n kendisinin ve bulgular\u0131n\u0131n psikolojik olarak da hastalar \u00fczerinde etki yaratt\u0131\u011f\u0131na ili\u015fkin bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Y\u0131ld\u0131z, “Yeni PKOS Uluslararas\u0131 K\u0131lavuzu’nda ilk kez psikolojik etkilenmenin de de\u011ferlendirilmesi gerekti\u011fini vurgulad\u0131k. Avrupa N\u00f6roendokrinoloji Kongresi’nde PKOS’un beyin \u00fczerindeki etkilerini de\u011ferlendirdik.” dedi.<\/p>\n
Kongrede, Hacettepe \u00dcniversitesinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rma sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 da payla\u015ft\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiren Y\u0131ld\u0131z, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Hacettepe \u00dcniversitesinde yap\u0131lan ara\u015ft\u0131rman\u0131n sonu\u00e7lar\u0131, PKOS’lu kad\u0131nlarda sa\u011fl\u0131kl\u0131 kad\u0131nlara g\u00f6re depresyon, kayg\u0131 bozuklu\u011fu, yeme bozuklu\u011funun yakla\u015f\u0131k 4 kat daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc ortaya koydu. Bu durum hastalar\u0131n ya\u015fam kalitesini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde etkiliyor. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmada, T\u00fcrkiye’de her 4 PKOS’lu kad\u0131ndan birinde depresyon geli\u015fti\u011fi tespit edildi.<\/p>\n
Depresyon olup olmad\u0131\u011f\u0131 da ancak bu alanda da tarama yap\u0131lmas\u0131yla m\u00fcmk\u00fcn oluyor. Bu nedenle, Uluslararas\u0131 K\u0131lavuz’da, bu \u00e7al\u0131\u015fmayla birlikte, PKOS’lu kad\u0131nlar\u0131n \u00fcreme sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve metabolik a\u00e7\u0131dan de\u011ferlendirilmelerinin yan\u0131 s\u0131ra mutlaka psikolojik a\u00e7\u0131dan da de\u011ferlendirme yap\u0131lmas\u0131 gereklili\u011fi yer ald\u0131.”<\/p>\n
Y\u0131ld\u0131z, s\u00f6z konusu ara\u015ft\u0131rmaya ya\u015f ve v\u00fccut kitle endeksi a\u00e7\u0131s\u0131ndan e\u015fle\u015ftirilmi\u015f 226 PKOS tan\u0131l\u0131 ve 85 PKOS’u olmayan sa\u011fl\u0131kl\u0131 kad\u0131n\u0131n kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bilgisini vererek, “Ara\u015ft\u0131rma sonucuna g\u00f6re, PKOS’lu ki\u015filerde sa\u011fl\u0131kl\u0131 kad\u0131nlara k\u0131yasla 7 kata varan oranda artan ve y\u00fczde 28’e ula\u015fan depresyon s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 saptand\u0131. Ayr\u0131ca depresyonla obezitenin, ins\u00fclin direncinin ve metabolik risk parametrelerinin de ili\u015fkili oldu\u011fu tespit edildi. Bu, PKOS ve depresyon birlikteli\u011fi durumunda daha fazla ins\u00fclin direnci, obezite ve metabolik hastal\u0131k riski alt\u0131nda olmak anlam\u0131na geliyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n