{"id":28141,"date":"2024-10-03T11:07:23","date_gmt":"2024-10-03T11:07:23","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/10\/03\/arilarda-verimi-dusuren-nosema-hastaligina-karsi-gallik-asidin-iyilestirici-etkisi-saptandi\/"},"modified":"2024-10-03T11:07:23","modified_gmt":"2024-10-03T11:07:23","slug":"arilarda-verimi-dusuren-nosema-hastaligina-karsi-gallik-asidin-iyilestirici-etkisi-saptandi","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/10\/03\/arilarda-verimi-dusuren-nosema-hastaligina-karsi-gallik-asidin-iyilestirici-etkisi-saptandi\/","title":{"rendered":"Ar\u0131larda verimi d\u00fc\u015f\u00fcren “nosema” hastal\u0131\u011f\u0131na kar\u015f\u0131 gallik asidin iyile\u015ftirici etkisi saptand\u0131"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

Sivrice Meslek Y\u00fcksekokulu (MYO) Ar\u0131c\u0131l\u0131k Program\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. \u0130smail Seven ve ekibi taraf\u0131ndan y\u00fcr\u00fct\u00fclen projeyle bal ar\u0131lar\u0131nda verim kayb\u0131na neden olan nosema hastal\u0131\u011f\u0131yla m\u00fccadeleye y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fma yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n

Yakla\u015f\u0131k bir y\u0131l s\u00fcren \u00e7al\u0131\u015fma sonucu molek\u00fcler tan\u0131 y\u00f6ntemiyle nosema hastal\u0131\u011f\u0131 bulunan ar\u0131lara farkl\u0131 dozlarda gallik asit verilerek bunun iyile\u015ftirici etkisi test edildi.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

“Yapaca\u011f\u0131m\u0131z uygulamalar do\u011frudan verimimizin seviyesini belirlemekte”<\/h3>\n

Prof. Dr. Seven, AA muhabirine, T\u00fcrkiye’nin hem co\u011frafi hem de ekolojik a\u00e7\u0131dan ar\u0131c\u0131l\u0131\u011fa \u00e7ok elveri\u015fli olmas\u0131na ra\u011fmen ar\u0131 hastal\u0131klar\u0131yla senkronize ve etkin m\u00fccadele edilememesi gibi nedenlerle kovan ba\u015f\u0131 bal \u00fcretiminin d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131n alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

“Birle\u015fmi\u015f Milletler G\u0131da ve Tar\u0131m \u00d6rg\u00fct\u00fc verilerine g\u00f6re T\u00fcrkiye, ar\u0131 varl\u0131\u011f\u0131 bak\u0131m\u0131ndan d\u00fcnyada 3’\u00fcnc\u00fc s\u0131rada olmas\u0131na ra\u011fmen kovan ba\u015f\u0131 11,3 kilogram bal \u00fcretimi ile d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131n (17,4 kilogram) alt\u0131nda kal\u0131yor.” diyen Seven, balda verim kayb\u0131na neden olan nosema hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilmesini hedeflediklerini ifade etti.<\/p>\n

Ar\u0131larda daha \u00e7ok “varroa” olarak bilinen as\u0131l ismi varroa jacobsoni oudemans olan parazit t\u00fcr\u00fc ve bir protozoon hastal\u0131\u011f\u0131 olan nosema g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren Seven, bu hastal\u0131klar\u0131n bal verimini \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc kaydetti.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Seven, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

“D\u00fcnya bal verimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde ortalaman\u0131n alt\u0131nda kalmam\u0131z\u0131n sebepleri aras\u0131nda b\u00f6lgeye uygun eko tip ar\u0131n\u0131n (o b\u00f6lgenin saf ar\u0131s\u0131) kullan\u0131lmamas\u0131, yap\u0131lan ila\u00e7lamalar\u0131n senkronize olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmemesi, al\u0131nan ikinci el malzemelerin sterilizasyonuna dikkat edilmemesi, hastal\u0131klarla m\u00fccadelede etkisiz kal\u0131nmas\u0131, gen\u00e7 ana ar\u0131larla \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmamas\u0131 gibi fakt\u00f6rler yer al\u0131yor. Bunlar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ilkbaharda ve k\u0131\u015flatmada yap\u0131lacak uygulamalar do\u011frudan bal verimimizin seviyesini belirlemekte. Dolay\u0131s\u0131yla ar\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n bu konularda dikkatli olmas\u0131 gerekiyor.”<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

Gallik asit organik bir \u00fcr\u00fcn<\/h3>\n

Seven, daha \u00e7ok ilkbaharda g\u00f6r\u00fclen noseman\u0131n yaz aylar\u0131nda \u00f6zellikle nemli b\u00f6lgelerde de g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini ve sindirim sistemini etkileyerek ar\u0131n\u0131n \u00f6lmesine neden oldu\u011funu belirterek, hastal\u0131klarla m\u00fccadelede ar\u0131c\u0131lar\u0131n farkl\u0131 materyaller kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 ancak bunlar\u0131n hi\u00e7birinde bir standart olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, etkilerinin bilimsel olarak ortaya konulmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n

Varova ile m\u00fccadelede piyasada ruhsatl\u0131 ila\u00e7lar oldu\u011funu ancak nosemaya y\u00f6nelik herhangi bir ruhsatl\u0131 ila\u00e7 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Seven, birka\u00e7 y\u0131l \u00f6ncesine kadar ar\u0131larda nosema hastal\u0131\u011f\u0131 ile m\u00fccadelede d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda kullan\u0131lan fumagillin etken maddeli ila\u00e7lar oldu\u011funu ancak bunlar\u0131n balda kal\u0131nt\u0131 b\u0131rakmas\u0131 nedeniyle hem T\u00fcrkiye’de hem de Avrupa Birli\u011fi \u00fclkelerinde yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

Seven, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

“Balda zararl\u0131 kal\u0131nt\u0131 b\u0131rakmayan bir ila\u00e7 \u00fcretilmesi noktas\u0131nda organik bir \u00fcr\u00fcn olan gallik asidin nosema hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 iyile\u015ftirici etkisini bilimsel olarak d\u00fcnya \u00e7ap\u0131nda ilk defa ortaya koyduk. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00e7al\u0131\u015fmada DNA izolasyona ve multiplex PCR testi ile hastal\u0131k tespit edilen ar\u0131lardan elde edilen nosema sporlar\u0131n\u0131 besi yerlerinde \u00e7o\u011faltarak, ar\u0131lar\u0131 hastal\u0131k yapacak d\u00fczeyde bireysel olarak elle beslemek suretiyle enfekte ettik. Son olarak hasta ar\u0131lar\u0131 gallik asit form\u00fclasyonlar\u0131 ile tedavi etmek suretiyle pozitif sonu\u00e7 elde ettik. 25, 50 ve 100 mg\/kg dozlar\u0131nda gallik asit kulland\u0131k. Doz art\u0131\u015f\u0131na paralel olarak nosema spor say\u0131s\u0131nda \u00f6nemli d\u00fczeyde d\u00fc\u015f\u00fc\u015f tespit ettik. Bu sonu\u00e7 gallik asidin iyile\u015ftirici etkisinin kan\u0131t\u0131d\u0131r.”<\/p>\n

Seven, ar\u0131 hastal\u0131klar\u0131yla m\u00fccadelede etkili ve yeterli bir m\u00fccadelenin sergilenmesi halinde T\u00fcrkiye’de bal veriminin d\u00fcnya ortalamas\u0131n\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n

“Gallik asit, bal\u0131n bile\u015fiminde de bulunan organik bir \u00fcr\u00fcnd\u00fcr ancak bunun elde edilmesi, saf hale getirilmesi ve dozaj\u0131n\u0131n ayarlanmas\u0131 gerekiyor. Yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ara\u015ft\u0131rmalarda gallik asidin nosema tedavisinde pozitif sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 elde ettik, bundan sonraki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131zda bunun ar\u0131 ve ar\u0131c\u0131l\u0131k \u00fcr\u00fcnleri bak\u0131m\u0131ndan etkinli\u011finin tam olarak ortaya konulmas\u0131 ve en etkili dozunun tespitinin yap\u0131lmas\u0131 sa\u011flanacakt\u0131r. Bu ama\u00e7la yine T\u00dcB\u0130TAK’a projemizi sunduk. T\u00fcm bu veriler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda haz\u0131rlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z yeni proje ile gallik asidin ruhsatl\u0131 bir ila\u00e7 haline d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcr\u00fclmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z devam ediyor. \u015eu anda g\u00f6r\u00fcnen o ki gallik asit, nosema ile m\u00fccadelede ar\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n elini g\u00fc\u00e7lendirebilecek bir \u00fcr\u00fcn. Sonu\u00e7 olarak bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te bu hastal\u0131kla m\u00fccadelede ar\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131za bir \u00e7\u00f6z\u00fcm sunmay\u0131, ar\u0131c\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n eline nosema ile iyi bir sava\u015f\u0131m arac\u0131 (ruhsatl\u0131 bir ila\u00e7) vermeyi hedefliyoruz.\u201d<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

“Verimi art\u0131rmak i\u00e7in teknik ar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n gereklerini yerine getirmemiz gerekiyor”<\/h3>\n

Seven, ar\u0131 hastal\u0131klar\u0131yla m\u00fccadele kadar bu t\u00fcr hastal\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na neden olan fakt\u00f6rlere kar\u015f\u0131 etkisiz kal\u0131nmamas\u0131n\u0131n da bir o kadar \u00f6nemli oldu\u011funa dikkati \u00e7ekerek, t\u00fcm ar\u0131 yeti\u015ftiricilerinin bir e\u011fitim s\u00fcrecinden ge\u00e7mesinin \u00e7ok faydal\u0131 olaca\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n

Verimin art\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in teknik ar\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n gereklerinin yerine getirilmesi gerekti\u011fini ifade eden Seven, bu konuda ar\u0131c\u0131lar\u0131n dan\u0131\u015fabilece\u011fi Tar\u0131m ve Orman \u0130l m\u00fcd\u00fcrl\u00fcklerinde ar\u0131c\u0131l\u0131k konusunda uzman personelin bulundu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n

Seven, \u00fcniversiteler olarak da d\u00f6nem d\u00f6nem e\u011fitim programlar\u0131 d\u00fczenlediklerini dile getirerek, “Burada biraz daha teknik bilgi ve beceriyle, bilime, bilimin sundu\u011fu yeni \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerilerine \u00f6nem vermemiz gerekiyor.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n

\"\"<\/p>\n


\n
\n Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>
\n <\/a>
\n <\/span>\n <\/div>\n