Prof. Dr. \u00c7elik, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, kafeinin d\u00fcnyan\u0131n en pop\u00fcler uyar\u0131c\u0131s\u0131 ve psikoaktif maddesi oldu\u011funu ifade etti.<\/p>\n
Kafeinin kullan\u0131m\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda bunun insan v\u00fccuduyla nas\u0131l etkile\u015fime girdi\u011fini anlaman\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funu dile getiren \u00c7elik, kakao \u00e7ekirdekleri ve \u00e7ay yapraklar\u0131 da dahil olmak \u00fczere 60’tan fazla bitki t\u00fcr\u00fcn\u00fcn de\u011fi\u015fen derecelerde kafein i\u00e7erdi\u011fini belirtti.<\/p>\n
\u00c7elik, ba\u015fl\u0131ca diyet kafein kaynaklar\u0131n\u0131n “Robusta” ve “Arabica” gibi kavrulmu\u015f kahve \u00e7ekirdekleri ve \u00e7ay yapraklar\u0131 oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
Kafeinin laboratuvarlarda yapay olarak da \u00fcretildi\u011fini, do\u011fal ve \u00fcretilmi\u015f kafein aras\u0131nda molek\u00fcler fark olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan \u00c7elik, en pop\u00fcler diyet kafein kaynaklar\u0131n\u0131n kahve, \u00e7ay, \u00e7ikolata ve alkols\u00fcz i\u00e7ecekler oldu\u011funu, yeti\u015fkinlerce t\u00fcketilen ana kafein kayna\u011f\u0131n\u0131n ise kahvede bulundu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n
\u00c7elik, alkols\u00fcz i\u00e7ecekler ve \u00e7ay\u0131n ergenler aras\u0131nda daha bask\u0131n kafein kaynaklar\u0131 olarak \u00f6ne \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131, kullan\u0131lan bitki t\u00fcr\u00fcne ve tekni\u011fine ba\u011fl\u0131 olarak demlenmi\u015f i\u00e7eceklerdeki kafein miktar\u0131n\u0131n \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde de\u011fi\u015fti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Kafeinin ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131, so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 ve alerjileri tedavi etmek i\u00e7in kullan\u0131lan re\u00e7eteli ve re\u00e7etesiz ila\u00e7lar yoluyla da t\u00fcketildi\u011fine dikkati \u00e7eken \u00c7elik, “\u0130la\u00e7lar\u0131n yan\u0131 s\u0131ra kozmetik olarak da kullan\u0131labilir. \u00c7e\u015fitli sel\u00fclit azalt\u0131c\u0131 tedavilerde aktif bir bile\u015fendir. Kafeinin ergojenik \u00f6zellikleri de onu farkl\u0131 spor y\u00f6ntemlerinde sporcular taraf\u0131ndan yayg\u0131n olarak kullan\u0131lan performans art\u0131r\u0131c\u0131 takviyelerden biri haline getirmektedir. Genel olarak, herhangi bir olumsuz sa\u011fl\u0131k etkisinden ka\u00e7\u0131nmak i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 yeti\u015fkinin g\u00fcnl\u00fck kafein al\u0131m\u0131n\u0131 400 miligramla s\u0131n\u0131rland\u0131rmas\u0131 \u00f6nerilmektedir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n kafeinin etkilerine kar\u015f\u0131 yeti\u015fkinlerden daha hassas olabilece\u011fine dair baz\u0131 endi\u015felerin bulundu\u011funa i\u015faret eden \u00c7elik, a\u015f\u0131r\u0131 kafein t\u00fcketiminin uykusuzluk, huzursuzluk ve bazen kas titremeleri gibi bir dizi belirtiye neden olabilece\u011fini, kafein \u00fczerine yap\u0131lan kapsaml\u0131 ara\u015ft\u0131rmalara ra\u011fmen bunun baz\u0131 etkilerin halen belirsiz oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/02.05%2F14%2F5%2FNew%20folder%20(7)%2FAA-35782657.jpg\"\/)
<\/p>\n
Hamilelere kafein t\u00fcketimi uyar\u0131s\u0131<\/h3>\n
Kafeinin baz\u0131 uyar\u0131c\u0131larla veya DEHB ila\u00e7lar\u0131yla birlikte al\u0131nmas\u0131n\u0131n gerginlik, h\u0131zl\u0131 kalp at\u0131\u015f\u0131 ve anksiyete gibi yan etkileri art\u0131rabildi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u00c7elik, “Uyar\u0131c\u0131 etkiler birle\u015febilir. Kafein, beta blokerler ve di\u00fcretikler gibi tansiyon ila\u00e7lar\u0131n\u0131n etkilerine kar\u015f\u0131 koyabilir, kan bas\u0131nc\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmedeki etkinliklerini k\u00f6reltebilir. Kafeinin uyar\u0131c\u0131 etkileri, semptomlar\u0131 \u015fiddetlendirebilece\u011finden anksiyete ve uyku bozukluklar\u0131, kalp rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olan ki\u015filerde de dikkatli kullan\u0131lmal\u0131 ve ila\u00e7 t\u00fcketirken herhangi bir \u015fekilde kafein t\u00fcketmeden \u00f6nce t\u0131bbi tavsiye al\u0131nmal\u0131d\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00c7elik, kafeinin kalp at\u0131\u015f h\u0131z\u0131n\u0131n ve kan bas\u0131nc\u0131n\u0131n artmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131, kalp rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olanlar i\u00e7in kalp h\u0131z\u0131ndaki art\u0131\u015f sorunlar\u0131n\u0131n daha da k\u00f6t\u00fcle\u015ftirebildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
G\u00fcnde 2-3 fincan kahve veya \u00e7ay gibi orta miktarda kafeinin d\u00fczenli t\u00fcketiminin \u00e7e\u015fitli kardiyovask\u00fcler rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olan bireyler i\u00e7in g\u00fcvenli g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc vurgulayan \u00c7elik, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Hamile kad\u0131nlar ve fet\u00fcsleri kafeinin olas\u0131 zararl\u0131 etkilerine kar\u015f\u0131 hassas olabilir. Bu nedenle, hamile annelere kafein t\u00fcketimlerini s\u0131n\u0131rland\u0131rmalar\u0131 tavsiye edilmektedir. D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcne g\u00f6re, hamilelik s\u0131ras\u0131nda \u00f6nerilen kafein al\u0131m miktar\u0131 g\u00fcnde 300 miligram\u0131n da alt\u0131ndad\u0131r. Herhangi bir terap\u00f6tik uygulamada, kafeinin kan bas\u0131nc\u0131 ve uyku d\u00fczeni \u00fczerindeki etkisi de dahil olmak \u00fczere olas\u0131 yan etkileri dikkatle incelenmelidir.”<\/p>\n
Y\u00fcksek kafein t\u00fcketiminin baz\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalarda kalsiyumun ba\u011f\u0131rsaktan emiliminin azalmas\u0131yla ili\u015fkilendirildi\u011fini, bunun kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde etkileri olabildi\u011fini dile getiren \u00c7elik, “Kafeinin kalsiyum dengesi \u00fczerindeki etkileri incelenmektedir. Kronik kahve t\u00fcketimi \u00f6zellikle menopoz sonras\u0131 kad\u0131nlarda kemik mineral yo\u011funlu\u011funda hafif bir d\u00fc\u015f\u00fc\u015fle ili\u015fkilendirilmi\u015ftir. \u00c7ok kahve t\u00fcketmek, \u00f6zellikle ya\u015fl\u0131 n\u00fcfusta osteoporotik k\u0131r\u0131klar\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rabilir. Analjezik ila\u00e7lar\u0131n etkinli\u011fini art\u0131rabildi\u011finden kafein genellikle re\u00e7etesiz sat\u0131lan a\u011fr\u0131 kesici ila\u00e7larda bulunur.” bilgisini verdi.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00c7elik, kafeinin Alzheimer ve Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fimine kar\u015f\u0131 \u00f6nleyici rol oynayabildi\u011fini, al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f kafein t\u00fcketiminin Alzheimer riskini azaltabilece\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
“T\u00fcrk kahvesi i\u00e7in” tavsiyesi<\/h3>\n
Kahve e\u011fitmeni ve uluslararas\u0131 tad\u0131mc\u0131 Yunus \u00c7akmak ise T\u00fcrk kahvesinin en az kafein oran\u0131na sahip i\u00e7eceklerden oldu\u011funa dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Filtre kahvenin T\u00fcrk kahvesi ve espressoya g\u00f6re daha yo\u011fun kafein i\u00e7erdi\u011fini vurgulayan \u00c7akmak, “Filtre kahvede demleme oran\u0131 uzun ve kahvenin \u00fczerinden su ge\u00e7i\u015fi fazla oldu\u011fu i\u00e7in kafein oran\u0131 \u00e7oktur. \u00c7\u00fcnk\u00fc kahve, suyu ald\u0131k\u00e7a bir s\u00fcre sonra aromay\u0131 keser ve kafeinini vermeye ba\u015flar. Dolay\u0131s\u0131yla sulu ve ac\u0131 tatlar vermeye ba\u015flar.” dedi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/02.05%2F14%2F5%2FNew%20folder%20(7)%2FAA-35782658.jpg\"\/)
<\/p>\n