Bursa Uluda\u011f \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi N\u00f6roloji Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi de olan Karl\u0131, AA muhabirine, “yar\u0131m ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131” olarak tan\u0131mlanan migrenin \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir toplumsal sorun oldu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n
Migrenin belirtiler b\u00fct\u00fcn\u00fc oldu\u011funu vurgulayan Karl\u0131, hastay\u0131 en \u00e7ok zora sokan ve muzdarip hale getiren ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131n, bu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n en \u00f6nemli belirtisi oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Ba\u015f\u0131n yar\u0131s\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan genellikle \u015fiddetli a\u011fr\u0131lar\u0131n migren olabilece\u011fini dile getiren Karl\u0131, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bulant\u0131 ve kusman\u0131n olabildi\u011fi, a\u011fr\u0131y\u0131 ya\u015fayan ki\u015finin \u0131\u015f\u0131ktan ve sesten rahats\u0131zl\u0131k duydu\u011fu, hareket etti\u011fi zaman a\u011fr\u0131n\u0131n \u015fiddetinin artt\u0131\u011f\u0131 bir tablo. Migren sadece a\u011fr\u0131 de\u011fil. Mesela migrenden 24 ila 48 saat \u00f6nce dikkat eksikli\u011fi, sinirlilik, i\u015ftah artmas\u0131, tuvalete \u00e7ok \u00e7\u0131kma gibi tablolar olabilir. Ayn\u0131 tablolar migren a\u011fr\u0131s\u0131 bittikten sonra da ortaya \u00e7\u0131kabilir. Bu gibi durumlarla birlikte toplad\u0131\u011f\u0131m\u0131zda asl\u0131nda bir migren ata\u011f\u0131, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131yla birlikte yakla\u015f\u0131k 2-3 g\u00fcn s\u00fcrebilen bir tablodur. Migren, ki\u015filerde \u00e7ok ciddi kay\u0131plara yol a\u00e7abilmektedir.”<\/p>\n
“Migrenin y\u0131ll\u0131k maliyeti yakla\u015f\u0131k 4 milyar dolar”<\/h3>\n
Yapt\u0131klar\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalara g\u00f6re, T\u00fcrkiye’de her 6 ki\u015fiden birinin migrenli oldu\u011funu aktaran Karl\u0131, kad\u0131nlarda migrenin daha s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, erkeklerden 2-3 kat fazla oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Prof. Dr. Karl\u0131, migrenin hem a\u011fr\u0131y\u0131 ya\u015fayan ki\u015fiye hem de dolayl\u0131 olarak topluma ve ekonomiye etkisinin bulundu\u011funa i\u015faret etti.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/4f62407a-abf2-4464-9690-b6acbca575b5\/07_2024%2F00_AGUSTOS%2F03%2F20240907_2_65425155_104544108.jpg\"\/)
<\/p>\n
Migrenin ekonomiye etkilerine de\u011finen Karl\u0131, \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n
“Migren a\u011fr\u0131s\u0131 \u015fiddetli, bu \u015fiddet ve di\u011fer belirtilerle ki\u015fi o g\u00fcnk\u00fc i\u015flerini yapamaz hale geliyor. Bir s\u00fcre sonra kad\u0131nlar evde i\u015flerini yapam\u0131yor, ailesiyle ilgilenemiyor. \u00c7al\u0131\u015fan insanlar i\u015fine gidemiyor, izin almak zorunda kal\u0131yor ya da verimlilik kayb\u0131na neden oluyor. T\u00fcrkiye’de yakla\u015f\u0131k 13 milyon migrenli var. Yani senede her biri 1 g\u00fcn i\u015fe gidemezse veya evde i\u015fini yapamazsa y\u0131lda 13 milyon g\u00fcn i\u015f g\u00fcc\u00fc kayb\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. \u00d6\u011frencisiniz okula gidemiyorsunuz, okula gidiyorsunuz ba\u015f a\u011fr\u0131n\u0131z var, anlat\u0131lanlar\u0131 anlam\u0131yorsunuz. \u0130\u015fe gidiyorsunuz, verimlilik kayb\u0131na yol a\u00e7\u0131yor. Bunun T\u00fcrkiye toplumuna yaratt\u0131\u011f\u0131 ekonomik y\u00fck\u00fc de hesap ettik. Migrenin topluma bir y\u0131ll\u0131k maliyeti yakla\u015f\u0131k 4 milyar dolar. \u015eimdi 4 milyar dolar dedi\u011fimiz zaman bunu pek anlamayabiliriz ama k\u0131saca \u015f\u00f6yle s\u00f6yleyeyim, her y\u0131l bir Osmangazi K\u00f6pr\u00fcs\u00fc bir de 1915 \u00c7anakkale K\u00f6pr\u00fcs\u00fc’n\u00fcn maliyeti kadar biz migrene bedel \u00f6d\u00fcyoruz.”<\/p>\n
Bu rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131n psikolojik ve sosyolojik bak\u0131mdan da topluma y\u00fck getirdi\u011fine dikkati \u00e7eken Karl\u0131, bir\u00e7ok kad\u0131n hastan\u0131n \u00e7ocuklar\u0131 veya ailesiyle ilgilenemedi\u011fi i\u00e7in depresyona girdi\u011fini, \u00e7al\u0131\u015fan hastalar\u0131n izin almak zorunda kald\u0131klar\u0131 i\u00e7in y\u00f6neticileriyle sorun ya\u015fad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bu nedenle migrenin hem ki\u015fi hem de toplumda g\u00f6r\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnden \u00e7ok daha fazla problemlere yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
“Hastalar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fczde 70-80’inde ataklar\u0131 durdurabiliyoruz”<\/h3>\n
Migrenin y\u00f6netilebilir bir hastal\u0131k oldu\u011funa i\u015faret eden Karl\u0131, “Ataklar\u0131 azaltmak veya tamamen kurtulmak tedaviyle m\u00fcmk\u00fcn. Giderek daha fazla say\u0131da tedavi se\u00e7ene\u011fimiz olmakta ve bu tedavilerin hastalara belirgin bir zarar\u0131 yok.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Karl\u0131, ayda 3-4 g\u00fcn veya daha fazla migren a\u011fr\u0131s\u0131 olan hastalara koruyucu tedavi \u00f6nerdiklerini anlatarak, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle d\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Bu koruyucu tedavi \u015fu demek, biz hastaya tedaviyi veririz, ataklar\u0131n gelmesini engelleriz. Hastalar\u0131m\u0131z\u0131n y\u00fczde 70-80’inde ataklar\u0131 tama yak\u0131n olarak durdurabiliyoruz. Bu ne demek? Size \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcz\u00fc vermek demek. \u0130\u015f hayat\u0131n\u0131z\u0131, aile hayat\u0131n\u0131z\u0131, \u00f6z g\u00fcveninizi, psikolojik iyi olma halinizi size geri veriyoruz demek. Bu tedavilerde ila\u00e7 kullan\u0131yoruz ve belli bir zaman sonra ila\u00e7 kullan\u0131m\u0131n\u0131 kesiyoruz. Kestikten belli bir zaman sonra migren geri d\u00f6nebilir ama her hastada de\u011fil. Hastalar\u0131n yakla\u015f\u0131k 3’te birinde geri d\u00f6nm\u00fcyor, bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde 3-5 veya 10 y\u0131l sonra geri d\u00f6n\u00fcyor. Bir b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de 3-5 ay sonra geri d\u00f6nebiliyor. Yani migren bir kader de\u011fil. En az\u0131ndan a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131z\u0131 azaltabiliriz ve tamamen ortadan kald\u0131rabiliriz. Bu nedenle mutlaka hastalar\u0131m\u0131z\u0131n hekimlerine ba\u015fvurmalar\u0131 gerekmekte.”<\/p>\n
Migren hastalar\u0131n\u0131n genelde \u00e7ok dikkatli oldu\u011funu ve ataklar\u0131n\u0131 nelerin tetikledi\u011fini bildi\u011fini belirten Karl\u0131, parlak \u0131\u015f\u0131k, g\u00fcr\u00fclt\u00fc, stres, s\u0131k\u0131nt\u0131, kimi g\u0131dalar, uykusuzluk, \u00fcz\u00fcnt\u00fc veya baz\u0131 kad\u0131n hastalarda adet d\u00f6neminin genel atak tetikleyicileri oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Hastalar\u0131n kendi ataklar\u0131n\u0131 neyin tetikledi\u011fini \u00f6\u011frenip onlardan ka\u00e7\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan Karl\u0131, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“\u00d6rne\u011fin migrenli hastam\u0131z\u0131 a\u00e7l\u0131k tetikliyorsa \u00f6\u011f\u00fcnlerine dikkat edecek, a\u00e7 kalmayacak. Uykusuzluk tetikliyorsa uykusuna dikkat edecek. Bu y\u00f6ntemle bile migren ataklar\u0131n\u0131 neredeyse y\u00fczde 50’ye yak\u0131n azaltmak m\u00fcmk\u00fcn. Atak s\u0131ras\u0131nda hastalar\u0131m\u0131z genelde sessiz sakin bir yerde uyumak ister. Bu, ata\u011f\u0131n \u015fiddetini azalt\u0131r veya baz\u0131 hastalarda ge\u00e7irir ama bunlarla ba\u015fa \u00e7\u0131k\u0131lamayan durumlarda mutlaka aile hekimlerine, sonras\u0131nda da gerekirse n\u00f6roloji uzmanlar\u0131na ba\u015fvurmalar\u0131 gerekir. Bu hastalara, iyi bir de\u011ferlendirmeden ge\u00e7tikten sonra kendilerine uygun atak tedavisi ya da koruyucu tedavi yani ataklar\u0131n gelmesini engelleyen tedaviler verilebilir.”<\/p>\n