{"id":27931,"date":"2024-09-02T18:15:38","date_gmt":"2024-09-02T18:15:38","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/09\/02\/asi-olmak-kisinin-hem-kendine-hem-de-topluma-karsi-sorumlulugudur\/"},"modified":"2024-09-02T18:15:38","modified_gmt":"2024-09-02T18:15:38","slug":"asi-olmak-kisinin-hem-kendine-hem-de-topluma-karsi-sorumlulugudur","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/09\/02\/asi-olmak-kisinin-hem-kendine-hem-de-topluma-karsi-sorumlulugudur\/","title":{"rendered":"A\u015f\u0131 olmak, ki\u015finin hem kendine hem de topluma kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fudur"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p><strong>Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131<\/strong>ndan yap\u0131lan yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada, her y\u0131l 3-9 Eyl\u00fcl tarihlerinde kutlana<strong>n &#8220;Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Haftas\u0131&#8221;<\/strong>n\u0131n bu y\u0131lki ana temas\u0131n\u0131n <strong>&#8220;Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 erteleme, harekete ge\u00e7&#8221; <\/strong>oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n<p>Bu kapsamda, &#8220;A\u015f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne inan, a\u015f\u0131lan&#8221;, &#8220;Fark\u0131nda ol, taraman\u0131 yapt\u0131r, kanseri engelle&#8221;, &#8220;Emzirmek annenin, anne s\u00fct\u00fc bebe\u011fin sigortas\u0131d\u0131r&#8221;, &#8220;Ekran\u0131 de\u011fil, hayat\u0131 ya\u015fa&#8221;, &#8220;Her ad\u0131m\u0131nda aile hekimin yan\u0131nda&#8221;, &#8220;Al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftiriyoruz, sa\u011fl\u0131kl\u0131 besleniyoruz&#8221; ve &#8220;Sa\u011fl\u0131kl\u0131 anneler, sa\u011fl\u0131kl\u0131 nesiller&#8221; konular\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde baz\u0131 etkinlikler d\u00fczenlenece\u011fi aktar\u0131lan a\u00e7\u0131klamada, bununla toplumda fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulmas\u0131n\u0131n hedeflendi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n<p>A\u015f\u0131n\u0131n, hastal\u0131\u011fa yakalanmadan \u00f6nce ki\u015finin ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak amac\u0131yla yap\u0131lan en etkili halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 m\u00fcdahalelerinden biri oldu\u011funa dikkat \u00e7ekilen a\u00e7\u0131klamada, \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n<p>&#8220;A\u015f\u0131, insanlar\u0131 hastal\u0131klardan ve onun k\u00f6t\u00fc sonu\u00e7lar\u0131ndan koruyabilmek i\u00e7in sa\u011flam ve risk alt\u0131ndaki ki\u015filere uygulan\u0131r. A\u015f\u0131lamayla \u00f6zellikle bebeklerde ve \u00e7ocuklarda bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131k\u0131\u015f\u0131 \u00f6nlenebilir. Bu hastal\u0131klardan kaynaklanan \u00f6l\u00fcmlerin ve engellili\u011fin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebilir. A\u015f\u0131lama her y\u0131l milyonlarca insan\u0131n hayat\u0131n\u0131 kurtaran en ba\u015far\u0131l\u0131, etkili ve d\u00fc\u015f\u00fck maliyetli sa\u011fl\u0131k m\u00fcdahalelerinden biridir. \u0130nsanl\u0131k tarihinde b\u00fcy\u00fck salg\u0131nlara ve \u00f6l\u00fcmlere yol a\u00e7an pek \u00e7ok hastal\u0131k g\u00fcn\u00fcm\u00fczde a\u015f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcyle ve a\u015f\u0131lama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131yla art\u0131k g\u00f6r\u00fclmemektedir. \u00d6rne\u011fin, \u00e7i\u00e7ek hastal\u0131\u011f\u0131 1977 y\u0131l\u0131ndan itibaren a\u015f\u0131lama sayesinde tamamen yok edilmi\u015f, hastal\u0131k etkeninin yok edilmesi \u00fczerine 1987 y\u0131l\u0131nda \u00e7i\u00e7ek a\u015f\u0131s\u0131 uygulamalar\u0131na ihtiya\u00e7 kalmad\u0131\u011f\u0131ndan a\u015f\u0131lama t\u00fcm d\u00fcnyada durdurulmu\u015ftur.&#8221;<\/p>\n<p>A\u015f\u0131n\u0131n, insana \u00e7ok faydal\u0131 bir ke\u015fif oldu\u011fu vurgulanan a\u00e7\u0131klamada, &#8220;\u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruman\u0131n en etkili y\u00f6ntemlerinden biridir. A\u015f\u0131 sayesinde pek \u00e7ok bula\u015f\u0131c\u0131 hastal\u0131\u011f\u0131 \u00f6nlemek, hatta baz\u0131s\u0131n\u0131 yery\u00fcz\u00fcnden silmek m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.&#8221; de\u011ferlendirmesi yer ald\u0131.<\/p>\n<h3>&#8220;13 hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131 bulunuyor&#8221;<\/h3>\n<p>A\u015f\u0131n\u0131n prensibinin &#8220;hastal\u0131k etkeninin, hastal\u0131k yap\u0131c\u0131 \u00f6zelli\u011finden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir halde v\u00fccuda verilip ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sisteminin uyar\u0131lmas\u0131&#8221; oldu\u011fu ifade edilen a\u00e7\u0131klamada, v\u00fccudun daha sonra o mikropla tekrar kar\u015f\u0131la\u015ft\u0131\u011f\u0131nda ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemini tan\u0131y\u0131p sava\u015ft\u0131\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n<p>A\u015f\u0131n\u0131n en \u00f6nemli faydalar\u0131ndan birinin toplum ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131na etkisi oldu\u011fu vurgulanan a\u00e7\u0131klamada, T\u00fcrkiye&#8217;de ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n &#8220;Geni\u015fletilmi\u015f Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama Program\u0131&#8221; ad\u0131 alt\u0131nda s\u00fcrd\u00fcr\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ulusal \u00c7ocukluk D\u00f6nemi A\u015f\u0131 Takvimi&#8217;nde 13 hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 a\u015f\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n<p>A\u00e7\u0131klamada, a\u015f\u0131lama takvimini tamamlayan \u00e7ocu\u011fun difteri, bo\u011fmaca, tetanos, \u00e7ocuk felci, k\u0131zam\u0131k, k\u0131zam\u0131k\u00e7\u0131k, kabakulak, su\u00e7i\u00e7e\u011fi ile a\u015f\u0131yla \u00f6nlenebilen hastal\u0131klarla olu\u015fan karaci\u011fer iltihab\u0131, karaci\u011fer yetmezli\u011fi, siroz ve karaci\u011fer kanserinden, yayg\u0131n verem hastal\u0131\u011f\u0131ndan, menenjitten, zat\u00fcrreden, orta kulak iltihab\u0131ndan ve t\u00fcm bu hastal\u0131klar sonucu olu\u015fabilecek \u00f6l\u00fcm ve engellilikten korundu\u011funun alt\u0131 \u00e7izildi.<\/p>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de uygulanmakta olan bebeklik ve \u00e7ocukluk d\u00f6nemi a\u015f\u0131 takviminin, Ba\u011f\u0131\u015f\u0131klama Bilimsel Dan\u0131\u015fma Kurulunun tavsiyeleri do\u011frultusunda ve d\u00fcnyadaki bilimsel geli\u015fmeler takip edilerek olu\u015fturuldu\u011fu kaydedilen a\u00e7\u0131klamada, son y\u0131llarda t\u00fcm d\u00fcnyada eri\u015fkin ba\u011f\u0131\u015f\u0131klamas\u0131n\u0131n en az \u00e7ocuklar\u0131n a\u015f\u0131lanmas\u0131 kadar \u00f6nemsendi\u011fi, eri\u015fkinlerde hastal\u0131k ve \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanabilecek bir\u00e7ok hastal\u0131\u011f\u0131n a\u015f\u0131yla \u00f6nlenebildi\u011fi belirtildi.<\/p>\n<h3>&#8220;A\u015f\u0131lar\u0131n \u00f6nemli bir b\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00fccretsiz&#8221;<\/h3>\n<p>T\u00fcrkiye&#8217;de ula\u015f\u0131lan y\u00fcksek a\u015f\u0131lama oranlar\u0131 ile \u00f6nlenebilir hastal\u0131klarda \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler sa\u011fland\u0131\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekilen a\u00e7\u0131klamada, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n<p>&#8220;\u00dclkemizde uygulanan a\u015f\u0131lar, D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k Te\u015fkilat\u0131 (DST) taraf\u0131ndan onaylanan \u0130yi \u00dcretim Prosed\u00fcrleri kurallar\u0131na uygun \u00fcretilmi\u015f ve uluslararas\u0131 referans laboratuvarlar\u0131nda test edilmi\u015f a\u015f\u0131lard\u0131r. Ayr\u0131ca, a\u015f\u0131lar teslim al\u0131n\u0131p kullan\u0131ma sunulmadan \u00f6nce ulusal referans laboratuvarlar\u0131m\u0131zda da test edilerek uygunlu\u011fu kan\u0131tlanmaktad\u0131r. A\u015f\u0131lama \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n ba\u015far\u0131s\u0131nda, \u00fcretim a\u015famas\u0131ndan ba\u015flay\u0131p uygulanacak ki\u015fiye ula\u015ft\u0131r\u0131lana kadar a\u015f\u0131lar\u0131 muhafaza etmenin etkisi de b\u00fcy\u00fckt\u00fcr. A\u015f\u0131lar \u00fclkemizde t\u00fcm a\u015famalarda elektronik takip sistemi olan &#8216;A\u015f\u0131 Takip Sistemi&#8217; ile takip edilmekte, uygun \u0131s\u0131 aral\u0131\u011f\u0131nda korunmaktad\u0131r. A\u015f\u0131 buzdolaplar\u0131 ve so\u011fuk hava depolar\u0131n\u0131n \u0131s\u0131lar\u0131 da elektronik ortamda anl\u0131k olarak takip edilmekte ve so\u011fuk zincir k\u0131r\u0131lmalar\u0131 engellenmektedir.&#8221;<\/p>\n<p>A\u015f\u0131 uygulamalar\u0131n\u0131n Aile Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Merkezleri, Toplum Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Merkezleri, Sa\u011fl\u0131kl\u0131 Hayat Merkezleri, G\u00f6\u00e7 Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Merkezleri, Seyahat Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Merkezleri ve hastanelerde yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 belirtilen a\u00e7\u0131klamada, Ulusal \u00c7ocukluk D\u00f6nemi A\u015f\u0131 Takvimi&#8217;nde yer alan a\u015f\u0131lar ile risk gruplar\u0131ndaki ki\u015filere y\u00f6nelik a\u015f\u0131lar\u0131n \u00f6nemli b\u00f6l\u00fcm\u00fcn\u00fcn Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 sa\u011fl\u0131k tesislerinde \u00fccretsiz olarak uyguland\u0131\u011f\u0131 bilgisine yer verildi.<\/p>\n<p>Toplumda bir hastal\u0131\u011fa kar\u015f\u0131 ne kadar \u00e7ok ki\u015fi a\u015f\u0131 olmu\u015fsa, o hastal\u0131\u011f\u0131n g\u00f6r\u00fclme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131, \u00f6l\u00fcmler ve engellilik durumlar\u0131 ile hastal\u0131kla m\u00fccadelede harcanan paran\u0131n o kadar azalaca\u011f\u0131na i\u015faret edilen a\u00e7\u0131klamada, &#8220;A\u015f\u0131 olmak, ki\u015finin hem kendine hem de topluma kar\u015f\u0131 sorumlulu\u011fudur. A\u015f\u0131lama her \u00e7ocuk ve yeti\u015fkin i\u00e7in ya\u015famsald\u0131r, herkesin sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fama hakk\u0131 vard\u0131r.&#8221; de\u011ferlendirmesi yer ald\u0131.<\/p>\n<p>                            <span class=\"detay-foto-editor\">&#13;<br \/>\n                                <a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/p\/abonelik-talep-formu\/1001\" target=\"_blank\" style=\"font-size:12px; color:#444; text-decoration:none;\" rel=\"noopener\">&#13;<br \/>\n                                    Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. <b style=\"color:#1897F7\">Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>&#13;<br \/>\n                                <\/a>&#13;<br \/>\n                            <\/span>\n                        <\/div>\n<p><script>\n\t  window.fbAsyncInit = function() {\n\t\tFB.init({\n\t\t  appId: '1855843514662870',\n\t\t  status : true, \/\/ check login status\n\t\t  cookie : true, \/\/ enable cookies to allow the server to access the session\n\t\t  xfbml  : true  \/\/ parse XFBML\n\t\t});\n\t  };<\/p>\n<p>\t  (function() {\n\t\tvar e = document.createElement('script');\n\t\te.src=\"https:\/\/connect.facebook.net\/tr_TR\/all.js\";\n\t\te.async = true;\n\t\tdocument.getElementById('fb-root').appendChild(e);\n\t  }());\n    <\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan yap\u0131lan yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada, her y\u0131l 3-9 Eyl\u00fcl tarihlerinde kutlanan &#8220;Halk Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 Haftas\u0131&#8221;n\u0131n bu y\u0131lki ana temas\u0131n\u0131n &#8220;Sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 erteleme, harekete ge\u00e7&#8221; oldu\u011fu belirtildi. Bu kapsamda, &#8220;A\u015f\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcne inan, a\u015f\u0131lan&#8221;, &#8220;Fark\u0131nda ol, taraman\u0131 yapt\u0131r, kanseri engelle&#8221;, &#8220;Emzirmek annenin, anne s\u00fct\u00fc bebe\u011fin sigortas\u0131d\u0131r&#8221;, &#8220;Ekran\u0131 de\u011fil, hayat\u0131 ya\u015fa&#8221;, &#8220;Her ad\u0131m\u0131nda aile hekimin yan\u0131nda&#8221;, &#8220;Al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131m\u0131z\u0131 de\u011fi\u015ftiriyoruz, sa\u011fl\u0131kl\u0131 besleniyoruz&#8221; [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27932,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27931"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27931"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27931\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27932"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27931"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27931"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27931"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}