<\/p>\n
Estetik ve Kozmetik Dermatoloji Derne\u011fi ve T\u00fcrk Dermatoloji Derne\u011fi \u00dcyesi Dr. Y\u0131lmaz Turan, AA’ya yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, botoksun “clostridium botulinum” adl\u0131 bakteriden elde edilen bir toksin oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Turan, botoksun sinir iletiminin durmas\u0131, sinirin ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 organ\u0131n i\u015flevlerinin azalmas\u0131n\u0131 ya da tamamen kaybolmas\u0131n\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “Botoks, estetik ve kozmetik ama\u00e7larla, mimik kaslar\u0131n\u0131n hareketleri ile ortaya \u00e7\u0131kan y\u00fczdeki k\u0131r\u0131\u015f\u0131kl\u0131klar\u0131 azaltmak, olu\u015fumunu engellemek ve a\u015f\u0131r\u0131 terleyen b\u00f6lgelerdeki terlemeyi azaltmak amac\u0131yla, di\u015f s\u0131kman\u0131n engellenmesinde ve kronik migren tedavisinde aktif olarak kullan\u0131l\u0131yor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Botoksun, yanl\u0131\u015f ellerde ve ruhsats\u0131z ya da sahte \u00fcr\u00fcnlerle uyguland\u0131\u011f\u0131nda ciddi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7abildi\u011fine dikkati \u00e7eken Turan, “Klinik g\u00f6zlemlerimize g\u00f6re, sahte botokslar alarm veriyor.” dedi.<\/p>\n
Sahte botoks \u00fcr\u00fcnlerinin insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerinde \u00f6l\u00fcmc\u00fcl sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Turan, “Son d\u00f6nemde piyasada \u00e7ok say\u0131da ka\u00e7ak ve sahte \u00fcr\u00fcn kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclmektedir. Bu kullan\u0131m\u0131n y\u00fczde 30’un \u00fczerinde oldu\u011fu tahmin edilmektedir.” bilgisini verdi.<\/p>\n
Yetkisiz ki\u015filere bu yasal ve ruhsatl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yasak oldu\u011funu bildiren Turan, “merdiven alt\u0131” yerlerin yapt\u0131\u011f\u0131 botoks i\u015flemlerinin halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na b\u00fcy\u00fck tehdit olu\u015fturdu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
Turan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Ka\u00e7ak ve ruhsats\u0131z botoks \u00fcr\u00fcnleriyle yap\u0131lan i\u015flemler sonras\u0131nda enfeksiyon, fel\u00e7, kal\u0131c\u0131 y\u00fcz asimetrisi, alerjik reaksiyonlar ve hatta toksik zehirlenmeler gibi komplikasyonlar ya\u015fanabiliyor. Son d\u00f6nemlerde \u00f6zellikle bu ka\u00e7ak ve sahte \u00fcr\u00fcnlere ba\u011fl\u0131 toksin zehirlenmeleri sonucu yo\u011fun bak\u0131ma hasta yat\u0131\u015flar\u0131nda ciddi art\u0131\u015flar oldu\u011fu ve \u00f6l\u00fcmle sonu\u00e7lanan vakalar bulundu\u011fu bilinmektedir. Botoks uygulamalar\u0131, yaln\u0131zca yetkili hekimler taraf\u0131ndan ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 onayl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerle yap\u0131lmal\u0131d\u0131r. Daha ucuz fiyatl\u0131 diye bu \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131d\u0131r. Uygulama yapt\u0131rmak isteyen ki\u015filer, mutlaka hekimine hangi \u00fcr\u00fcn\u00fcn kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 sormal\u0131 ve \u00fcr\u00fcn\u00fc inceleyerek bakanl\u0131k onay\u0131 bulunup bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kontrol etmelidir.”<\/p>\n
Bakanl\u0131k onay\u0131 olmayan, ruhsats\u0131z \u00fcr\u00fcnlerin hangi ko\u015fullarda \u00fcretildi\u011finin ve i\u00e7eriklerinin belirsiz oldu\u011funu anlatan Turan, piyasadaki sahte ve ruhsats\u0131z \u00fcr\u00fcnlerin genelde “\u0130ran, \u00c7in, Kore, Hint, M\u0131s\u0131r, Rus, Panama, Ukrayna botoksu” gibi isimlerle yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 Plastik Cerrahi Derne\u011fi (ISAPS) Hasta G\u00fcvenli\u011fi Komitesi \u00dcyesi Prof. Dr. Ak\u0131n Y\u00fccel de T\u00fcrkiye’de ruhsatl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerin belli oldu\u011funu belirterek, “Ruhsatl\u0131 olan \u00fcr\u00fcnler sadece belirli ecza depolar\u0131 taraf\u0131ndan yetkili hekimlere sat\u0131l\u0131yor. Merdiven alt\u0131 uygulamalarda kullan\u0131lan \u00fcr\u00fcnler ise genelde sahte ya da ka\u00e7ak \u00fcr\u00fcnler. \u0130ran \u00fczerinden Hindistan, \u00c7in ya da Kore kaynakl\u0131 \u00fcr\u00fcnler getiriliyor.” dedi.<\/p>\n
Sahte \u00fcr\u00fcnlerin etken maddesinin yetersiz olmas\u0131 nedeniyle etkisinin k\u0131sa s\u00fcreli ve az olabilece\u011fini ifade eden Y\u00fccel, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Ruhsatl\u0131 \u00fcr\u00fcnlerde alerji geli\u015fme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131 d\u00fc\u015f\u00fck. Ancak sahte \u00fcr\u00fcnlerde alerjik reaksiyonlar ka\u015f\u0131nt\u0131l\u0131 \u015fi\u015fliklerden \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc anafilaktik \u015foka kadar gidebilir. Bu biraz da ki\u015finin yatk\u0131nl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131. \u00dcr\u00fcn steril ko\u015fullarda haz\u0131rlanmad\u0131 ve so\u011fuk zincir korunmad\u0131ysa i\u00e7inde mikrop \u00fcreyebilir ve bu da ciddi enfeksiyonlara yol a\u00e7abilir. Ruhsats\u0131z uygulama alan\u0131 ruhsats\u0131z \u00fcr\u00fcn kullan\u0131m\u0131na davetiye \u00e7\u0131kar\u0131r. \u0130kinci nokta \u00e7ok uygun fiyat var ise orada sahte, ka\u00e7ak \u00fcr\u00fcn kullan\u0131m ihtimali y\u00fcksektir.<\/p>\n
\u0130\u015flemin yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 yer de hastane, klinik, muayenehane, t\u0131p merkezi gibi i\u015flem yapmaya yetkin bir mekan olmal\u0131d\u0131r. G\u00fczellik salonu, kuaf\u00f6r, SPA gibi i\u015fletmelerin bu i\u015flemi yapmaya yetkileri yoktur. \u00dcr\u00fcn\u00fcn sahte olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 hastan\u0131n anlamas\u0131 olduk\u00e7a zordur. A\u00e7\u0131lmam\u0131\u015f paketi g\u00f6rmek ve son kullanma tarihini okumak faydal\u0131 olabilir ancak sahte \u00fcr\u00fcnlerde genellikle orijinal flakon ve kutular kullan\u0131l\u0131yor. En do\u011fru yakla\u015f\u0131m, do\u011fru ve g\u00fcvenilir doktoru se\u00e7mek olacakt\u0131r.”<\/p>\n
Bu sorunlara dikkati \u00e7ekmek \u00fczere Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan hekimlere mektup g\u00f6nderildi\u011fini belirten Y\u00fccel, “Mektupta, sahte \u00fcr\u00fcnlerin orijinal \u00fcr\u00fcn karekodlar\u0131n\u0131 taklit edebildi\u011fi bilgisi verilerek, bu \u00fcr\u00fcnlerin sadece yetkili ecza depolar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla al\u0131nmas\u0131 gere\u011finin alt\u0131 \u00e7izildi.” dedi.<\/p>\n
Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 T\u00fcrkiye \u0130la\u00e7 ve T\u0131bbi Cihaz Kurumu taraf\u0131ndan da ge\u00e7ti\u011fimiz aylarda “\u00dclkemizde Ruhsatland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f ‘Botulinum Toksini’ Etkin Maddeli \u00dcr\u00fcnlerin Kullan\u0131lmamas\u0131 Hakk\u0131nda” konulu mektup hekimlere g\u00f6nderildi.<\/p>\n
Mektupta \u015fu ifadeler kullan\u0131ld\u0131:<\/p>\n
“Son zamanlarda \u00fclkemizde, ruhsatl\u0131 olan ‘botulinum toksini’ etkin maddesini i\u00e7eren ila\u00e7lar\u0131n sahtelerinin piyasada bulundu\u011fu ve ‘botulinum toksini’ etkin maddesi i\u00e7erdi\u011fi s\u00f6ylenen ruhsatland\u0131r\u0131lmam\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnlerin yasal tedarik zinciri d\u0131\u015f\u0131ndaki yollarla temin edildi\u011fi tespit edilmi\u015ftir.<\/p>\n
T\u00fcrkiye Farmakovijilans Merkezine ula\u015fan botulism vakalar\u0131nda anlaml\u0131 bir art\u0131\u015f mevcuttur. Sahte veya ka\u00e7ak, ruhsats\u0131z ‘botulinum toksini’ etkin maddesini i\u00e7eren \u00fcr\u00fcnlerin uygulanmas\u0131n\u0131n hastalar\u0131n sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan telafisi zor ya da imkans\u0131z sonu\u00e7lar do\u011furabilece\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r. Bu \u00fcr\u00fcnlerde imp\u00fcrite, steril olmama, i\u00e7inde partik\u00fcl bulundurma, kontaminasyon ve dozaj farkl\u0131l\u0131\u011f\u0131 riskleri bulunmaktad\u0131r. Bu nedenle hekimler ruhsatl\u0131 ila\u00e7lar d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka \u00fcr\u00fcnleri kullanmamal\u0131d\u0131r. Ruhsatl\u0131 ‘botulinum toksini’ temini sadece ecza depolar\u0131, ticarethaneleri \u00fczerinden sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Hekimler, ilgili ecza depolar\u0131, ticarethaneleri d\u0131\u015f\u0131nda ba\u015fka bir firma, \u015fah\u0131s veya sosyal medya gibi kayna\u011f\u0131 bilinmeyen kanallardan \u00fcr\u00fcn al\u0131m\u0131 yap\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011finin bilincinde olmal\u0131d\u0131r.”<\/p>\n