<\/p>\n
S\u0131cak havan\u0131n etkisiyle artan ozon gaz\u0131n\u0131n \u00f6ks\u00fcr\u00fck, h\u0131r\u0131lt\u0131 ve nefes darl\u0131\u011f\u0131 gibi \u015fikayetleri tetikleyebilece\u011finden ast\u0131m hastalar\u0131nda atak geli\u015fimini art\u0131rabilece\u011fi, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131caklar\u0131n akci\u011ferlerin derinliklerine n\u00fcfuz edebilen ve solunum \u015fikayetlerini \u015fiddetlendirebilen k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rabilece\u011finden tedbirli olunmas\u0131 gerekti\u011fi belirtildi. <\/p>\n
T\u00fcrk Toraks Derne\u011fi (TTD) Merkez Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Nurdan K\u00f6kt\u00fcrk, bu hafta etkisini g\u00f6sterecek “eyyam-\u0131 bahur” olarak da adland\u0131r\u0131lan a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak havan\u0131n, akci\u011fer sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 \u00fczerine olumsuz etkilerine ili\u015fkin AA muhabirine a\u00e7\u0131klamada bulundu.<\/p>\n
K\u00fcresel \u0131s\u0131nman\u0131n da etkisiyle d\u00fcnya genelinde hava s\u0131cakl\u0131klar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatan K\u00f6kt\u00fcrk, T\u00fcrkiye’nin bir\u00e7ok b\u00f6lgesinin rekor k\u0131ran s\u0131cakl\u0131klarla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
K\u00f6kt\u00fcrk, mevsim normallerinin \u00fczerinde seyreden a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak havan\u0131n milyonlarca ki\u015finin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 riske att\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, “S\u0131cak havalar\u0131n ast\u0131m gibi uzun s\u00fcreli (kronik) bir akci\u011fer rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131 etkileme riski daha y\u00fcksek. Copernicus \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Servisi’nin yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, May\u0131s 2024 k\u00fcresel olarak kaydedilen en s\u0131cak may\u0131s ay\u0131 olmu\u015ftur ve s\u0131cakl\u0131klar\u0131n mevsim normallerinin \u00fczerinde seyretmeye devam etmesi beklenmektedir.” dedi.<\/p>\n
S\u0131cak havan\u0131n genellikle ozon olu\u015fumu ve artan partik\u00fcl madde nedeniyle hava kalitesinin d\u00fc\u015fmesine neden oldu\u011funu aktaran K\u00f6kt\u00fcrk, arabalardan, fabrikalardan ve di\u011fer kaynaklardan gelen kirleticilerin g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131yla reaksiyona girdi\u011finde ozon gaz\u0131n\u0131 olu\u015fturdu\u011funu ifade etti. K\u00f6kt\u00fcrk, “S\u0131cak havan\u0131n etkisiyle artan ozon gaz\u0131, \u00f6ks\u00fcr\u00fck, h\u0131r\u0131lt\u0131 ve nefes darl\u0131\u011f\u0131 gibi \u015fikayetleri tetikleyebilece\u011fi i\u00e7in ast\u0131m hastalar\u0131 i\u00e7in \u00f6zellikle zararl\u0131d\u0131r. Ek olarak a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak, akci\u011ferlerin derinliklerine n\u00fcfuz edebilen ve solunum \u015fikayetlerini \u015fiddetlendirebilen k\u00fc\u00e7\u00fck par\u00e7ac\u0131klar\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131rabilir.” uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
S\u0131cak havayla polen ve alerjenlerin de art\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fine i\u015faret eden K\u00f6kt\u00fcrk, “Daha y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klar polen mevsiminin uzamas\u0131na sebep olabilir ve havadaki alerjenlerin miktar\u0131n\u0131 art\u0131rabilir. Polen alerjisi olan ast\u0131m hastalar\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek d\u00fczeyde polene maruz kalmak ast\u0131m ataklar\u0131n\u0131 tetikleyebilir. Ayr\u0131ca s\u0131cak ve nemli ortamlarda, havadaki k\u00fcf yo\u011funlu\u011fu artaca\u011f\u0131 i\u00e7in k\u00fcf alerjisi olan ast\u0131m hastalar\u0131n\u0131n \u015fikayetleri artabilir.” bilgisini verdi.<\/p>\n
Prof. Dr. K\u00f6kt\u00fcrk, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n, solunum sistemine etkilerinin yan\u0131 s\u0131ra stres kayna\u011f\u0131 da olabildi\u011fine dikkati \u00e7ekerek, “Ast\u0131m hastalar\u0131, v\u00fccutlar\u0131 so\u011fumak i\u00e7in daha fazla \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131ndan ve bu durum oksijen ihtiyac\u0131n\u0131n artmas\u0131na neden olabilece\u011finden nefes almakta daha fazla zorluk ya\u015fayabilirler. S\u0131cak havalarda yayg\u0131n bir sorun olan susuz kalma, solunum yollar\u0131ndaki balgam\u0131 da yo\u011funla\u015ft\u0131rarak nefes almay\u0131 zorla\u015ft\u0131rabilir ve enfeksiyon riskini art\u0131rabilir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
A\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakl\u0131\u011f\u0131n neden oldu\u011fu rahats\u0131zl\u0131k ve stresin, ast\u0131m\u0131 da dolayl\u0131 olarak etkileyebildi\u011fine vurgu yapan K\u00f6kt\u00fcrk, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klar a\u00e7\u0131k hava aktivitelerini s\u0131n\u0131rland\u0131rabilir, egzersiz kapasitesini azaltabilir ve sosyal izolasyona yol a\u00e7abilir. Bunlar\u0131n t\u00fcm\u00fc genel sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve refah\u0131 etkileyebilir. A\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cakla ba\u015f etmenin getirdi\u011fi zihinsel stres ve etkileri, kronik solunum yolu hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131 biraz daha fazla zorlayabilir.”<\/p>\n
TTD Ast\u0131m ve Allerji \u00c7al\u0131\u015fma Grubu Y\u00fcr\u00fctme Kurulu \u00dcyesi Uzman Dr. \u00d6zge \u00d6zt\u00fcrk Akta\u015f da sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in s\u0131cak havalarda yap\u0131lmas\u0131 gerekenlere ili\u015fkin bilgi verdi.<\/p>\n
S\u0131cak hava dalgas\u0131n\u0131n ne zaman beklendi\u011finin ve ne kadar s\u00fcrece\u011fini bilmenin tedbirli olmak a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Akta\u015f, “Y\u00fcksek polen ve kirlilik seviyelerinin s\u0131cakl\u0131kla birle\u015ferek \u015fikayetlerinizin alevlenme olas\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131rabilece\u011fi unutulmamal\u0131, bu durumda ne yap\u0131laca\u011f\u0131na dair plan haz\u0131rlanmal\u0131.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Akta\u015f, s\u0131cak hava dalgas\u0131 bekleniyorsa, g\u00fcn\u00fcn en s\u0131cak saatlerinde, normalde saat 11.00-15.00 aras\u0131nda d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmamaya \u00f6zen g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n
D\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekiyorsa sabah erken saatlerde veya havan\u0131n daha serin ve hava kalitesinin daha iyi oldu\u011fu ak\u015fam saatlerinde planlanmas\u0131n\u0131n \u00f6nerildi\u011fini aktaran Akta\u015f, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“D\u0131\u015far\u0131dayken g\u00f6lgede y\u00fcr\u00fcnmeli ve m\u00fcmk\u00fcnse ana yollardan ve kalabal\u0131k caddelerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131. G\u00fcn i\u00e7inde d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finde uzun s\u00fcre g\u00fcne\u015fte kalmaktan ka\u00e7\u0131n\u0131lmal\u0131. Bol, serin tutacak giysiler ve \u015fapka giyilmeli. Temel ihtiya\u00e7lar i\u00e7in d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131karken bir \u00e7anta haz\u0131rlanmal\u0131. \u00c7antaya, ihtiya\u00e7 olabilecek ila\u00e7lar, bol su ve el vantilat\u00f6r\u00fc konulmal\u0131.<\/p>\n
Akci\u011fer rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 olanlar, s\u0131cak bir ortamda spor yapmamal\u0131. Serin, iyi havaland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir odada veya spor salonunda kapal\u0131 alanda egzersiz yap\u0131lmal\u0131. Ev i\u015fi ve bah\u00e7e i\u015fleri gibi aktiviteler sabah\u0131n erken saatlerinde veya havan\u0131n serin oldu\u011fu ak\u015fam saatlerinde uygulanmal\u0131. \u00c7ok s\u0131cak bir d\u00f6nemde, hava so\u011fuyuncaya kadar yorucu aktiviteler azalt\u0131lmal\u0131.<\/p>\n
Susuz kal\u0131nmamal\u0131. \u00c7ay, kahve veya kola gibi kafeinli i\u00e7ecekler ve \u015feker oran\u0131 y\u00fcksek i\u00e7ecekler aksine v\u00fccudun daha fazla susuz kalmas\u0131na neden oldu\u011fundan mutlaka su t\u00fcketilmeli. Perdeleri kapatmak evin serin kalmas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir. Evin i\u00e7i d\u0131\u015far\u0131ya g\u00f6re daha so\u011fuksa, serin havan\u0131n i\u00e7eride kalmas\u0131 i\u00e7in pencereler kapat\u0131lmal\u0131. D\u0131\u015far\u0131daki havan\u0131n daha serin oldu\u011fu gecelerde, e\u011fer g\u00fcvenliyse pencereler a\u00e7\u0131lmal\u0131. V\u00fccut a\u015f\u0131r\u0131 \u0131s\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda serin bir du\u015f al\u0131nmal\u0131. Cilt, serin, \u0131slak bir bez, su spreyi kullanarak suyla so\u011futulmal\u0131.”<\/p>\n
Akta\u015f, sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenmenin de \u00f6nemine de\u011finerek, “A\u00e7 olunmasa dahi normal \u015fekilde yemek yenilmeli. Terlemeyle kaybedilen tuzu geri alabilmek i\u00e7in normal beslenme d\u00fczenine uyulmal\u0131. Salata ve meyve gibi so\u011fuk yiyecekler bol miktarda su i\u00e7erdiklerinden \u00f6zellikle t\u00fcketilmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmal\u0131.” dedi.<\/p>\n
S\u0131cak havan\u0131n ast\u0131m\u0131 tetikleyebildi\u011finden mutlaka tedbirli olunmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Akta\u015f, ila\u00e7lar\u0131n saklama ko\u015fullar\u0131na da \u00f6zen g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Akta\u015f, “\u0130Ia\u00e7lar evde, 25 derecenin alt\u0131nda veya buzdolab\u0131nda ambalaj\u0131n \u00fczerindeki saklama talimatlar\u0131na uygun \u015fekilde saklanmal\u0131. Gerekti\u011finde kurtar\u0131c\u0131 olarak kullan\u0131lan ast\u0131m ilac\u0131 her zaman ki\u015finin yan\u0131nda bulunmal\u0131.” uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n