T\u00fcrkiye Parkinson Hastal\u0131\u011f\u0131 Derne\u011fi Y\u00f6netim Kurulu Ba\u015fkan\u0131 da olan Tok\u00e7aer, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, beyin hastal\u0131klar\u0131 ve beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruman\u0131n \u00f6nemine ili\u015fkin bilgileri payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
Beyin hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00e7ok geni\u015f bir spektruma sahip oldu\u011funa ve her ya\u015f grubunda g\u00f6r\u00fclebilece\u011fine dikkati \u00e7eken Tok\u00e7aer, ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131ndan inmeye, Alzheimer ve Parkinson gibi dejeneratif hastal\u0131klardan epilepsiye uzanan farkl\u0131 rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n beyin hastal\u0131\u011f\u0131 grubu i\u00e7erisinde yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
Prof. Dr. Tok\u00e7aer, “\u00d6zellikle 60 ya\u015f \u00fczerinde beyin damar hastal\u0131klar\u0131 daha \u00e7ok kar\u015f\u0131m\u0131za \u00e7\u0131k\u0131yor. Bu ya\u015flar, Alzheimer, Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir risk fakt\u00f6r\u00fc olu\u015fturuyor.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Beyin-damar hastal\u0131klar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan genetik durum, ya\u015f gibi de\u011fi\u015ftirilemez risk fakt\u00f6rlerinin yan\u0131nda de\u011fi\u015ftirilebilir risk fakt\u00f6rlerinin de bulundu\u011funa i\u015faret eden Tok\u00e7aer, “Sigara kullan\u0131m\u0131, hipertansiyon, \u015feker hastal\u0131\u011f\u0131, kolesterol y\u00fcksekli\u011fi beyin damar hastal\u0131\u011f\u0131 riskini de beraberinde getiriyor.” uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/02.07%2F18%2FAA-35243498.jpg\"\/)
<\/p>\n
S\u0131k ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 ya\u015fayanlar uzmana ba\u015fvurmal\u0131<\/h3>\n
Ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n \u00e7ok farkl\u0131 nedenlerinin bulunabilece\u011fine, her ya\u015f grubunda g\u00f6r\u00fclebilece\u011fine de\u011finen Tok\u00e7aer, “Ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 bize gelen en s\u0131k hastal\u0131klardan biri. Gen\u00e7lerin ki biraz daha migren, gerilim tipi olabilirken, ileri ya\u015fta vask\u00fclitlere ba\u011fl\u0131 ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 olabiliyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Birinci ve ikinci olarak kategorilenen ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131n\u0131n bulundu\u011funu anlatan Tok\u00e7aer, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Ki\u015fi bir ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 s\u0131k\u00e7a ya\u015f\u0131yorsa ya da bu a\u011fr\u0131n\u0131n \u015fiddeti hafiften ortaya, hatta belki g\u00fcnl\u00fck i\u015fini aksatacak a\u011f\u0131r \u015fiddete var\u0131yorsa, \u00e7ok beklemeden bir n\u00f6roloji uzman\u0131na ba\u015fvurmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. B\u00fct\u00fcn ba\u015f a\u011fr\u0131lar\u0131 n\u00f6rolojik olmayabilir, hipertansiyon, kulak-burun-bo\u011fazla ilgili sebepleri bulunabilir ama n\u00f6rolog hastay\u0131 de\u011ferlendirdikten sonra uygun alana zaten sevk edecektir.”<\/p>\n
– “Egzersizi hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline getirmek \u00e7ok \u00f6nemli”<\/p>\n
22 Temmuz’un D\u00fcnya Beyin G\u00fcn\u00fc oldu\u011funu ve bu \u00e7er\u00e7evede beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik fark\u0131ndal\u0131k etkinliklerinin y\u00fcr\u00fct\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc an\u0131msatan Tok\u00e7aer, bu y\u0131l\u0131n ana temas\u0131n\u0131n da “beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 ve korunma” \u015feklinde belirlendi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Prof. Dr. Tok\u00e7aer, son y\u0131llarda \u00f6zellikle Alzheimer gibi hastal\u0131klara kar\u015f\u0131 toplumsal fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131, ki\u015filerin bu hastal\u0131ktan korunmaya y\u00f6nelik sorularla kendilerine ba\u015fvurdu\u011funu belirterek, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 korumak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenlerin ba\u015f\u0131nda, sigara ve alkolden ka\u00e7\u0131nmak ve d\u00fczenli egzersize y\u00f6nelmek geliyor. \u00c7ocukluktan itibaren egzersizi hayat\u0131n bir par\u00e7as\u0131 haline getirmek \u00e7ok \u00f6nemli. Ama kimse i\u00e7in de ge\u00e7 de\u011fil, bug\u00fcne kadar \u00e7ok egzersiz yapmayan insanlar\u0131n bile kendi bedenlerine, performanslar\u0131na uygun bir fiziksel aktiviteyi yapmalar\u0131 dejeneratif hastal\u0131klara da beyin damar hastal\u0131klar\u0131na kar\u015f\u0131 da koruyucu oluyor.<\/p>\n
Beslenme konusunda da Akdeniz tipi beslenmeyi \u00f6neriyoruz. Bunlar\u0131n i\u00e7inde taze sebzeler, meyveler, meyvelerin \u00f6zellikle b\u00f6\u011f\u00fcrtlen gibi daha koyu ve taneli olanlar\u0131, ye\u015fil sebzeler, taneli tah\u0131llardan zengin beslenmek \u00e7ok \u00f6nerilen bir \u015fey. Ayr\u0131ca g\u00fcnde 6-7 saat gece uykusu da beyin sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in koruyucu. Sosyal aktiviteler, ki\u015filerle ileti\u015fim i\u00e7inde olmak, bilmece, bulmaca \u00e7\u00f6zmek, kitap okumak ve okunan kitaplar\u0131 tart\u0131\u015fmak da \u00f6nerilerimiz aras\u0131nda.”<\/p>\n
“Her 4 Parkinson hastas\u0131ndan 1’inde titreme belirtisi olmuyor”<\/h3>\n
Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik bilgileri de payla\u015fan Tok\u00e7aer, “Parkinson, genellikle 60 ya\u015f \u00fczerinde y\u00fczde 1, 80 ya\u015f \u00fczerinde ise y\u00fczde 3 gibi bir g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131na sahip. T\u00fcrkiye’de de ya\u015fl\u0131 n\u00fcfus oran\u0131 art\u0131yor, ya\u015fam s\u00fcresi uzad\u0131 bu g\u00fczel bir \u015fey ancak bu, ya\u015fl\u0131l\u0131k periyodu hastal\u0131klar\u0131n\u0131n da daha fazla g\u00f6r\u00fclece\u011fi anlam\u0131na geliyor.” dedi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n da artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Tok\u00e7aer, “Daha \u00f6nce bir\u00e7ok insan hareket yava\u015fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fl\u0131l\u0131k, kilo, kalp yetmezli\u011fi gibi nedenlerle ili\u015fkilendirebiliyordu. Dolay\u0131s\u0131yla hastalar\u0131n hekime eri\u015fimi azd\u0131. Oysa g\u00fcn\u00fcm\u00fczde hareket yava\u015fl\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenip bize ba\u015fvuran hasta say\u0131s\u0131n\u0131 daha fazla g\u00f6r\u00fcyoruz.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Yine de verilen re\u00e7eteler n\u00fcfusa oranland\u0131\u011f\u0131nda beklenenden daha az say\u0131da Parkinson hastas\u0131n\u0131n hastanede takip alt\u0131nda oldu\u011funu anlatan Tok\u00e7aer, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Parkinsonun genellikle 50-55 ya\u015f \u00fczerinde g\u00f6r\u00fclece\u011fi belirtilirdi ancak bug\u00fcn biliyoruz ki Parkinson her ya\u015fta ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Hatta 40 ya\u015f\u0131ndan evvel de ba\u015flayabiliyor ve 40 ya\u015f \u00f6ncesinde ba\u015flayan hastalarda daha \u00e7ok genetik, kal\u0131t\u0131msal nedenler ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor. Genelde insanlar titreme olmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenmiyor, oysa 4 hastadan 1’inde titreme belirtisi olmuyor. Dolay\u0131s\u0131yla hareketli bir yava\u015fl\u0131k, mimiklerdeki bir azalma, hastan\u0131n g\u00fcnl\u00fck i\u015flerinde, \u00f6rne\u011fin banyo, yemek yeme s\u00fcresinin uzamas\u0131, bir sandalyeye oturup kalkmas\u0131n\u0131n yava\u015flamas\u0131, bu hem kendisinin hem de \u00e7evresindekilerin dikkatini \u00e7ekmeli ve mutlaka bir n\u00f6roloji g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fc al\u0131nmal\u0131.”<\/p>\n
“Belirtiler ba\u015flamadan \u00f6nce durdurulmas\u0131na y\u00f6nelik geli\u015fmeler var”<\/h3>\n
Kesin tedavisi olmasa da kullan\u0131lan ila\u00e7larla hastal\u0131\u011f\u0131n seyrinin yava\u015flat\u0131labildi\u011fini aktaran Tok\u00e7aer, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Bunun yan\u0131 s\u0131ra hastalar\u0131n olabildi\u011fince erken, hatta belirtiler ba\u015flamadan \u00f6nce yakalan\u0131p koruyucu tedavilere ba\u015flanmas\u0131 ve b\u00f6ylelikle hastal\u0131\u011f\u0131n durdurulabilmesine y\u00f6nelik ciddi geli\u015fmeler var. Bunlar birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde bizim prati\u011fimize de yans\u0131yacakt\u0131r.”<\/p>\n
Parkinson, Alzheimer gibi hastal\u0131klar\u0131n tek bir mekanizmaya dayal\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Tok\u00e7aer, “Ama bu konuda iyi ilerlemeler var. Ben de\u011filse bile daha gen\u00e7 meslekta\u015flar\u0131m\u0131n birka\u00e7 y\u0131l i\u00e7erisinde bu yeni tedavileri uygulayabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n