K\u00fctahya Sa\u011fl\u0131k Bilimleri \u00dcniversitesi (KSB\u00dc) Radyoloji Anabilim Dal\u0131’nda Doktor \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Mehmet Ali Gedik ve ekibi taraf\u0131ndan yakla\u015f\u0131k 2,5 y\u0131l s\u00fcren T\u00dcB\u0130TAK 1512 projesi \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 kapsam\u0131nda geli\u015ftirilen sistem kentteki hastanede kullan\u0131lmaya ba\u015fland\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/23525b19-4139-468c-8051-ba931b6738e4\/TEMMUZ%202024%2Felicc.jpg\"\/)
<\/p>\n
Gedik, AA muhabirine, kemik ya\u015f\u0131n\u0131n geleneksel atlas y\u00f6ntemi ile sol el, dirsek, omuz, akci\u011fer, pelvis grafisi ve ek r\u00f6ntgenlerle belirlenebildi\u011fini, bu y\u00f6ntemle hata pay\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Yapay Zeka Karar Destek Sistemi’nin sadece sol el r\u00f6ntgeninden kemik ya\u015f\u0131n\u0131 tespit etti\u011fini belirten Gedik, “Atlas y\u00f6ntemiyle \u00e7ocuklarda yap\u0131lan kemik ya\u015f\u0131 tespitlerinde bir y\u0131la kadar hata pay\u0131 oluyor. Geli\u015ftirdi\u011fimiz sistemde ise y\u00fczde 96 oran\u0131nda do\u011frulukla hata pay\u0131 en fazla 3,5 aya kadar d\u00fc\u015f\u00fcyor.” dedi.<\/p>\n
Kemik ya\u015f\u0131n\u0131n do\u011fru belirlenmesinin \u00e7ocuklarda b\u00fcy\u00fcme, geli\u015fme gerili\u011fi tedavisinde b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayan Gedik, sistem sayesinde do\u011fru analizler yap\u0131labildi\u011fini bildirdi.<\/p>\n
“Sistem sayesinde yeti\u015fkinlerde kemik ya\u015f\u0131 hata pay\u0131 2 y\u0131la kadar d\u00fc\u015ft\u00fc”<\/h3>\n
Atlas y\u00f6nteminin yeti\u015fkinlerde kemik ya\u015f\u0131 tespitinin hata pay\u0131n\u0131n \u00e7ok y\u00fcksek oldu\u011funu vurgulayan Gedik, “Atlas y\u00f6nteminde normalde belirlenen kemik ya\u015f\u0131 25-40, 40-50 ve 50 ya\u015f ve \u00fczeri diye \u00fc\u00e7e ayr\u0131l\u0131yor. Ama karar destek sistemimiz 2 y\u0131l hata pay\u0131 ile kemik ya\u015f\u0131na eri\u015fkinlerde belirleyebiliyor. Sistemdeki di\u011fer avantaj\u0131m\u0131z yine sol el r\u00f6ntgenlerinden cinsiyet tespiti yapabiliyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
“Veri taban\u0131nda 40 bin r\u00f6ntgen referans<\/h3>\n
Sistemde T\u00fcrkiye’de \u00e7ekilmi\u015f 40 bin r\u00f6ntgenin yapay zeka taraf\u0131ndan referans olarak kullan\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Gedik, “Sistemi geli\u015ftirmek i\u00e7in kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z r\u00f6ntgen g\u00f6r\u00fcnt\u00fclerini T\u00fcrkiye’nin 12 ilinden 7 co\u011frafi b\u00f6lgesinden toplad\u0131k. Yakla\u015f\u0131k 40 bin g\u00f6r\u00fcnt\u00fcl\u00fck bir veri setimiz var. Ama bizim veri setimiz 2020’li y\u0131llarda T\u00fcrkiye’de \u00e7ekilmi\u015f b\u00fct\u00fcn co\u011frafi b\u00f6lgeleri kapsayan bir veri seti. \u00dclkemize ve insan\u0131m\u0131za daha uygun oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorum.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Sistemi KSB\u00dc Evliya \u00c7elebi E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi program\u0131na entegre ederek hekimlerin kullan\u0131m\u0131na sunuldu\u011funu dile getiren Gedik, kemikyasi.com internet sitesi ile de T\u00fcrkiye’deki t\u00fcm hekimlerin sistemi kullanmas\u0131na olanak sa\u011flad\u0131klar\u0131n\u0131 ve mobil yaz\u0131l\u0131m\u0131n da tamamlanmak \u00fczere oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n
“Kemik ya\u015f\u0131 adli s\u00fcre\u00e7lerde de b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131yor”<\/h3>\n
Adli s\u00fcre\u00e7lerde ki\u015finin alaca\u011f\u0131 ceza bak\u0131m\u0131ndan kemik ya\u015f\u0131n\u0131n \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 bilgisini veren Gedik, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“\u00d6zellikle adli s\u00fcre\u00e7lerde \u00e7ocuklara kar\u015f\u0131 i\u015flenen su\u00e7larda ve \u00e7ocuklar\u0131n i\u015fledi\u011fi su\u00e7larda 12 ya\u015f alt\u0131, 12-15 aras\u0131, 15-18 aras\u0131 ve 18 \u00fczeri olmas\u0131 \u015feklinde cezai m\u00fceyyideler art\u0131p azalabiliyor. Bu s\u00fcre\u00e7lerde kemik ya\u015f\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Mahkemeler bize adli s\u00fcre\u00e7lerde resmi yaz\u0131 ile ki\u015finin kemik ya\u015f\u0131 tespitini soruyor. Biz de radyoloji hekimleri olarak geleneksel atlas y\u00f6ntemleriyle cevap veriyoruz. Ama bundan sonraki s\u00fcre\u00e7te yard\u0131mc\u0131 bir mekanizma olarak yeni sistemi kullanabiliriz.”<\/p>\n
Gedik, Adli T\u0131p Anabilim Dal\u0131’ndan Prof. Dr. H\u00fcdaverdi K\u00fc\u00e7\u00fcker, Pediatri Anabilim Dal\u0131ndan Dr. \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Damla Ge\u00e7kalan, Siirt \u00dcniversitesinden bilgisayar m\u00fchendisi Dr. C\u00fcneyt \u00d6zdemir, Batman \u00dcniversitesi\u2019nden bilgisayar m\u00fchendisi Do\u00e7. Dr. Y\u0131lmaz Kaya’n\u0131n T\u00fcrkiye’de \u00f6rne\u011fi bulunmayan projede yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n