<\/p>\n
\u0130\u00e7 hastal\u0131klar\u0131 uzmanlar\u0131, yaz aylar\u0131nda g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n dik geldi\u011fi \u00f6\u011fle saatlerinde, \u00f6zellikle ya\u015fl\u0131lar\u0131n, \u00e7ocuklar\u0131n, gebelerin ve kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olanlar\u0131n d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmamalar\u0131n\u0131 \u00f6nerirken beslenme uzmanlar\u0131 ise bu d\u00f6nemlerde su t\u00fcketimine odaklan\u0131lmas\u0131n\u0131, hafif ve sulu yiyecekler tercih edilmesini tavsiye ediyor.<\/p>\n
S\u0131cak havan\u0131n en \u00e7ok etkiledi\u011fi grup oldu\u011fu belirtilen ya\u015fl\u0131, \u00e7ocuk, hamile ve kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olan bireylerin bu d\u00f6nemde dikkat etmeleri gerekenler ile yaz\u0131n g\u0131da ve s\u0131v\u0131 t\u00fcketiminin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini, AA muhabiri uzmanlara sordu.<\/p>\n
Medipol \u00c7aml\u0131ca ve Ko\u015fuyolu Hastaneleri \u0130\u00e7 Hastal\u0131klar\u0131 ve Nefroloji Uzman\u0131 Prof. Dr. \u015eehmus \u00d6zmen, s\u0131cak hava, a\u015f\u0131r\u0131 terleme ve y\u00fcksek neme ba\u011fl\u0131 olarak v\u00fccutta s\u0131v\u0131 ve tuz kayb\u0131yla dengesizliklerinin olu\u015ftu\u011funu, bunun da v\u00fccudu bir\u00e7ok a\u00e7\u0131dan olumsuz etkiledi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00d6zmen, y\u00fcksek derecelerdeki s\u0131cakl\u0131ktan ya\u015fl\u0131lar, \u00e7ocuklar ve gebeler ile diyabet, y\u00fcksek tansiyon, kalp, ast\u0131m, b\u00f6brek yetmezli\u011fi, KOAH, siroz, diyaliz gibi kronik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131 olan bireylerin daha \u00e7ok etkilendiklerini anlatt\u0131. <\/p>\n
S\u0131cak havada, bu hasta gruplar\u0131nda g\u00fcne\u015f \u00e7arpmas\u0131, yan\u0131k, tansiyon d\u00fc\u015fmeleri, ani tansiyon ataklar\u0131, ritim bozukluklar\u0131, senkop bay\u0131lma, inme, akut kalp sorunlar\u0131 ile b\u00f6brek yetmezli\u011fi, kan \u015fekeri d\u00fczensizliklerinin daha s\u0131k meydana geldi\u011fine dikkati \u00e7eken \u00d6zmen, “Acil olmad\u0131k\u00e7a \u00f6\u011fle vakitleri d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131k\u0131lmamal\u0131. Ki\u015filere, \u00f6zellikle g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131nlar\u0131n\u0131n dik geldi\u011fi saat 11.00 ve 16.00 aral\u0131\u011f\u0131nda d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmamalar\u0131n\u0131, \u00e7\u0131kmalar\u0131 gerekiyorsa da \u015fapka, g\u00f6zl\u00fck ve \u015femsiye gibi koruyucu aletler kullanmalar\u0131n\u0131 \u00f6neriyorum. \u00c7ocuklar, ya\u015fad\u0131klar\u0131 s\u0131v\u0131 kayb\u0131n\u0131n fark\u0131na varamayabilece\u011fi i\u00e7in ailelerin, \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 bu saatlerde g\u00f6lge veya serin bir yerde tutmalar\u0131, yeterli su almalar\u0131n\u0131 sa\u011flamalar\u0131 ve d\u0131\u015far\u0131da ge\u00e7irilen zaman\u0131 k\u0131s\u0131tlamalar\u0131 yararl\u0131 olacakt\u0131r.” dedi.<\/p>\n
Prof. Dr. \u015eehmus \u00d6zmen, \u00f6zellikle teri emebilecek, a\u00e7\u0131k renkli ve pamuklu k\u0131yafetlerin giyilmesini tavsiye etti.<\/p>\n
Koyu renkte kal\u0131n ve naylon-sentetik k\u0131yafetlerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini vurgulayan \u00d6zmen, “S\u0131v\u0131 kayb\u0131n\u0131n telafisi i\u00e7in \u015fekersiz ve asidik i\u00e7eri\u011fi olmayan su, maden suyu-soda, ayran, a\u00e7\u0131k \u00e7ay veya limonlu \u00e7ay gibi s\u0131v\u0131 t\u00fcketimi daha uygun olur. \u00d6zellikle a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak b\u00f6lgelerde ya\u015fayan hastalar\u0131n, klimal\u0131 ortamlarda bulunmalar\u0131, beslenme ve uyku d\u00fczenlerine dikkat etmeleri \u00e7ok \u00f6nemlidir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00d6zmen, yaz aylar\u0131nda y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131k ve nem nedeniyle artan kullan\u0131m s\u0131ras\u0131nda ya\u015fanabilen klima \u00e7arpmas\u0131ndan korunmak i\u00e7in yap\u0131lmas\u0131 gerekenleri de anlatt\u0131.<\/p>\n
Klima kullan\u0131m\u0131n\u0131n baz\u0131 kurallara uyularak yap\u0131lmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u00d6zmen, “En \u00f6nemli noktalardan biri, do\u011fru s\u0131cakl\u0131k ayar\u0131n\u0131n yap\u0131lmas\u0131d\u0131r. Klimal\u0131 bir ortama ani ge\u00e7i\u015f yapmak v\u00fccudun ani s\u0131cakl\u0131k de\u011fi\u015fimine uyum sa\u011flamas\u0131n\u0131 zorla\u015ft\u0131r\u0131r ve hastal\u0131klara neden olabilir. Klima kullan\u0131rken i\u00e7 ve d\u0131\u015f ortam aras\u0131ndaki s\u0131cakl\u0131k fark\u0131n\u0131n 5-7 dereceden fazla olmamas\u0131na \u00f6zen g\u00f6sterilmelidir. Hava ak\u0131m\u0131 do\u011frudan v\u00fccuda temas etti\u011finde kas a\u011fr\u0131lar\u0131na ve so\u011fuk alg\u0131nl\u0131\u011f\u0131na neden olabilir. Klima filtrelerinin d\u00fczenli temizlenmesi havadaki toz, polen ve mikroorganizmalara ba\u011fl\u0131 solunum yolu hastal\u0131klar\u0131na engel olur.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Medipol Mega \u00dcniversite Hastanesinden uzman diyetisyen Asya Naz Al da s\u0131cak havada beslenme d\u00fczeninin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fine ili\u015fkin \u00f6nerilerini s\u0131ralad\u0131.<\/p>\n
Al, s\u0131cak hava ile beslenme aras\u0131nda do\u011frudan bir ba\u011flant\u0131 oldu\u011funu, v\u00fccudun artan \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 tekrar normal seviyelere d\u00fc\u015f\u00fcrmek i\u00e7in enerji harcad\u0131\u011f\u0131n\u0131, bunun da metabolizmay\u0131 ve beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131n\u0131 etkileyebildi\u011fini s\u00f6yledi. <\/p>\n
\u00d6zellikle s\u0131cak havalarda, v\u00fccudun terleme yoluyla su ve elektrolit kaybetmesinin metabolizma \u00fczerinde yorgunluk ile dehidrasyon riskini art\u0131rabilece\u011fini belirten Al, beslenme d\u00fczeninin nas\u0131l olmas\u0131 gerekti\u011fini \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n
“Yaz aylar\u0131nda beslenme d\u00fczeni v\u00fccuttaki su ve elektrolit dengesini korumaya y\u00f6nelik olmal\u0131d\u0131r. Bol miktarda su i\u00e7meye dikkat etmek \u00e7ok \u00f6nem arz etmektedir. Ayr\u0131ca, hafif ve sulu yiyecekler tercih edilmelidir. Bu t\u00fcr yiyecekler v\u00fccut taraf\u0131ndan daha h\u0131zl\u0131 sindirilir ve metabolizmay\u0131 yormadan enerji sa\u011flar. \u00d6rne\u011fin meyve ve sebzelerin taze t\u00fcketilmesi, salatalar\u0131n s\u0131k\u00e7a tercih edilmesi bu noktada faydal\u0131 olabilir. A\u011f\u0131r yemeklerden ve ya\u011fl\u0131 yiyeceklerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 da sindirim sistemini yormadan yaz s\u0131caklar\u0131nda rahat bir beslenme sa\u011flayacakt\u0131r. S\u0131cak havalarda beslenme d\u00fczeninde su t\u00fcketimine odaklan\u0131lmal\u0131, hafif ve sulu yiyecekler tercih edilmelidir. A\u011f\u0131r yemeklerden ka\u00e7\u0131narak v\u00fccudun rahatlamas\u0131na yard\u0131mc\u0131 olacak \u015fekilde beslenmek \u00f6nemlidir.” <\/p>\n
Uzman diyetisyen Al, y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klar\u0131n, kronik hastal\u0131\u011f\u0131 olanlarda v\u00fccudun su ve elektrolit dengesini etkileyebilece\u011fini, baz\u0131 ek riskler olu\u015fturabilece\u011fini, \u00f6zellikle s\u0131cak havalarda bu bireylerin beslenme d\u00fczenlerine daha fazla dikkat etmeleri gerekti\u011fini kaydetti.<\/p>\n
Yaz aylar\u0131nda bu ki\u015filerin hafif ve sindirimi kolay yiyecekleri tercih etmesini \u00f6neren Al, “\u00d6rne\u011fin taze meyve ve sebzeler, salatalar, tavuk, bal\u0131k gibi hafif protein kaynaklar\u0131 ve tam tah\u0131ll\u0131 \u00fcr\u00fcnler bu bireyler i\u00e7in iyi bir se\u00e7enektir. Ayr\u0131ca, a\u011f\u0131r ve ya\u011fl\u0131 yiyeceklerden ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131 sindirim sistemi \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc azaltabilir. Kronik hastal\u0131klar\u0131 olan bireyler s\u0131cak havalarda uzun s\u00fcre g\u00fcne\u015f alt\u0131nda kalmaktan ka\u00e7\u0131nmal\u0131, egzersizlerini serin saatlere veya i\u00e7 mekanlara kayd\u0131rmal\u0131d\u0131rlar. Bu \u00f6nlemler, s\u0131cak havalarda sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 korumalar\u0131na yard\u0131mc\u0131 olabilir.” dedi.<\/p>\n
Asya Naz Al, s\u0131cak havada sadece s\u0131v\u0131 \u015feyler t\u00fcketmenin, i\u015ftahs\u0131zl\u0131k nedeniyle meyve gibi at\u0131\u015ft\u0131rmal\u0131klarla \u00f6\u011f\u00fcnleri ge\u00e7i\u015ftirmenin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beslenme yakla\u015f\u0131m\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. <\/p>\n
V\u00fccudun ihtiya\u00e7 duydu\u011fu besin \u00f6geleri yeterince sa\u011flanamad\u0131\u011f\u0131nda enerji seviyesinin d\u00fc\u015febilece\u011fini, mevcut sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131n\u0131n k\u00f6t\u00fcle\u015febilece\u011fini, beslenme dengesizli\u011fi olu\u015fabilece\u011fini anlatan Al, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir beslenme d\u00fczeni i\u00e7in \u00e7e\u015fitli besin gruplar\u0131ndan dengeli \u015fekilde beslenmenin \u00f6nemli oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n
Al; protein, karbonhidrat, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u011flar, lif, vitaminler ve mineralleri i\u00e7eren dengeli bir beslenme plan\u0131n\u0131n v\u00fccudun sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 destekledi\u011fini, enerji seviyesini korudu\u011funu ve kronik hastal\u0131k riskinizi azaltt\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
Yaz aylar\u0131nda, ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzeler ve donmu\u015f g\u0131dalar\u0131 t\u00fcketirken de baz\u0131 noktalara dikkat edilmesi gerekti\u011fine i\u015faret eden Al, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“\u00d6ncelikle, ye\u015fil yaprakl\u0131 sebzeler t\u00fcketilmeden \u00f6nce iyi y\u0131kanmal\u0131d\u0131r. Bu, \u00fczerlerindeki potansiyel mikroorganizmalar\u0131 ve kal\u0131nt\u0131lar\u0131 uzakla\u015ft\u0131rarak g\u00fcvenli bir t\u00fcketim sa\u011flar. Ayr\u0131ca, donmu\u015f \u00fcr\u00fcnleri al\u0131rken ambalaj\u0131n hasars\u0131z ve sa\u011flam olmas\u0131na dikkat edilmeli. Hasar g\u00f6rm\u00fc\u015f ambalajlar \u00fcr\u00fcnlerin hijyenik olmas\u0131n\u0131 riske atabilir. \u00dcr\u00fcnleri sat\u0131n ald\u0131ktan sonra evde saklarken de donmu\u015f \u00fcr\u00fcnlerin uygun s\u0131cakl\u0131kta, genellikle -18 derecenin alt\u0131nda tutulmas\u0131 ve \u00e7\u00f6z\u00fcnmeden kullan\u0131lmas\u0131 sa\u011flanmal\u0131d\u0131r. Bu ad\u0131mlar, besinlerin g\u00fcvenli \u015fekilde t\u00fcketilmesini ve mikrobik rahats\u0131zl\u0131klar\u0131n \u00f6nlenmesini destekleyecektir.” <\/p>\n