<\/p>\n
Hacettepe \u00dcniversitesi (H\u00dc) T\u0131p Fak\u00fcltesi Nefroloji Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00fcyesi ve T\u00fcrk Hipertansiyon ve B\u00f6brek Hastal\u0131klar\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Yunus Erdem, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in herhangi bir hastal\u0131k tan\u0131s\u0131 konulmadan ve hekim taraf\u0131ndan re\u00e7ete edilmeyen her \u00fcr\u00fcn\u00fcn zararl\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
B\u00f6breklerin sodyum, potasyum ve kalsiyum gibi \u00f6nemli elektrolitlerin seviyelerini korudu\u011funu, su ve asit-baz dengesini sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131, tansiyon i\u00e7in gerekli hormonlar\u0131 ve kan yap\u0131m\u0131 i\u00e7in kemik ili\u011fini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131ran hormonlar\u0131 \u00fcretti\u011fini anlatan Erdem, ya\u015famsal \u00f6neme sahip organlar\u0131n ba\u015f\u0131nda gelen b\u00f6breklerin korunmas\u0131 i\u00e7in temel kurallara \u00f6zen g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini ifade etti.<\/p>\n
Erdem, “B\u00f6brek sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korunmas\u0131 i\u00e7in unlu mamuller, ya\u011f, \u015feker, meyve, kuruyemi\u015f gibi kalorisi y\u00fcksek g\u0131dalar\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve ideal kilonun sa\u011flanmas\u0131 gerekmektedir.” dedi.<\/p>\n
Hipertansiyonun da b\u00f6brek sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 tehlikeye atan hastal\u0131klardan biri oldu\u011funa i\u015faret eden Erdem, bu nedenle tuz t\u00fcketiminin de mutlaka azalt\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fini bildirdi.<\/p>\n
Erdem, fazla tuzun sadece sofra tuzlar\u0131ndan al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131na da dikkati \u00e7ekerek, “Bilimsel ara\u015ft\u0131rmalar, fazla tuz al\u0131m\u0131na, peynir, zeytin, ekmek, sal\u00e7a, tur\u015fu gibi g\u0131dalar\u0131n t\u00fckeminin i\u00e7inde tuz olan g\u0131dalar oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015ftir. Yine a\u015f\u0131r\u0131 proteinli beslenmek de b\u00f6brek sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozmaktad\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Prof. Dr. Erdem, ila\u00e7lar\u0131n da b\u00f6brek sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozabildi\u011finden mutlaka gereklilik halinde kullan\u0131lmas\u0131 gerekti\u011fine dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
B\u00f6brek sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in alkol ve sigaradan da uzak durulmas\u0131, fiziksel aktiviteye \u00f6zen g\u00f6sterilmesi gerekti\u011fini anlatan Erdem, beslenme olarak Akdeniz tipi ya da porsiyonun s\u0131n\u0131rland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131 ve kalori hesab\u0131n\u0131n yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131 “Dash Diyeti”nin tercih edilmesinin uygun oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131\u011f\u0131n artr\u0131lmas\u0131, kilo verme ya da kilo alma, kolejen seviyesini art\u0131rmak gibi \u00e7e\u015fitli gerek\u00e7elerle hekim bilgisi olmadan kullan\u0131lan vitamin ve g\u0131da takviyelerinin, b\u00f6brek sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131 bozabildi\u011fini vurgulayan Erdem, gereksiz g\u0131da takviyesi ve vitamin t\u00fcketiminin kum olu\u015fumundan b\u00f6brek yetmezli\u011fine kadar gidebilen sorunlara neden olabildi\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n
Erdem, kan tahlili ve di\u011fer tetkiklerin sonucuna ba\u011fl\u0131 olarak gereklilik halinde hekim taraf\u0131ndan verilmedi\u011fi s\u00fcrece hi\u00e7 kimsenin g\u0131da takviyesi kullanmas\u0131n\u0131 \u00f6nermediklerinin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
G\u0131da takviyelerinin bir \u00e7o\u011funun G\u0131da ve Orman Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan ruhsatland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatan Erdem, “Bu t\u00fcr \u00fcr\u00fcnler sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 do\u011frudan ilgilendirdi\u011finden, gereklilik halinde hekim taraf\u0131ndan re\u00e7ete edilmi\u015f ve Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca ruhsatland\u0131r\u0131lm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnler aras\u0131ndan se\u00e7ilmeli.” dedi.<\/p>\n
Prof. Dr. Erdem, \u00f6zellikle b\u00f6brek yetersizli\u011fi olanlar\u0131n, halk aras\u0131nda “bitkisel tedavi” diye isimlendirilen y\u00f6ntemleri kesinlikle tercih etmemesi gerekti\u011fini ifade ederek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Bilim insanlar\u0131 olarak, g\u0131da ve vitamin takviyesi al\u0131nmas\u0131n\u0131 tavsiye etmiyoruz. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bitkisel tedavilerde doz ayar\u0131 yap\u0131lmas\u0131 zor. B\u00f6breklerin zararl\u0131 maddeleri atmakta zorland\u0131\u011f\u0131 durumlarda toksik etki yapma ihtimali y\u00fckselmektedir ve b\u00f6brekleri yormaktad\u0131r. V\u00fccudun ihtiyac\u0131ndan fazla al\u0131nan vitamin ve di\u011fer takviye edici \u00fcr\u00fcnler, v\u00fccuttan at\u0131lamad\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in zamanla ta\u015f olu\u015fumuna neden olabilir, hormonlar\u0131n \u00fcretimini engeller ve dengesizliklere yol a\u00e7abilir.”<\/p>\n