{"id":27397,"date":"2024-05-31T12:34:32","date_gmt":"2024-05-31T12:34:32","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/05\/31\/iyot-yetersizligi-guatr-ve-zeka-geriligine-yol-acabiliyor\/"},"modified":"2024-05-31T12:34:32","modified_gmt":"2024-05-31T12:34:32","slug":"iyot-yetersizligi-guatr-ve-zeka-geriligine-yol-acabiliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/05\/31\/iyot-yetersizligi-guatr-ve-zeka-geriligine-yol-acabiliyor\/","title":{"rendered":"\u0130yot yetersizli\u011fi guatr ve zeka gerili\u011fine yol a\u00e7abiliyor"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>AA muhabirinin, 1-7 Haziran \u0130yot Yetersizli\u011fi Hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi Haftas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan edindi\u011fi bilgiye g\u00f6re, iyot, insan v\u00fccudunda \u00e7ok az miktarda bulunan normal b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fme i\u00e7in gerekli bir mineral olarak tan\u0131mlan\u0131yor.<\/p>\n<p>Havada bulunan iyodun topra\u011fa \u00e7\u00f6kmesiyle iyodu alan bitkilerle beslenen insanlar ve hayvanlar da bu mineralden yararlanabiliyor. \u0130yot yetersizli\u011fi hastal\u0131klar\u0131 \u00f6zellikle topra\u011f\u0131nda iyot yetersizli\u011fi olan b\u00f6lgelerde g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>\u00c7ok az miktarda iyoda ihtiya\u00e7 duyan v\u00fccut i\u00e7in bu miktar ya\u015famsal \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. \u0130yot, tiroid bezinde tiroid hormonlar\u0131n\u0131n yap\u0131m\u0131 i\u00e7in kullan\u0131l\u0131yor. Tiroid bezinde sentezlenen hormonlar, kana ge\u00e7erek v\u00fccutta \u00e7e\u015fitli i\u015flevleri kontrol ediyor.<\/p>\n<p>Tiroid hormonlar\u0131, normal b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmeyi, beyinin normal \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor, v\u00fccut \u0131s\u0131s\u0131n\u0131 d\u00fczenliyor, v\u00fccudun enerjisini kontrol ediyor ve sinir sisteminin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131yor.<\/p>\n<h3>\u0130yot eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 en \u00e7ok guatr hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor<\/h3>\n<p>\u0130yot eksikli\u011fine ba\u011fl\u0131 en \u00e7ok guatr hastal\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. \u0130yot eksikli\u011fi, \u00f6nlenebilir zeka gerili\u011finin en \u00f6nde gelen nedenlerinden biri ve ki\u015fiyi anne karn\u0131ndan ba\u015flayarak t\u00fcm ya\u015fam\u0131 boyunca olumsuz olarak etkileyen bir hastal\u0131klar b\u00fct\u00fcn\u00fc olarak g\u00f6steriliyor.<\/p>\n<p>\u0130yot yetersizli\u011finin en olumsuz ve y\u0131k\u0131c\u0131 etkilerinin g\u00f6zlendi\u011fi risk gruplar\u0131, do\u011furganl\u0131k \u00e7a\u011f\u0131ndaki kad\u0131nlar, gebeler, bebekler ve \u00e7ocuklar olarak belirtiliyor.<\/p>\n<p>Bebek ve \u00e7ocuklarda, b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fme gerili\u011fi, \u00f6\u011frenme yetene\u011fi ile okul ba\u015far\u0131s\u0131nda azalma, gebelerde d\u00fc\u015f\u00fck ve \u00f6l\u00fc do\u011fum riskinde artma, guatr iyot yetersizli\u011finin olu\u015fturdu\u011fu \u00f6nemli sa\u011fl\u0131k problemleri olarak s\u0131ralan\u0131yor.<\/p>\n<p>Bir toplumda g\u00fcnl\u00fck olarak al\u0131nmas\u0131 gereken miktarda iyot al\u0131namad\u0131\u011f\u0131nda sadece tek bir hastal\u0131k de\u011fil, bir dizi fonksiyonel ve geli\u015fimsel bozukluk ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Bunlar k\u0131saca iyot yetersizli\u011fi hastal\u0131klar\u0131 olarak ifade ediliyor.<\/p>\n<h3>Az ama iyotlu tuz kullan\u0131lmal\u0131<\/h3>\n<p>\u0130yot yetersizli\u011fi, T\u00fcrkiye&#8217;de de \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olarak g\u00f6steriliyor.<\/p>\n<p>\u0130yot yetersizli\u011fi hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik, 1994 y\u0131l\u0131nda Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca uygulamaya giren &#8220;\u0130yot Yetersizli\u011fi Hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi ve Tuzun \u0130yotlanmas\u0131 Program\u0131&#8221; s\u00fcrd\u00fcr\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n<p>Program kapsam\u0131nda sofral\u0131k tuzlar\u0131n iyotlanmas\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verilirken, T\u00fcrk G\u0131da Kodeksi Tuz Tebli\u011fi ile t\u00fcm sofra tuzlar\u0131n\u0131n iyot ile zenginle\u015ftirilmesi sa\u011fland\u0131.<\/p>\n<p>Bu tebli\u011fe g\u00f6re sofra tuzu, do\u011frudan son t\u00fcketiciye sunulan, ince \u00f6\u011f\u00fct\u00fclm\u00fc\u015f, iyotla zenginle\u015ftirilmi\u015f, rafine edilmi\u015f veya edilmemi\u015f i\u015flenmi\u015f tuz olarak tan\u0131mland\u0131 ve sofra tuzuna 25-40 mg\/kg oran\u0131nda potasyum iyodat kat\u0131lmas\u0131 zorunlu tutuldu.<\/p>\n<p>Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131nca, fazla tuz kullan\u0131m\u0131n\u0131n, \u00e7e\u015fitli sa\u011fl\u0131k risklerini de do\u011furabilece\u011fine dikkat \u00e7ekilerek, &#8220;Az ama iyotlu tuz kullan\u0131m\u0131&#8221;n\u0131n do\u011fru oldu\u011fu vurgulan\u0131yor.<\/p>\n<p>\u0130yotlu tuzun etkisini kaybetmemesi i\u00e7in g\u00fcne\u015ften ve nemden korunmas\u0131, yemeklere en son ilave edilmesi gerekti\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulunuluyor.<\/p>\n<p>                            <span class=\"detay-foto-editor\">&#13;<br \/>\n                                <a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/p\/abonelik-talep-formu\/1001\" target=\"_blank\" style=\"font-size:12px; color:#444; text-decoration:none;\" rel=\"noopener\">&#13;<br \/>\n                                    Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. <b style=\"color:#1897F7\">Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>&#13;<br \/>\n                                <\/a>&#13;<br \/>\n                            <\/span>\n                        <\/div>\n<p><script>\n\t  window.fbAsyncInit = function() {\n\t\tFB.init({\n\t\t  appId: '1855843514662870',\n\t\t  status : true, \/\/ check login status\n\t\t  cookie : true, \/\/ enable cookies to allow the server to access the session\n\t\t  xfbml  : true  \/\/ parse XFBML\n\t\t});\n\t  };<\/p>\n<p>\t  (function() {\n\t\tvar e = document.createElement('script');\n\t\te.src=\"https:\/\/connect.facebook.net\/tr_TR\/all.js\";\n\t\te.async = true;\n\t\tdocument.getElementById('fb-root').appendChild(e);\n\t  }());\n    <\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>AA muhabirinin, 1-7 Haziran \u0130yot Yetersizli\u011fi Hastal\u0131klar\u0131n\u0131n \u00d6nlenmesi Haftas\u0131 dolay\u0131s\u0131yla Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131ndan edindi\u011fi bilgiye g\u00f6re, iyot, insan v\u00fccudunda \u00e7ok az miktarda bulunan normal b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fme i\u00e7in gerekli bir mineral olarak tan\u0131mlan\u0131yor. Havada bulunan iyodun topra\u011fa \u00e7\u00f6kmesiyle iyodu alan bitkilerle beslenen insanlar ve hayvanlar da bu mineralden yararlanabiliyor. \u0130yot yetersizli\u011fi hastal\u0131klar\u0131 \u00f6zellikle topra\u011f\u0131nda iyot yetersizli\u011fi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27398,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27397"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27397"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27397\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27398"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27397"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27397"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27397"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}