<\/p>\n
\u00c7ocuk Alerji Uzman\u0131 olan \u00c7oku\u011fra\u015f, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, ki\u015filerde ast\u0131m ve alerjik nezleyi i\u00e7ine alan solunum yolu alerjilerinin yan\u0131nda sindirim sistemi, deri, ila\u00e7 ve besin alerjileriyle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
“\u00dclkemizde toplumun neredeyse y\u00fczde 15’i alerjik. \u00d6rne\u011fin, T\u00fcrkiye’de ast\u0131m \u00e7ocuklarda s\u0131k g\u00f6r\u00fclen bir hastal\u0131k, 7-8 ya\u015f\u0131na kadar y\u00fczde 8-y\u00fczde 9 bir g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 var.” diyen \u00c7oku\u011fra\u015f, ast\u0131m g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n b\u00f6lgesel farkl\u0131l\u0131klar g\u00f6sterdi\u011fini, rutubetin yo\u011fun oldu\u011fu illerde bu oran\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00c7oku\u011fra\u015f, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Ast\u0131m ve alerjik nezlenin yer ald\u0131\u011f\u0131 solunum sistemi alerjileri, 10 y\u0131l \u00f6ncesine kadar \u00e7ok ciddi art\u0131\u015f g\u00f6sterdi, yani yakla\u015f\u0131k 20 sene boyunca ast\u0131m ve alerjik nezle s\u00fcrekli yukar\u0131 do\u011fru bir seyir izledi. Ancak \u015fimdilerde plato \u00e7iziyor. Say\u0131s\u0131 yine fazla ama art\u0131k b\u00fcy\u00fck bir art\u0131\u015f yok. Son 10-15 y\u0131ld\u0131r besin alerjileri ciddi \u015fekilde art\u0131yor. Hatta bu durum, ‘alerjinin ikinci tsunamisi’ olarak adland\u0131r\u0131l\u0131yor. ‘Birinci tsunami’ ast\u0131m, alerjik nezleydi, ikincisi ise besin alerjileri oldu.”<\/p>\n
Alerjinin en \u00f6nemli nedenlerinden birinin genetik yatk\u0131nl\u0131k oldu\u011funu vurgulayan \u00c7oku\u011fra\u015f, \u00e7evresel fakt\u00f6rlerin de alerjilerde art\u0131\u015fa yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
\u00c7oku\u011fra\u015f, “Ev tozu akarlar\u0131, polenlerin yan\u0131nda hayat tarz\u0131m\u0131zdaki de\u011fi\u015fiklikler de alerjilerin g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131 art\u0131ran nedenler aras\u0131nda. Yedi\u011fimiz yiyecekler eski yiyecekler de\u011fil, soludu\u011fumuz hava eski hava de\u011fil. Yiyeceklerle bir\u00e7ok katk\u0131 maddesi al\u0131yoruz, evlerde duvardan duvara hal\u0131lar s\u00f6z konusu. Bat\u0131l\u0131 tipi beslenme ve hayat tarz\u0131, alerjik hastal\u0131klar ve otoimm\u00fcn hastal\u0131klar\u0131n art\u0131\u015f\u0131na neden oluyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Hava, \u00e7evre kirlili\u011fi ve iklim de\u011fi\u015fikli\u011finin de alerjik hastal\u0131klar\u0131n art\u0131\u015f\u0131nda rol\u00fcn\u00fcn bulundu\u011funu dile getiren \u00c7oku\u011fra\u015f, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Kulland\u0131\u011f\u0131m\u0131z temizlik malzemeleri, deterjanlar do\u011fada kaybolmuyor. Bu \u00fcr\u00fcnler, organlar\u0131m\u0131z\u0131n i\u00e7 y\u00fczeyini d\u00f6\u015feyen epitel dokuda \u00e7ok ciddi zararlara yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 biliyoruz. Mesela, ast\u0131m, bir bron\u015f hastal\u0131\u011f\u0131d\u0131r. Bron\u015flar\u0131n i\u00e7 y\u00fcz\u00fcn\u00fc d\u00f6\u015feyen kald\u0131r\u0131m ta\u015f\u0131 gibi h\u00fccreler var. Deterjanlar, zaman i\u00e7erisinde bu kald\u0131r\u0131m ta\u015flar\u0131n\u0131n aralar\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131yor yani bron\u015flar\u0131 d\u00f6\u015feyen h\u00fccrelerin aras\u0131nda bo\u015fluklar olu\u015fuyor. Bu durumda da bir tak\u0131m zararl\u0131, alerjik maddeler, enfeksiyon etkenleri v\u00fccudumuza daha kolay giriyor ve daha kolay hasta olmam\u0131za yol a\u00e7\u0131yor. Temizlik \u00fcr\u00fcnlerini m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011fu kadar azaltmak gerekiyor. Yo\u011fun kullan\u0131lan deterjanlar, temizlik \u00fcr\u00fcnleri, kimyasallar bize zarar veriyor. Bunun yerine biraz daha do\u011fal temizlik \u00e7\u00f6z\u00fcmlerine y\u00f6nelenebilir.”<\/p>\n
\u00c7oku\u011fra\u015f, bu konuda bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n oldu\u011funu vurgulayarak, “Alerjik ve otoimm\u00fcn hastal\u0131klardan korunabilmemiz i\u00e7in \u00e7evremizi biraz daha iyi kontrol alt\u0131na almam\u0131z laz\u0131m. \u00c7evre kirlili\u011fi, Bat\u0131l\u0131 ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n dayatt\u0131\u011f\u0131 katk\u0131 maddeli \u00fcr\u00fcnler alerjik hastal\u0131klar\u0131n art\u0131\u015f\u0131na neden oluyor.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
Ev tozu akarlar\u0131 ve evcil hayvan t\u00fcylerinin ast\u0131m ve alerjik nezlesi olan ki\u015fileri y\u0131l boyu hasta edebilece\u011fini vurgulayan \u00c7oku\u011fra\u015f, “A\u011fa\u00e7 polenleri nisan, may\u0131s, ot polenleri ise haziran, temmuz, a\u011fustos aylar\u0131nda alerjik \u00e7ocuklar\u0131 rahats\u0131z ediyor. Sonbaharda ise k\u00fcf mantarlar\u0131ndan kaynakl\u0131 bu durumu g\u00f6r\u00fcyoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u00c7oku\u011fra\u015f, ailelerin, \u00e7ocuklardaki alerjik durumla enfeksiyon belirtilerini kar\u0131\u015ft\u0131rabildi\u011fine i\u015faret ederek, “Alerjik nezlenin temel belirtileri, arka arkaya hap\u015f\u0131r\u0131k n\u00f6betleri, burnun a\u015fa\u011f\u0131dan yukar\u0131 do\u011fru ka\u015f\u0131nmas\u0131 ki bu bizim ‘alerjik selam’ dedi\u011fimiz net bir belirtidir. Burun ak\u0131nt\u0131lar\u0131, t\u0131kan\u0131kl\u0131klar\u0131, buna e\u015flik eden g\u00f6z k\u0131zarmas\u0131 da belirtiler aras\u0131ndad\u0131r. Alerjik nezleli \u00e7ocuklar, di\u011fer \u00e7ocuklara k\u0131yasla daha fazla \u00f6ks\u00fcrebilir.” dedi.<\/p>\n
Haluk \u00c7oku\u011fra\u015f, \u00e7ocuklarda en s\u0131k rastlanan besin alerjilerine de de\u011finerek, 1 ya\u015fa kadar olan d\u00f6nemde inek s\u00fct\u00fc alerjisi, yumurta alerjisinin g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini ve bu alerjilerin sonraki ya\u015flarda ge\u00e7ti\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
Kuruyemi\u015f, \u00f6zellikle f\u0131st\u0131k ve deniz \u00fcr\u00fcnleri alerjisinin de yo\u011fun g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bu tip alerjilerin daha ciddi bir seyir izledi\u011fini, hayat boyu s\u00fcrebilece\u011fini dile getiren \u00c7oku\u011fra\u015f, T\u00fcrkiye’de mercimek alerjisine de rastland\u0131\u011f\u0131n\u0131, susam alerjisinin ise giderek artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
Ciddi reaksiyonlara yol a\u00e7an besin alerjilerinde ilk olarak o besinden bir s\u00fcre uzak durulmas\u0131 gerekti\u011fini anlatan \u00c7oku\u011fra\u015f, uygulanan alerji tedavilerine ili\u015fkin \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n
“Besin alerjisi olan \u00e7ocuklar\u0131, alerji uygun bir d\u00fczeye geldi\u011finde, bu besinle bir \u015fekilde tan\u0131\u015ft\u0131rmaya ve yava\u015f yava\u015f buna kar\u015f\u0131 diren\u00e7 kazanmas\u0131n\u0131 sa\u011flamaya \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz. Bunun daha ileriki a\u015famas\u0131nda baz\u0131 alerjik besinler i\u00e7in imm\u00fcnoterapi, a\u015f\u0131 tedavisi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var. Mesela f\u0131st\u0131k alerjisine y\u00f6nelik a\u015f\u0131y\u0131 FDA kabul etti. \u0130nek s\u00fct\u00fc alerjileri i\u00e7in de T\u00fcrkiye’de belli merkezlerde, oral imm\u00fcnoterapi dedi\u011fimiz, o besini k\u00fc\u00e7\u00fck miktarlarda vererek ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k kazand\u0131rma y\u00f6ntemi olan tedavi yap\u0131labiliyor. Bunlar belli merkezlerde, \u00e7ok dikkatli \u015fekilde, belli \u00f6nlemler al\u0131narak yap\u0131lan ve \u00fcmit vaat eden tedaviler.”<\/p>\n