<\/p>\n
Kalbin kan\u0131 pompalarken damarda olu\u015fturdu\u011fu bas\u0131nc\u0131n normal de\u011ferlerin \u00fczerinde bulunma durumu hipertansiyon olarak tan\u0131mlan\u0131rken, 17 May\u0131s D\u00fcnya Hipertansiyon G\u00fcn\u00fc’nde tedavisi olmayan ancak kontrol alt\u0131nda tutulabilen y\u00fcksek tansiyon i\u00e7in halk\u0131n bilin\u00e7lendirilmesi ama\u00e7lan\u0131yor.<\/p>\n
Basit gibi g\u00f6r\u00fcnen ancak \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olabilen hipertansiyonun, kontrol alt\u0131nda tutulmazsa g\u00fcnl\u00fck hayattaki etkisine ili\u015fkin yap\u0131lan son ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 AA muhabiri derledi.<\/p>\n
D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6), 15 May\u0131s’ta yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 son ara\u015ft\u0131rmada, tuz kullan\u0131m\u0131 ve hipertansiyon aras\u0131ndaki yak\u0131n ili\u015fkiyi ele ald\u0131.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmada, g\u00fcnl\u00fck hayatta tuz kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltman\u0131n Avrupa’da binlerce hayat\u0131n kurtulmas\u0131na katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n
Hipertansiyonun genellikle hi\u00e7bir semptom g\u00f6stermedi\u011fine i\u015faret edilen ara\u015ft\u0131rmada, kontrol alt\u0131nda tutulmad\u0131\u011f\u0131 s\u00fcrece y\u0131k\u0131c\u0131 sonu\u00e7lar\u0131 olabilece\u011fi kaydedildi.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmada, y\u00fcksek oranda tuz kullan\u0131m\u0131n\u0131n kandaki bas\u0131nc\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 belirtilerek, “Tuz kullan\u0131m\u0131n\u0131 azaltarak hipertansiyonu kontrol alt\u0131nda tutmak m\u00fcmk\u00fcn ancak \u00e7o\u011fu \u00fclke de bu uygulanmak istenmiyor.” ifadesi yer ald\u0131.<\/p>\n
\u0130nsan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in daha sert \u00f6nlemlerin al\u0131nabilece\u011fine i\u015faret edilen ara\u015ft\u0131rmada, sonu\u00e7 bulgular\u0131n\u0131 inceleyen ekibin tuz kullan\u0131m\u0131na ili\u015fkin \u00f6nerilerle siyasilerin kap\u0131s\u0131n\u0131 \u00e7alaca\u011f\u0131na i\u015faret edildi. Ekibin, tuz oran\u0131 y\u00fcksek \u00fcr\u00fcnlerin yeniden paketlenmesi gibi taleplerde bulunaca\u011f\u0131na dikkat \u00e7ekildi.<\/p>\n
ABD’de Boys Town Ulusal Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi \u0130nsan Sinir Bilimi Enstit\u00fcs\u00fc ara\u015ft\u0131rmac\u0131lar\u0131n\u0131n may\u0131s ba\u015f\u0131nda yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmada ise hipertansiyonun s\u00f6zel haf\u0131zay\u0131 etkiledi\u011fi belirtildi.<\/p>\n
Kronik hipertansiyonun bili\u015fsel gerilemeyi tetikledi\u011fine i\u015faret edilen ara\u015ft\u0131rmada, hipertansiyonu olan ki\u015filer ile sa\u011fl\u0131kl\u0131 ki\u015filere s\u00f6zel \u00e7al\u0131\u015fma g\u00f6revi yapt\u0131r\u0131larak bu ki\u015filerin belleklerinde meydana gelen sinirsel s\u00fcre\u00e7ler incelendi.<\/p>\n
Ara\u015ft\u0131rmada, hipertansiyonun s\u00f6zel haf\u0131zas\u0131n\u0131n kodlanmas\u0131 esnas\u0131nda ya\u015fanan sinirsel anormalliklerle ili\u015fkili oldu\u011fu sonucuna ula\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Kontroll\u00fc hipertansiyonu olanlar\u0131n s\u00f6zel haf\u0131za i\u015flevlerinde sorun tespit edilmezken, kontrols\u00fcz hipertansiyonu olan bireylerin s\u0131n\u0131rl\u0131 kaynaklarla bu i\u015flevi yapabildi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n
DS\u00d6’n\u00fcn raporunda, hipertansiyona ili\u015fkin fark\u0131ndal\u0131k olu\u015fturulmas\u0131nda sadece sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n de\u011fil sivil toplum kurulu\u015flar\u0131, toplum ve siyasilerin de rol\u00fc oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n
Hipertansiyonu “ciddi bir kronik sorun” olarak tan\u0131mlayan \u00d6rg\u00fct, 2019 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla d\u00fcnyada 1,3 milyar yeti\u015fkinin hipertansiyondan etkilendi\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Raporda hipertansiyonun kalp, damar ve b\u00f6brek hastal\u0131klar\u0131ndan \u00f6l\u00fcm oran\u0131n\u0131 art\u0131ran ciddi bir durum oldu\u011funa i\u015faret edilerek, “sessiz katil” olarak da tan\u0131mlanan y\u00fcksek tansiyonun etkili ila\u00e7 tedavisiyle kontrol alt\u0131na al\u0131nabildi\u011finin alt\u0131 \u00e7izildi.<\/p>\n
Kandaki bas\u0131nc\u0131n y\u00fckselmesiyle kalbin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n zorland\u0131\u011f\u0131 ve ortaya \u00e7\u0131kan bask\u0131n\u0131n beyin ve b\u00f6brekleri olumsuz etkiledi\u011fi ifade edilen raporda, d\u00fcnya genelinde ya\u015flar\u0131 30 ila 79 olan bireylerin y\u00fczde 33’\u00fcn\u00fcn hipertansiyondan etkilendi\u011fi aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Raporda, “Hipertansiyon vakalar\u0131 1990’da 650 milyon iken bu say\u0131 2019’da 1,3 milyara kadar y\u00fckseldi. Hipertansiyon vakalar\u0131 daha \u00e7ok n\u00fcfus olarak kalabal\u0131k b\u00f6lgeler olan Bat\u0131 Pasifik ve G\u00fcneydo\u011fu Asya’da g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.” ifadelerine yer verildi.<\/p>\n
Hipertansiyon tedavisinin \u00fclkelerin gelir d\u00fczeyine g\u00f6re de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterdi\u011fine i\u015faret edilen raporda, en iyi tedaviye ABD’nin ula\u015fabildi\u011fi, Afrika’n\u0131n ise tedavi anlam\u0131nda olduk\u00e7a d\u00fc\u015f\u00fck bir seviyede oldu\u011fu bilgisi payla\u015f\u0131ld\u0131.<\/p>\n
Zengin say\u0131lan \u00fclkelerde tedavinin kapsaml\u0131 oldu\u011fu belirtilen raporda, d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkelerde hipertansiyon hastalar\u0131n\u0131n sadece y\u00fczde 26’s\u0131 uygun tedaviye eri\u015fim sa\u011flayabilirken, y\u00fcksek gelirli \u00fclkelerde bu rakam\u0131n y\u00fczde 58’e kadar \u00e7\u0131kabildi\u011fi kaydedildi.<\/p>\n
Raporda, y\u00fcksek tansiyonun her b\u00f6lgeyi, her \u00fclkeyi ve her co\u011frafyay\u0131 etkileyen kronik bir rahats\u0131zl\u0131k oldu\u011fu vurguland\u0131.<\/p>\n