<\/p>\n
Marmara \u00dcniversitesi Pendik E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Hematoloji Klini\u011fi uzmanlar\u0131ndan Do\u00e7. Dr. Asu Ferg\u00fcn Y\u0131lmaz, toplumda s\u0131k g\u00f6r\u00fclen demir eksikli\u011fi anemisiyle talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini belirterek, basit kan testleriyle belirlenebilen bu iki hastal\u0131k aras\u0131ndaki ayr\u0131m\u0131n yap\u0131lmamas\u0131n\u0131n talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n g\u00f6zden ka\u00e7mas\u0131na neden olabilece\u011fi uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
V\u00fccutta sa\u011fl\u0131kl\u0131 olarak yer alan k\u0131rm\u0131z\u0131 kan h\u00fccrelerinin \u00fcretimini etkileyen kan bozuklu\u011fu olarak tan\u0131mlanan talasemi, Akdeniz \u00e7evresindeki \u00fclkelerde s\u0131k g\u00f6r\u00fclmesi nedeniyle “Akdeniz anemisi” olarak da biliniyor.<\/p>\n
Anne ve babadan \u00e7ocuklara kal\u0131tsal olarak ge\u00e7en talasemi, T\u00fcrkiye’nin de aralar\u0131nda bulundu\u011fu Akdeniz \u00e7evresindeki \u00fclkelerde \u00f6nemli bir halk sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 sorunu olarak g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
“8 May\u0131s D\u00fcnya Talasemi G\u00fcn\u00fc” kapsam\u0131nda AA muhabirine a\u00e7\u0131klama yapan Do\u00e7. Dr. Asu Ferg\u00fcn Y\u0131lmaz, \u00e7ok ciddi kan eksikli\u011fi ya\u015fayan talasemi hastalar\u0131n\u0131n \u00f6m\u00fcr boyu kan nakliyle hayatlar\u0131n\u0131 ge\u00e7irmek zorunda oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, 3 tip talasemi oldu\u011funu belirterek, \u015fu bilgiyi verdi:<\/p>\n
“Birincisi bizim hasta pop\u00fclasyonu dedi\u011fimiz talasemi, maj\u00f6r olarak tan\u0131mlad\u0131\u011f\u0131m\u0131z gruptur. Bu grup hayatlar\u0131 boyunca belli aral\u0131klarda \u00fc\u00e7 d\u00f6rt haftada bir kan nakline ihtiya\u00e7 duyarlar. Bir di\u011fer grup talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131d\u0131r. Talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 asl\u0131nda hasta de\u011fildir ancak evlendikleri durumda bu ki\u015filer hasta \u00e7ocuklara sahip olabilirler ve bu y\u00fczden talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n toplumda belirlenmesi gerekir. Bir di\u011feri de talasemi intermediate dedi\u011fimiz bu iki grubun ortas\u0131ndaki hastalard\u0131r. Bu hastalar da talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131na g\u00f6re daha ciddi kans\u0131zl\u0131kla hayatlar\u0131n\u0131 ge\u00e7irmek zorundalard\u0131r. Belirli d\u00f6nemlerde kan nakline ihtiya\u00e7 duyarlar ama di\u011fer maj\u00f6r grubuna g\u00f6re \u00e7ok daha d\u00fc\u015f\u00fckt\u00fcr kan nakli ihtiyac\u0131.”<\/p>\n
Talasemi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n takibine de\u011finen Y\u0131lmaz, genetik dan\u0131\u015fmanl\u0131kla hamilelikte de bebek do\u011fmadan hasta olup olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirlenebildi\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
Y\u0131lmaz, hastal\u0131ktaki en \u00f6nemli tedavi y\u00f6nteminin kan nakli oldu\u011funu dile getirerek, “Yakla\u015f\u0131k \u00fc\u00e7 ila d\u00f6rt haftada bir hasta \u00f6zelinde karar verilen bu ki\u015filer, rutin kan nakli almak zorundalar. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda fazla kan nakline ba\u011fl\u0131 olarak organlarda demir birikimi olmakta. Bu demir birikiminin organlara hasar vermemesi i\u00e7in a\u011f\u0131zdan haplarla bunun engellenmesi sa\u011flanmakta. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda k\u00f6k h\u00fccre nakli ve genetik tedavi y\u00f6ntemleri de uygulanabilmekte.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Asu Ferg\u00fcn Y\u0131lmaz, bir di\u011fer ad\u0131 Akdeniz anemisi olan hastal\u0131k i\u00e7in T\u00fcrkiye’de olduk\u00e7a fazla ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131 pop\u00fclasyonu bulundu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de hastal\u0131\u011f\u0131n fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n y\u00fcksek oldu\u011funu aktaran Y\u0131lmaz, evlilik \u00f6ncesi testlerin yayg\u0131n ve rutin hale geldi\u011fini anlatt\u0131.<\/p>\n
Evlilik \u00f6ncesi yap\u0131lan basit bir kan testiyle talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131n tespit edilebildi\u011fini belirten Y\u0131lmaz, “Gerekti\u011finde genetik testlerle bunlar\u0131n hangi geninde sorun oldu\u011funu bulabiliyoruz. B\u00f6ylelikle de bu ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131 belirleyerek hastalar\u0131n say\u0131s\u0131n\u0131 toplumda azaltabiliyoruz. \u00dclkemizde de bu testler asl\u0131nda rutinde aile hekimlerince evlilik \u00f6ncesi yap\u0131lmakta. T\u00fcm evlenme plan\u0131 yapan ki\u015filerin bu testlerin yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in aile hekimlerine ba\u015fvurmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Y\u0131lmaz, bu hastal\u0131kla ilgili yeni tedavi y\u00f6ntemleri, kan\u0131n daha y\u00fcksek tutulmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar, genetik testler ve genetik tedavilerle ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n T\u00fcrkiye’de de devam etti\u011fini bildirdi.<\/p>\n
Talasemi hastal\u0131\u011f\u0131nda kad\u0131nlarda bir yatk\u0131nl\u0131k s\u00f6z konusu olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Y\u0131lmaz, kad\u0131nlardaki kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n talasemiyle kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lmamas\u0131 gerekti\u011fini vurgulad\u0131.<\/p>\n
Kad\u0131nlardaki kans\u0131zl\u0131\u011f\u0131n nedenlerinden birinin adet d\u00f6nemlerindeki kan kayb\u0131na ba\u011fl\u0131 demir eksikli\u011fi anemisi oldu\u011funu anlatan Y\u0131lmaz, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
“Bu \u00e7ok \u00f6nemli, \u00e7\u00fcnk\u00fc demir eksikli\u011fi anemisiyle talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 \u00e7ok kar\u0131\u015fabilen iki durum. Toplumumuzda demir eksikli\u011fi anemisi de \u00e7ok yayg\u0131n g\u00f6z\u00fckmekte ve demir eksikli\u011fi anemisi olan ki\u015filerle talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131s\u0131 olan ki\u015filerin tan\u0131lar\u0131n\u0131n ayr\u0131lmas\u0131 \u00e7ok \u00f6nemli. Basit kan tahlilleriyle bunlar\u0131n tan\u0131s\u0131n\u0131 koyabiliyoruz. Bu niye \u00f6nemli? \u00c7\u00fcnk\u00fc demir eksikli\u011fi olan ki\u015filerin \u00e7ok basit demir haplar\u0131yla tedavileri m\u00fcmk\u00fcn, \u00e7ocu\u011fa ge\u00e7mesi gibi herhangi bir durum s\u00f6z konusu de\u011fil. Demir eksikli\u011fi anemisiyle talasemi ayr\u0131m\u0131n\u0131 tam olarak yapamazsak, talasemi ta\u015f\u0131y\u0131c\u0131lar\u0131n\u0131 g\u00f6zden ka\u00e7\u0131rabiliriz.”<\/p>\n