Marmara \u00dcniversitesi (M\u00dc) Pendik E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Ana Bilim Dal\u0131 \u00d6\u011fretim \u00dcyesi\u00a0Do\u00e7. Dr. Y\u0131ld\u0131zeli, “7 May\u0131s D\u00fcnya Ast\u0131m G\u00fcn\u00fc” kapsam\u0131nda hastal\u0131kla ilgili dikkat edilmesi gerekenler, mevcut ve gelecekte uygulanmas\u0131 planlanan tedavi y\u00f6ntemlerine ili\u015fkin AA muhabirine, de\u011ferlendirmelerde bulundu.<\/p>\n
Ast\u0131m\u0131n olduk\u00e7a s\u0131k g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcne i\u015faret eden Y\u0131ld\u0131zeli, bu hastal\u0131\u011f\u0131n d\u00fcnyada 300 milyona yak\u0131n ki\u015fiyi etkilendi\u011finin d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n
Multifakt\u00f6riyel bir hastal\u0131k olan ast\u0131mda temelde genetik yatk\u0131nl\u0131k s\u00f6z konusu olsa da bug\u00fcn sanayile\u015fmi\u015f toplumlardaki \u00e7evre ve hava kirlili\u011finin de ast\u0131m i\u00e7in provokat\u00f6r fakt\u00f6r olarak say\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Y\u0131ld\u0131zeli, \u00f6zellikle sigara i\u00e7menin, annenin hamilelikte sigara kullanmas\u0131n\u0131n veya \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda sigaraya maruz kalman\u0131n bu hastal\u0131\u011fa yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Y\u0131ld\u0131zeli, ast\u0131m\u0131n \u00e7ocukluk \u00e7a\u011f\u0131nda her iki cinsiyette g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini ancak erkek \u00e7ocuklarda ergenlikle beraber ge\u00e7me e\u011filimde olabildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n Eri\u015fkin pop\u00fclasyonda ise daha \u00e7ok 30’lu, 40’l\u0131 ya\u015flardaki kad\u0131nlarda ast\u0131m\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc belirten Y\u0131ld\u0131zeli, nadir de olsa 40’l\u0131 ya\u015flardan sonra tekrar eden \u00f6ks\u00fcr\u00fck, bir alerjenle provoke olma, ge\u00e7meyen geniz ve burun ak\u0131nt\u0131s\u0131, hap\u015f\u0131r\u0131k gibi tipik hikayelerle gelen ast\u0131m hastalar\u0131n\u0131n da olabildi\u011fini dile getirdi.<\/p>\n Y\u0131ld\u0131zeli, ast\u0131m\u0131n tek bir test ya da bir radyoloji g\u00f6r\u00fcnt\u00fcs\u00fcyle tan\u0131 konulan bir rahats\u0131zl\u0131k olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek, hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri ve tan\u0131 s\u00fcre\u00e7leriyle ilgili \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n “Ast\u0131m\u0131n tan\u0131s\u0131 hikayeyle konuluyor \u00e7\u00fcnk\u00fc ataklarla gelen bir hastal\u0131k. Yani s\u00fcreklilik arz etmeyebilir. Hastalar bize ba\u015fvurduklar\u0131nda semptom ortada yoksa bunu solunum fonksiyon testi, radyoloji, laboratuvarla ortaya koymak \u00e7ok zor oluyor. Tekrarlayan epizotlar en \u00f6nemlisi. Bunun haricinde \u00f6zellikle ilkbahar, sonbahar d\u00f6neminde hastalarda burun ve geniz ak\u0131nt\u0131s\u0131, hap\u015f\u0131r\u0131k, nefes darl\u0131\u011f\u0131 -bazen hastalar kendilerinden kedi h\u0131r\u0131lt\u0131s\u0131, m\u0131rlama \u015feklinde solunum sesi geldi\u011fini s\u00f6yl\u00fcyorlar- toz, polen, sigara duman\u0131 olan ortamlarda kuru \u00f6ks\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcn devam etmesi, \u00f6ks\u00fcr\u00fc\u011f\u00fcn balgaml\u0131 de\u011fil de kuru \u015fekilde olmas\u0131 ve haftalarca s\u00fcrmesi, g\u00f6\u011f\u00fcste bask\u0131 hissi… Bunlar ast\u0131m\u0131n en ba\u015ftaki semptomlar\u0131. Daha \u015fiddetli olgularda, g\u00fcn i\u00e7i faaliyetlerde nefes darl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 daralma ya da gece uykudan uyand\u0131ran nefes darl\u0131\u011f\u0131 ve \u00f6ks\u00fcr\u00fck krizleri de kendini g\u00f6sterebiliyor.”<\/p>\n Do\u00e7. Dr. Y\u0131ld\u0131zeli, hayat boyu ki\u015fiyle beraber gelen ast\u0131m\u0131n bazen ciddile\u015febildi\u011fini bazen ayn\u0131 seyirde gitti\u011fini bazen de zamanla d\u00fczelebildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Bu nedenle tan\u0131 koyduklar\u0131 ki\u015fide \u00f6ncelikle ciddiyet skorlamas\u0131 yaparak hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n hangi basamakta oldu\u011funa bakt\u0131klar\u0131n\u0131 aktaran Y\u0131ld\u0131zeli, buna g\u00f6re halk aras\u0131nda “f\u0131s f\u0131s” olarak bilinen “inhaler” tedavi d\u00fczenlediklerini anlatt\u0131.<\/p>\n Y\u0131ld\u0131zeli, tan\u0131 konulan her hastaya \u00f6ncelikli olarak duman, toz ve kokudan uzak temiz bir \u00e7evre \u00f6nerdiklerini belirterek, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n “Baz\u0131 hastalar\u0131m\u0131za \u00f6zel alerji testleri yap\u0131yoruz. Belli bir alerjen \u00e7\u0131k\u0131yor; mesela k\u00fcflere, mantarlara, nemli ortama, y\u00fcnl\u00fc hal\u0131lara, polen i\u00e7eren \u00e7i\u00e7eklere, bitkilere. Y\u00fcnl\u00fc yast\u0131k, yorgan ve hal\u0131lar\u0131n ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131, kliman\u0131n bak\u0131m ve filtre temizli\u011finin mutlaka yap\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. Alerjenden uzak durulmad\u0131\u011f\u0131 takdirde ast\u0131m\u0131 kontrol alt\u0131na almak ila\u00e7larla veya herhangi bir tedaviyle m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil. Hasta kiloluysa -kilo da ast\u0131m\u0131 tetikler- kilo vermesini, hafif d\u00fczeyde spor, y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f yapmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. A\u015f\u0131lar\u0131 mutlaka yap\u0131yoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc bu tarz hastalar \u00f6zellikle k\u0131\u015f, bahar aylar\u0131nda, viral enfeksiyonlar\u0131n fazla oldu\u011fu d\u00f6nemlerde araya giren bakteriyel ve viral enfeksiyonlarla beraber alevlenebiliyorlar.”<\/p>\n Do\u00e7. Dr. \u015eehnaz Olgun Y\u0131ld\u0131zeli, a\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuk ve s\u0131cak havalar\u0131n ast\u0131m krizini tetikleyebildi\u011fine i\u015faret ederek, bu hastalar\u0131n \u00f6zellikle eksi 10 derecenin alt\u0131ndaki havalarda kesinlikle d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n yasak oldu\u011funu, saunaya giremediklerini, a\u015f\u0131r\u0131 s\u0131cak suyla banyo yapamad\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n Hastalara ast\u0131m\u0131 tetikleyecek durumlara kar\u015f\u0131 \u00f6nerilerde bulunan Y\u0131ld\u0131zeli, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n “So\u011fuk havalarda d\u0131\u015far\u0131 \u00e7\u0131kmas\u0131 gereken bir hastaysa atk\u0131yla burun ve a\u011f\u0131z b\u00f6lgesini kapatmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyoruz. \u00c7ok kuru havalarda hastalar\u0131m\u0131z provoke oluyor. Evde kalorifer veya sobalar\u0131n \u00fczerine nemlendirici koymalar\u0131n\u0131, oday\u0131 nemlendirmelerini \u00f6neriyoruz. Tozlu, polenli ortamlara gireceklerse maske takabilirler. Bazen yanlar\u0131na kurtar\u0131c\u0131 ila\u00e7 ekleyebiliyoruz. Sadece bahar aylar\u0131nda \u00f6zellikle toz-polen hassasiyeti varsa onun i\u00e7in de ila\u00e7lar\u0131m\u0131z, medikal tedavilerimiz var. Mesleki ast\u0131m\u0131 olanlara mutlaka maske, koruyucu ekipman, tozu ve duman\u0131 engelleyici materyalleri \u00f6neriyoruz.”<\/p>\n Y\u0131ld\u0131zeli, d\u00fcnyada ast\u0131m vakalar\u0131nda art\u0131\u015f g\u00f6r\u00fcl\u00fcp g\u00f6r\u00fclmedi\u011fine ili\u015fkin yapt\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirmede, end\u00fcstriyel toplumlarda ast\u0131m vakalar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n “Temiz hijyen teorisi”nden bahseden Y\u0131ld\u0131zeli, “ABD gibi geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde \u00e7ocuklar\u0131n, gen\u00e7lerin a\u015f\u0131r\u0131 hijyenik ortamlarda b\u00fcy\u00fct\u00fclmeleri veya \u00e7ok sanayile\u015fmi\u015f \u00fclkelerde dumanlara ya da \u00e7evresel fakt\u00f6rlere maruziyet ast\u0131m riskini art\u0131r\u0131yor. Genel olarak solunum yolu hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tan\u0131s\u0131nda bir art\u0131\u015f var.” bilgisini verdi.<\/p>\n Y\u0131ld\u0131zeli, ast\u0131m ata\u011f\u0131 esnas\u0131nda \u015fiddetli solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 ya\u015fan\u0131yorsa mutlaka bir hastanenin acil servisine ba\u015fvurulmas\u0131 gerekti\u011fini \u00e7\u00fcnk\u00fc baz\u0131 ataklar\u0131n hayat\u0131 tehdit eden d\u00fczeylere ula\u015fabildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Ast\u0131mdan \u00f6l\u00fcm oranlar\u0131n\u0131n y\u00fcksek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktaran Y\u0131ld\u0131zeli, \u015fu an ellerindeki medikal tedavilerin krizleri kontrol alt\u0131na almakta ba\u015far\u0131l\u0131 oldu\u011funu ifade etti. Do\u00e7. Dr. Y\u0131ld\u0131zeli, \u00e7ok diren\u00e7li vakalar da g\u00f6r\u00fclebildi\u011fine dikkati \u00e7ekerek, “Ata\u011f\u0131n nas\u0131l ge\u00e7ece\u011fini bilmemiz \u00e7ok m\u00fcmk\u00fcn olmuyor. O y\u00fczden s\u0131k\u0131nt\u0131 fazlaysa doktor taraf\u0131ndan de\u011ferlendirilmesini mutlaka \u00f6neriyoruz \u00e7\u00fcnk\u00fc sebep bir enfeksiyonsa tedavi edilmesi laz\u0131m. Sadece hava yolu hastal\u0131\u011f\u0131ysa onun tedavisi farkl\u0131 olabiliyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n Do\u00e7. Dr. \u015eehnaz Olgun Y\u0131ld\u0131zeli, g\u00f6\u011f\u00fcs hastal\u0131klar\u0131 poliklini\u011fine ba\u015fvuran hastalar\u0131n y\u00fczde 30-35’inde ast\u0131m tan\u0131s\u0131n\u0131n mevcut oldu\u011funa da de\u011findi.<\/p>\n Hastal\u0131kla ilgili umut vadeden, yeni tedavi y\u00f6ntemleri ve \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131na y\u00f6nelik Y\u0131ld\u0131zeli, \u015fu bilgileri payla\u015ft\u0131:<\/p>\n “Ast\u0131m bu konuda hava yolu hastal\u0131klar\u0131 i\u00e7erisinde en \u015fansl\u0131 grup diyebiliriz. \u00c7\u00fcnk\u00fc g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki medikal tedavilerin \u00e7o\u011fu ast\u0131m hastalar\u0131n\u0131n \u015fikayetlerini d\u00fczeltmeye y\u00f6nelik. ‘Biyolojik ajanlar’ dedi\u011fimiz \u00e7ok g\u00fczel ajanlar \u00e7\u0131kt\u0131. Bunlar, inflamasyon denilen, hastal\u0131\u011f\u0131 ortaya \u00e7\u0131karan patogenezi tek noktadan bask\u0131layabiliyorlar. Dolay\u0131s\u0131yla \u00f6zellikle diren\u00e7li ast\u0131m vakalar\u0131 i\u00e7in \u00e7ok g\u00fczel yeni tedaviler var.”<\/p>\n Y\u0131ld\u0131zeli, halihaz\u0131rda 3-4 ast\u0131m tedavisi oldu\u011funu, baz\u0131 ila\u00e7lar \u00fczerindeki \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n da s\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc anlatarak, konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n “10 y\u0131l \u00f6nceki diren\u00e7li ast\u0131m olgular\u0131yla \u015fimdiki diren\u00e7li ast\u0131m olgular\u0131n\u0131n tedavi opsiyonuna ula\u015fabilme a\u00e7\u0131s\u0131ndan ciddi farklar\u0131 oldu\u011funu g\u00f6r\u00fcyoruz. \u00d6zellikle alerjik inflamasyonla tetiklenen s\u00fcre\u00e7te h\u00fccresel blokaj yap\u0131yorlar. B\u00f6ylece alerjenlere daha duyars\u0131zla\u015ft\u0131rma m\u00fcmk\u00fcn olabiliyor. Daha spesifik alerjenler varsa onlara kar\u015f\u0131 halk aras\u0131nda ast\u0131m a\u015f\u0131s\u0131 denilen a\u015f\u0131 var. Her ast\u0131m hastas\u0131 i\u00e7in uygun de\u011fil ama birtak\u0131m hastalar da en az\u0131ndan belli periyotlar\u0131 rahat ge\u00e7irebilme \u015fans\u0131na sahipler. \u015eu an i\u00e7in tedaviler ast\u0131m hastalar\u0131n\u0131n lehine i\u015fliyor. Hala ila\u00e7lar \u00e7\u0131kmaya devam ediyor, mevcut ila\u00e7lar\u0131n ba\u015far\u0131lar\u0131 g\u00fczel. Hala \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 devam eden ila\u00e7lar var. Muhtemelen \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki 5-6 y\u0131lda ‘diren\u00e7li’, ‘tedavi edilmesi zor’ dedi\u011fimiz ast\u0131mlar daha fazla iyile\u015fme \u015fans\u0131na sahip olacak.”<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/008_2024%2F07_Mayis%2F27_Mayis%2F08%2FASTIM_TEDAVISINDEKI_GELISMELER_AGIR_VAKALARDA_IYILESME_SANSINI_ARTIRACAK.jpg\"\/)
Foto\u011fraf: Elif K\u00fc\u00e7\u00fck\/AA<\/em><\/p>\n“Haftalarca s\u00fcren kuru \u00f6ks\u00fcr\u00fck belirtilerden biri”<\/h3>\n
Alerjen etkenlerden uzak durulmad\u0131\u011f\u0131nda kontrol alt\u0131na al\u0131nam\u0131yor<\/h3>\n
A\u015f\u0131r\u0131 so\u011fuk ve s\u0131cak havalar ast\u0131m krizinin tetik\u00e7isi<\/h3>\n
A\u015f\u0131r\u0131 hijyenik ortamlarda b\u00fcy\u00fcmek de ast\u0131m riskini art\u0131r\u0131yor<\/h3>\n
Atak esnas\u0131nda solunum s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131 \u015fiddetliyse acile ba\u015fvurulmal\u0131<\/h3>\n
Poliklini\u011fe ba\u015fvuranlar\u0131n y\u00fczde 30-35’inde ast\u0131m mevcut<\/h3>\n