{"id":27204,"date":"2024-05-03T20:00:17","date_gmt":"2024-05-03T20:00:17","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/05\/03\/turk-bilim-insanlari-kktcde-de-e-sigara-ve-isitilmis-urunlerin-yasaklanmasini-istiyor\/"},"modified":"2024-05-03T20:00:17","modified_gmt":"2024-05-03T20:00:17","slug":"turk-bilim-insanlari-kktcde-de-e-sigara-ve-isitilmis-urunlerin-yasaklanmasini-istiyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/05\/03\/turk-bilim-insanlari-kktcde-de-e-sigara-ve-isitilmis-urunlerin-yasaklanmasini-istiyor\/","title":{"rendered":"T\u00fcrk bilim insanlar\u0131, KKTC&#8217;de de e-sigara ve \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnlerin yasaklanmas\u0131n\u0131 istiyor"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>\u00c7ocuk G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 ve T\u00fcrk Toraks Derne\u011fi \u00fcyesi Prof. Dr. Elif Da\u011fl\u0131, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, gelecek nesiller i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehlikenin t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131 ve \u00f6zellikle her ge\u00e7en g\u00fcn kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artan elektronik sigara ve \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Meslek hayat\u0131n\u0131n 35 y\u0131l\u0131nda aktif olarak t\u00fct\u00fcnle m\u00fccadele etti\u011fini vurgulayan Da\u011fl\u0131, T\u00fcrkiye dahil d\u00fcnyan\u0131n bir\u00e7ok \u00fclkesinde t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131n\u0131n s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik \u00f6nemli ad\u0131mlar at\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131, T\u00fcrkiye&#8217;nin bu alanda d\u00fcnyan\u0131n \u00f6nc\u00fc \u00fclkelerinden oldu\u011funu ve hatta D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) taraf\u0131ndan di\u011fer \u00fclkelere \u00f6rnek g\u00f6sterildi\u011fini an\u0131msatt\u0131.<\/p>\n<p>T\u00fct\u00fcnle m\u00fccadele kapsam\u0131nda yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar sonucunda kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131nda \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fc\u015fler edilmesine kar\u015f\u0131n, elektronik sigaralarla birlikte \u00f6zellikle gen\u00e7ler hatta \u00e7ocuklar aras\u0131nda kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7eken Da\u011fl\u0131, T\u00fcrkiye&#8217;de elektronik sigara sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yasak oldu\u011funu hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131, \u00f6zellikle internet ya da yurt d\u0131\u015f\u0131ndan eri\u015fimle birlikte bunun y\u00fckselen bir tehdit haline geldi\u011fi de\u011ferlendirmesinde bulunarak, bu \u00fcr\u00fcnlerin de en az sigara, nargile gibi t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri kadar sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 tehdit etti\u011fini, ba\u015fta akci\u011fer kanseri, KOAH, kalp ve damar hastal\u0131klar\u0131 olmak \u00fczere bir\u00e7ok \u00f6l\u00fcmc\u00fcl hastal\u0131ktan sorumlu oldu\u011funu bildirdi.<\/p>\n<h3>&#8220;Eri\u015fim, bir \u015fekilde engellenmeli&#8221;<\/h3>\n<p>Son yap\u0131lan bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalarla, elektronik sigara ve \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnlerinin geleneksel \u00fcr\u00fcnlerden \u00e7ok daha tehlikeli oldu\u011funun ortaya kondu\u011funu aktaran Da\u011fl\u0131, s\u00f6zlerine \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p>&#8220;Bildi\u011fimiz sigara firmalar\u0131, art\u0131k t\u00fct\u00fcn i\u015finden \u00e7\u0131kt\u0131lar. \u00c7\u00fcnk\u00fc, t\u00fct\u00fcn tar\u0131m\u0131 ve i\u015f\u00e7isiyle u\u011fra\u015fmak istemiyorlar. Ayr\u0131ca yasalar \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131ndan mahkemeye verilmek istemiyorlar. Bu nedenle \u00e7ok fazla bilinmedi\u011fi i\u00e7in herkesi kand\u0131rabilecekleri &#8216;yeni \u00fcr\u00fcn&#8217; ad\u0131 alt\u0131nda piyasadalar. Bu \u00fcr\u00fcnler, elektronik sigaralar ve \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f aromal\u0131 \u00fcr\u00fcnler. Bu \u00fcr\u00fcnlerin baz\u0131lar\u0131n\u0131n i\u00e7inde nikotin yok esrar var veya hem nikotin hem esrar hem aroma var. Bunlar solundu\u011funda al\u0131nan nikotin miktar\u0131 sigaradan \u00e7ok daha fazla.&#8221;<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131, bu \u00fcr\u00fcnlerin \u00f6zellikle fiziksel, bili\u015fsel, n\u00f6rolojik a\u00e7\u0131dan geli\u015fimin tamamlanmad\u0131\u011f\u0131 ya\u015flarda kullan\u0131lmas\u0131 halinde \u00e7ok ciddi sorunlara yol a\u00e7abildi\u011fine i\u015faret etti.<\/p>\n<p>&#8220;Bu \u00fcr\u00fcnleri \u00f6zellikle 21 ya\u015f\u0131n\u0131n alt\u0131ndaki ki\u015filer kulland\u0131\u011f\u0131nda, bu ya\u015f grubunda daha beyinleri hen\u00fcz geli\u015fme d\u00f6neminde oldu\u011fundan, biyolojik de\u011fi\u015fiklik devam etti\u011finden ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k \u00f6m\u00fcr boyu oluyor.&#8221; bilgisini veren Da\u011fl\u0131, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;Bu \u00fcr\u00fcnler, eski bilinen \u00fcr\u00fcnlerden daha \u00e7ok zararl\u0131, \u00e7\u00fcnk\u00fc daha fazla miktar olarak nikotin i\u00e7eriyor. \u00c7ocuklar bunlar\u0131, fla\u015f bellek gibi ta\u015f\u0131yor, bir nefeste 100 nikotin kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 akci\u011ferlerine \u00e7ekiyor. O \u00e7ocu\u011fun ba\u011f\u0131ml\u0131 olmamas\u0131 m\u00fcmk\u00fcn de\u011fil, beyninin farkl\u0131 yap\u0131lanmas\u0131 ka\u00e7\u0131n\u0131lmaz. Bu bir salg\u0131n haline geldi, \u015fu an ABD&#8217;de \u00e7ocuklar\u0131 ve gen\u00e7leri sildi s\u00fcp\u00fcrd\u00fc. Ortaokul ve lise \u00f6\u011frencileri aras\u0131nda y\u00fczde 900 art\u0131\u015f var bir y\u0131lda ABD&#8217;de. Bu durum, ko\u015farak \u00fclkemize do\u011fru geliyor. T\u00fcrkiye&#8217;nin, her t\u00fcrl\u00fc tedbiri alarak, denetimleri art\u0131rarak bu \u00fcr\u00fcnlerin hi\u00e7bir \u015fekilde \u00fclkeye giri\u015fine izin vermemesi \u00f6nem ta\u015f\u0131yor. Eri\u015fim, bir \u015fekilde engellenmeli.&#8221;<\/p>\n<p>Da\u011fl\u0131, t\u00fct\u00fcnle m\u00fccadele kapsam\u0131nda son olarak \u0130ngiltere parlamentosunda 16 Nisan&#8217;da oylanan yasa tasar\u0131s\u0131na g\u00f6re 1 Ocak 2009&#8217;dan sonra do\u011fan \u00e7ocuklar\u0131n hayatlar\u0131 boyunca sigara sat\u0131n alamayaca\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n<p>Bu yeni uygulamay\u0131 de\u011ferlendiren Da\u011fl\u0131, yasay\u0131 kapsaml\u0131 olarak incelediklerini s\u00f6yledi. Da\u011fl\u0131, &#8220;Bu bir aldatmaca yasas\u0131d\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc, \u0130ngiltere&#8217;de zaten sigara i\u00e7en \u00e7ok az ki\u015fi var. Sigara ile nas\u0131l denetlemeler yap\u0131laca\u011f\u0131 yaz\u0131lm\u0131\u015f ama elektronik sigara ise es ge\u00e7ilmi\u015f diyebiliriz. Elektronik sigar\u0131n\u0131n gen\u00e7lere ula\u015f\u0131m\u0131 engellenmiyor, kullan\u0131m\u0131n\u0131 yasaklam\u0131yor.&#8221; dedi.<\/p>\n<h3>&#8220;Bir d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in beklenti i\u00e7ine girdik&#8221;<\/h3>\n<p>T\u00fcrk Toraks Derne\u011fi Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Nurdan K\u00f6kt\u00fcrk de elektronik sigaraya eri\u015fimin engellenebilmesi i\u00e7in, neler yap\u0131labilece\u011fine ili\u015fkin dernek olarak bir \u00e7al\u0131\u015fma yapt\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Bunlardan birinin de bu \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n serbest oldu\u011fu KKTC&#8217;ye y\u00f6nelik oldu\u011funu anlatan K\u00f6kt\u00fcrk, KKTC Cumhurba\u015fkan\u0131 Ersin Tatar ile bir g\u00f6r\u00fc\u015fme yapt\u0131klar\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n<p>K\u00f6kt\u00fcrk, dernekten bir heyetle Cumhurba\u015fkan\u0131 Tatar ile g\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fcklerini ve bu \u00fcr\u00fcnlerin sa\u011fl\u0131\u011fa olan etkisine ili\u015fkin kapsaml\u0131 bir de\u011ferlendirmeyi aktard\u0131klar\u0131n\u0131 belirterek, &#8220;Say\u0131n Tatar&#8217;a bu konuda dernek olarak bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131m\u0131z\u0131 yans\u0131tmaya \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. Bunun \u00e7ok \u00f6nemli bir tehlike ve gelecek nesiller i\u00e7in bir tehdit oldu\u011funu vurgulad\u0131k. Bunun m\u00fcmk\u00fcn oldu\u011funca uzak tutulmas\u0131 gereklili\u011fini ilettik. Bunun i\u00e7in de Kuzey K\u0131br\u0131s T\u00fcrk Cumhuriyeti&#8217;nin ad\u0131mlar atmas\u0131 gereklili\u011fini dile getirdik. Bu ad\u0131mlar i\u00e7in neler yap\u0131labilece\u011fini s\u00f6yledik. \u00c7\u00fcnk\u00fc, bir nesil tehlike alt\u0131nda.&#8221; diye konu\u015ftu.<\/p>\n<p>KKTC&#8217;de bu \u00fcr\u00fcnlerin sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n yasaklanmas\u0131n\u0131 arzu ettiklerine y\u00f6nelik bir talepte bulunduklar\u0131n\u0131 aktaran K\u00f6kt\u00fcrk, g\u00f6r\u00fc\u015fmeye ili\u015fkin \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p>&#8220;Kendisine de elektronik sigara ve \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f \u00fcr\u00fcnlerin kullan\u0131m\u0131n\u0131n ve sat\u0131\u015f\u0131n\u0131n insanl\u0131k ve nesillerin korunabilmesi ad\u0131na bir konu oldu\u011funu vurgulad\u0131k. Bunun ticaretin bir par\u00e7as\u0131 olmamas\u0131 gerekti\u011fini bilim insanlar\u0131 ve hekimler olarak ifade ettik. Derne\u011fimizin kongresine te\u015frif ettiler ve orada kendileri de bunun tehlikeli oldu\u011funu ifade ettiler ve &#8216;sigaraya hay\u0131r&#8217; dediler. Biz, \u00e7ok mutlu olduk. Bir d\u00fczenleme yap\u0131lmas\u0131 i\u00e7in beklenti i\u00e7ine girdik. Nesillerimizin korunmas\u0131 i\u00e7in bu \u00fcr\u00fcnlerin hem yavru vatanda kullan\u0131m\u0131n\u0131n ve eri\u015fiminin engellenmesi hem de T\u00fcrkiye&#8217;ye giri\u015finin durdurulmas\u0131 gerekiyor.&#8221;<\/p>\n<p>                            <span class=\"detay-foto-editor\">&#13;<br \/>\n                                <a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/p\/abonelik-talep-formu\/1001\" target=\"_blank\" style=\"font-size:12px; color:#444; text-decoration:none;\" rel=\"noopener\">&#13;<br \/>\n                                    Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. <b style=\"color:#1897F7\">Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>&#13;<br \/>\n                                <\/a>&#13;<br \/>\n                            <\/span>\n                        <\/div>\n<p><script>\n\t  window.fbAsyncInit = function() {\n\t\tFB.init({\n\t\t  appId: '1855843514662870',\n\t\t  status : true, \/\/ check login status\n\t\t  cookie : true, \/\/ enable cookies to allow the server to access the session\n\t\t  xfbml  : true  \/\/ parse XFBML\n\t\t});\n\t  };<\/p>\n<p>\t  (function() {\n\t\tvar e = document.createElement('script');\n\t\te.src=\"https:\/\/connect.facebook.net\/tr_TR\/all.js\";\n\t\te.async = true;\n\t\tdocument.getElementById('fb-root').appendChild(e);\n\t  }());\n    <\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u00c7ocuk G\u00f6\u011f\u00fcs Hastal\u0131klar\u0131 Uzman\u0131 ve T\u00fcrk Toraks Derne\u011fi \u00fcyesi Prof. Dr. Elif Da\u011fl\u0131, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, gelecek nesiller i\u00e7in en b\u00fcy\u00fck tehlikenin t\u00fct\u00fcn kullan\u0131m\u0131 ve \u00f6zellikle her ge\u00e7en g\u00fcn kullan\u0131m s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 artan elektronik sigara ve \u0131s\u0131t\u0131lm\u0131\u015f t\u00fct\u00fcn \u00fcr\u00fcnleri oldu\u011funu s\u00f6yledi. Meslek hayat\u0131n\u0131n 35 y\u0131l\u0131nda aktif olarak t\u00fct\u00fcnle m\u00fccadele etti\u011fini vurgulayan Da\u011fl\u0131, T\u00fcrkiye dahil d\u00fcnyan\u0131n [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":27205,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27204"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=27204"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/27204\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/27205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=27204"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=27204"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=27204"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}