<\/p>\n
D\u00fcnyada her y\u0131l bahar ekinoksundan \u00f6nceki cuma kutlanan D\u00fcnya Uyku G\u00fcn\u00fc, bu y\u0131l 15 Mart’a denk geliyor. Bu senenin temas\u0131 ise “K\u00fcresel Sa\u011fl\u0131k \u0130\u00e7in Uyku E\u015fitli\u011fi” olarak belirlendi.<\/p>\n
AA muhabiri, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam\u0131n temelini olu\u015fturan uyku konusundaki verileri derledi.<\/p>\n
ABD Hastal\u0131k Kontrol ve \u00d6nleme Merkezlerinin (CDC) verilerine g\u00f6re, 0-3 ayl\u0131k bebeklerin g\u00fcnde 14-17 saat, 4-12 ayl\u0131k bebeklerin 12-16 saat, 1-2 ya\u015f grubunun 11-14 saat, 3-5 ya\u015f grubu \u00e7ocuklar\u0131n da 10-13 saat uyumas\u0131 tavsiye ediliyor.<\/p>\n
Tavsiye edilen g\u00fcnl\u00fck uyku s\u00fcreleri, 6-12 ya\u015f i\u00e7in 9-12 saat, 13-18 ya\u015f i\u00e7in 8-10 saat, 18 ya\u015f \u00fczeri yeti\u015fkinler i\u00e7in de her gece en az 7 saat olarak belirleniyor.<\/p>\n
Healthline sitesinde yer alan verilere g\u00f6re, her 3 ki\u015fiden birinde insomnia belirtileri g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
D\u00fcnyada 65 ya\u015f \u00fcst\u00fc ki\u015filerin y\u00fczde 75’inde, ergenlik \u00f6ncesi d\u00f6nemdeki \u00e7ocuklar\u0131n y\u00fczde 20’sinde bu hastal\u0131\u011f\u0131n belirtileri g\u00f6zlemleniyor. Her 10 ki\u015fiden biri ise kronik insomnia belirtilerine sahip.<\/p>\n
Konik uykusuzluk sonucu kardiyovask\u00fcler fonksiyonlar zarar g\u00f6rebiliyor. Bu durum, y\u00fcksek kan bas\u0131nc\u0131, iltihap ve stres, metabolik de\u011fi\u015fimler ve kilo al\u0131m\u0131na yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
ABD Sa\u011fl\u0131k ve \u0130nsani Hizmetler Bakanl\u0131\u011f\u0131 Ulusal Sa\u011fl\u0131k Enstit\u00fcs\u00fcnde (NIH) yay\u0131mlanan ara\u015ft\u0131rmaya g\u00f6re, bilim insanlar\u0131 d\u00fcnyada 30-69 ya\u015flar\u0131ndaki yakla\u015f\u0131k 1 milyar yeti\u015fkinin obstr\u00fcktif (t\u0131kay\u0131c\u0131) uyku apnesi sorunu olabilece\u011fini tahmin ediyor.<\/p>\n
D\u00fcnyada yayg\u0131n g\u00f6r\u00fclen ancak genelde te\u015fhisi konulmayan uyku hastal\u0131klar\u0131ndan olan uyku apnesi, uyurken nefes alamama belirtisiyle tan\u0131n\u0131yor.<\/p>\n
Uyku apnesi belirtileri aras\u0131nda, y\u00fcksek sesle horlama, nefesin kesilmesiyle aniden uyanma, kuru a\u011f\u0131z veya a\u011fr\u0131yan bo\u011fazla uyanma, sabahlar\u0131 ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131 gibi durumlar yer al\u0131yor.<\/p>\n
Uyku apnesi, tedavi edilmemesi halinde y\u00fcksek kan bas\u0131nc\u0131, kalp problemleri, Tip 2 diyabet ve g\u00fcnd\u00fczleri halsizlik gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
Bu hastal\u0131k, kilo verme, uyku pozisyonunun de\u011fi\u015ftirilmesi, solunumu kolayla\u015ft\u0131ran ara\u00e7lar\u0131n kullan\u0131lmas\u0131 gibi ya\u015fam \u015feklinde de\u011fi\u015fikliklere gidilerek tedavi edilebiliyor. Baz\u0131 durumlarda solunumu kolayla\u015ft\u0131rmak i\u00e7in cerrahi operasyonlar da gerekiyor.<\/p>\n
ABD’deki Chicago T\u0131p \u00dcniversitesinden Dr. Phillip LoSavio, ABD’de 50 ila 60 milyon ki\u015fide uyku apnesi oldu\u011fu ancak yaln\u0131zca 6-7 milyonuna te\u015fhis konuldu\u011fu tahmininde bulundu.<\/p>\n
LoSavio, uyku apnesi te\u015fhisinin konulamamas\u0131n\u0131n nedeninin, hastalar\u0131n “laboratuvarlarda makinelere ba\u011flanacaklar\u0131n\u0131” d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fckleri i\u00e7in tedaviye ba\u015fvurmaktan korkmas\u0131 oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Uykuya ili\u015fkin \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011funu ev ortam\u0131nda y\u00fcr\u00fctt\u00fcklerini kaydeden LoSavio, hastalar\u0131n bileklerine bir geceli\u011fine takt\u0131klar\u0131 takip cihaz\u0131yla uyku apnesine ili\u015fkin bilgi edindiklerini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Doktorlar, uyku d\u00fczeninin sa\u011flanmas\u0131n\u0131n \u00f6nemini vurgulayarak, uyku \u00f6ncesi kafein ve nikotin kullan\u0131m\u0131ndan ka\u00e7\u0131n\u0131lmas\u0131, d\u00fczenli egzersiz, ekran s\u00fcresinin ve g\u00fcnd\u00fcz uykular\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 gibi ad\u0131mlar\u0131n etkili olabilece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor.<\/p>\n
Chicago T\u0131p \u00dcniversitesinin internet sitesinde yer alan verilere g\u00f6re, yakla\u015f\u0131k her 3 yeti\u015fkinden biri, g\u00fcnde \u00f6nerilen 7 saatten daha az uyuyor.<\/p>\n
Ki\u015filerin g\u00fcnl\u00fck uyku s\u00fcresindeki 1 saatlik de\u011fi\u015fim bile kalp sa\u011fl\u0131\u011f\u0131nda etkili olabiliyor. Uyku s\u00fcresinin 1 saat k\u0131salmas\u0131, kalp krizi riskinde art\u0131\u015fa yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
Kardiyolog Dr. Kathleen Drinan, uyku eksikli\u011finin, v\u00fccudu sempatik sinir sistemine dayanmaya zorlad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve bu vesileyle kalp hastal\u0131klar\u0131 riskini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcklerini kaydetti.<\/p>\n
Sempatik sinir sistemine y\u00fcklenen bu durum sonucu, daha \u00e7ok adrenalin ve y\u00fcksek seviyede kortizol salg\u0131lanmas\u0131, kalp hastal\u0131\u011f\u0131 riskini art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n