<\/p>\n
Teklif \u00fczerinde s\u00f6z alan Saadet Partisi Grup Ba\u015fkanvekili B\u00fclent Kaya, yasa teklifinde itiraz ettikleri baz\u0131 maddeler oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Kanun teklifiyle kayy\u0131mlara yasal g\u00fcvence getirildi\u011fini savunan Kaya, “Ak\u00e7eli i\u015flere kayy\u0131m olarak tayin olan ki\u015filere dokunulmazl\u0131k getiriyorsunuz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u0130Y\u0130 Parti Antalya Milletvekili U\u011fur Poyraz, yarg\u0131 paketinin \u00e7o\u011fu maddesinin Anayasa Mahkemesinin hukuka ayk\u0131r\u0131l\u0131\u011f\u0131 nedeniyle iptal etti\u011fi konulara ili\u015fkin oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesinin \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015fleyenlerin \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi gibi cezaland\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin d\u00fczenlemeyi iptal etti\u011fini belirten Poyraz, “Su\u00e7 amac\u0131yla kurulmu\u015f \u00f6rg\u00fcte \u00fcyeli\u011fin cezas\u0131 2 y\u0131ldan 4 y\u0131la kadar, ‘ke\u015fke \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi olsayd\u0131m’ dedirtecek bu d\u00fczenleme ile \u00f6rg\u00fct \u00fcyesi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 tescil etti\u011finiz ki\u015fiye \u00f6rg\u00fct \u00fcyeli\u011finden daha fazla ceza \u00f6neriyorsunuz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
MHP \u0130stanbul Milletvekili Feti Y\u0131ld\u0131z, Anayasa Mahkemesinin kendi etki alan\u0131n\u0131 geni\u015fletmeye \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesinin zaman zaman kendisini TBMM’nin \u00fcst\u00fcnde g\u00f6rmekten geri kalmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Y\u0131ld\u0131z, “Anayasa Mahkemesi hatta bazen h\u0131z\u0131n\u0131 alamay\u0131p k\u00fcrs\u00fcden yasa yapmaya bile \u00e7al\u0131\u015f\u0131yor. G\u00fcndemi me\u015fgul eden baz\u0131 davalar \u00fczerinde uygulanan ileti\u015fim stratejisi ile mevcut Anayasal d\u00fczen bir kenara b\u0131rak\u0131larak, ‘Anayasa Mahkemesi s\u00fcper temyiz mahkemesi’ oldu\u011fu \u015feklinde toplumsal bir alg\u0131 olu\u015fturulmak isteniyor.” dedi.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesinin b\u00f6yle bir rol\u00fcn\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Y\u0131ld\u0131z, yap\u0131lmak istenenin yarg\u0131sal aktivizm oldu\u011funu ve bunun da kuvvetler ayr\u0131l\u0131\u011f\u0131 ile demokrasinin d\u00fc\u015fman\u0131 oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n
Bireysel ba\u015fvurunun mecras\u0131ndan \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve yarg\u0131 sistemini zay\u0131flatan sistemsel sorun haline geldi\u011fini ifade eden Y\u0131ld\u0131z, Anayasa Mahkemesi Kurulu\u015f ve Yarg\u0131lama Usulleri Hakk\u0131ndaki Kanunun bireysel ba\u015fvuru hakk\u0131n\u0131 d\u00fczenleyen 45, 46, 47, 48, 49 ve 50. maddelerinin yeninden d\u00fczenlenmesi gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n
Anayasa Mahkemesinin g\u00f6revlerine i\u015faret eden Y\u0131ld\u0131z, bu g\u00f6revleri tek tek Genel Kurulda saymayaca\u011f\u0131n\u0131 kaydederek, “Yeni bir Anayasa ile bu g\u00f6revlerini elbette s\u0131n\u0131rland\u0131raca\u011f\u0131z.” dedi.<\/p>\n
DEM Parti Van Milletvekili Z\u00fclk\u00fcf U\u00e7ar da kanun telifinin acele olarak Meclis’e getirildi\u011fini ve komisyon a\u015famas\u0131nda g\u00f6r\u00fc\u015flerinin dikkate al\u0131nmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n
CHP Karaman Milletvekili \u0130smail Atakan \u00dcnver ise mevcut Anayasa h\u00fck\u00fcmlerinin yan\u0131 s\u0131ra Anayasa Mahkemesinin verdi\u011fi baz\u0131 kararlar\u0131n uygulanmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, \u00f6nlerine yarg\u0131 paketinin getirildi\u011fi s\u00f6yledi. Yarg\u0131 paketindeki en \u00f6nemli gerek\u00e7enin Anayasa Mahkemesi taraf\u0131ndan iptal edilen yasa h\u00fck\u00fcmlerini, iptal kararlar\u0131na uyumlu hale getirmek oldu\u011funu belirten \u00dcnver, “Madem iktidar olarak b\u00f6yle bir hassasiyetiniz var, Anayasa Mahkemesinin baz\u0131 siyasi i\u00e7erikli davalara ili\u015fkin kararlar\u0131 s\u00f6z konusu oldu\u011funda da ayn\u0131 hassasiyeti sizden g\u00f6rmek istiyoruz.” dedi.<\/p>\n
Yap\u0131lan de\u011fi\u015fikliklerin sonu\u00e7 verebilmesi i\u00e7in \u00f6ncelikle hakimin kafas\u0131ndaki hukukun de\u011fi\u015ftirilmesi gerekti\u011fini ifade eden \u00dcnver, “Hakim kafas\u0131na sokulan hukuka g\u00f6re karar vermeye devam etti\u011fi s\u00fcrece kanunlara ne yazarsak yazal\u0131m yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklikler iyi bile olsa bu y\u00f6nde sonu\u00e7 vermez, Yarg\u0131tay’\u0131n Can Atalay karar\u0131nda oldu\u011fu gibi.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
AK Parti Bursa Milletvekili Emine Yavuz G\u00f6zge\u00e7 de 8. yarg\u0131 paketiyle yarg\u0131n\u0131n h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131, vatanda\u015flar\u0131n yarg\u0131 hizmetlerinden daha etkin yararlanabilmesine ili\u015fkin \u00f6nemli d\u00fczenlemelerin getirildi\u011fini s\u00f6yledi. Teklifle h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131nda san\u0131\u011f\u0131n kabul etmesi \u015fart\u0131n\u0131n kald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten G\u00f6zge\u00e7, bunun mahkemenin taktirine b\u0131rak\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
G\u00f6zge\u00e7, Anayasa Mahkemesinin karar\u0131 do\u011frultusunda, Ter\u00f6rle M\u00fccadele Kanunu’nun ilgili maddelerinde d\u00fczenleme yap\u0131larak \u00f6rg\u00fcte \u00fcye olmamakla birlikte \u00f6rg\u00fct ad\u0131na su\u00e7 i\u015fleme fiilini m\u00fcstakil bir su\u00e7 olarak d\u00fczenlediklerini anlatt\u0131.<\/p>\n
Koruma tedbirlerinin uygulanmas\u0131nda hak ihlali iddialar\u0131nda Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131 Tazminat Komisyonuna ba\u015fvurma imkan\u0131 getirdiklerini bildiren G\u00f6zge\u00e7, konu\u015fmas\u0131n\u0131 \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Makul s\u00fcrede yarg\u0131lanma hakk\u0131n\u0131n ihlal edildi\u011fi iddialar\u0131 hakk\u0131nda Tazminat Komisyonuna ba\u015fvurma imkan\u0131yla birlikte, eri\u015filebilir, h\u0131zl\u0131 i\u015fleyen, birincil nitelikte bir ba\u015fvuru yolu olu\u015fturulmakta. D\u00fczenlemeyle temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin daha g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde korunmas\u0131 ve muhtemel hak ihlallerinin \u00f6nlenmesi ama\u00e7lanmaktad\u0131r. Bug\u00fcne kadar yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z yarg\u0131 paketlerindeki de\u011fi\u015fikliklerde oldu\u011fu gibi bu yarg\u0131 paketinde de amac\u0131m\u0131z, hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fcklerin korunmas\u0131 ve vatanda\u015f\u0131n adalete eri\u015fiminin h\u0131zland\u0131r\u0131lmas\u0131, g\u00fc\u00e7lendirilmesi.”<\/p>\n
Konu\u015fmalar\u0131ndan ard\u0131ndan soru-cevap i\u015flemine ge\u00e7ildi. Milletvekillerinin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlayan Adalet Komisyonu Ba\u015fkan\u0131 C\u00fcneyt Y\u00fcksel, Anayasa Mahkemesinden Tazminat Komisyonuna gelen dosya say\u0131s\u0131na ili\u015fkin bilgi verdi. Y\u00fcksel, 2018 y\u0131l\u0131nda kabul edilen 7145 say\u0131l\u0131 Kanunla yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonras\u0131nda Tazminat Komisyonuna 8 bin 407 ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015fvurular\u0131n tamam\u0131n\u0131n Komisyon taraf\u0131ndan karara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Y\u00fcksel, “Komisyon bu ba\u015fvurularla ilgili 7 bin 370 kabul, 843 ret, 7 esas kayd\u0131n\u0131n kapat\u0131lmas\u0131 ve 187 birle\u015ftirme karar\u0131 vermi\u015ftir. 2023 y\u0131l\u0131nda kabul edilen 7445 say\u0131l\u0131 Kanunla yap\u0131lan de\u011fi\u015fiklik sonras\u0131nda Tazminat Komisyonuna 19 bin 883 ba\u015fvuru yap\u0131lm\u0131\u015f olup Komisyon bu ba\u015fvurular\u0131n 941’i hakk\u0131nda karar vermi\u015ftir. Bu kapsamda peyderpey dosyalar da gelmektedir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Tazminat Komisyonuna Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesinden (A\u0130HM) ka\u00e7 adet bireysel ba\u015fvuru dosyas\u0131 geldi\u011fine ili\u015fkin sorusu \u00fczerine Y\u00fcksel, Tazminat Komisyonuna 7 bin 528 ba\u015fvuru yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, ba\u015fvurular\u0131n tamam\u0131n\u0131n Komisyon taraf\u0131ndan karara ba\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti. Y\u00fcksel, “Komisyon bu ba\u015fvurularla ilgili 3 bin 541 kabul, 2 bin 147 ret, 1840 birle\u015ftirme karar\u0131 vermi\u015ftir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Y\u00fcksel, h\u00fckm\u00fcn a\u00e7\u0131klanmas\u0131n\u0131n geri b\u0131rak\u0131lmas\u0131 kararlar\u0131na kar\u015f\u0131 istinaf kanun yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131 suretiyle bu kararlar\u0131n daha g\u00fcvenli \u015fekilde denetlenmesinin sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. Y\u00fcksel, bu kararlara kar\u015f\u0131 istinaf kanun yolunun a\u00e7\u0131lmas\u0131n\u0131n b\u00f6lge adliye mahkemelerinin i\u015f y\u00fck\u00fcnde yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 14 art\u0131\u015f meydana getirece\u011finin \u00f6ng\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, halihaz\u0131rda bu kararlar\u0131 itirazen inceleyen a\u011f\u0131r ceza mahkemelerinin i\u015f y\u00fck\u00fcn\u00fcn azalmas\u0131na da neden olaca\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
Teklifin kabul edilen maddelerine g\u00f6re, \u0130cra ve \u0130flas Kanunu’nda kanun yoluna ba\u015fvuru s\u00fcreleri hafta olarak belirlendi\u011fi i\u00e7in buna uyum sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla Hukuk Muhakemeleri Kanunu’ndaki benzer h\u00fck\u00fcmler dikkate al\u0131narak d\u00fczenleme yap\u0131lacak. S\u00fcre, hafta olarak belirlenmi\u015fse ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 g\u00fcne son hafta i\u00e7indeki kar\u015f\u0131l\u0131k gelen g\u00fcnde bitecek.<\/p>\n
Hak arama h\u00fcrriyetinin daha etkin kullan\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla \u0130cra ve \u0130flas Kanunu’nun kanun yollar\u0131na ba\u015fvuru bak\u0131m\u0131ndan Hukuk Muhakemeleri Kanunu’na uyumunun sa\u011flanmas\u0131 i\u00e7in d\u00fczenlemeye gidilecek. Tasdik veya ret karar\u0131na kar\u015f\u0131 bor\u00e7lu ve tasdik duru\u015fmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda itirazda bulunmu\u015f olan alacakl\u0131lar, tebli\u011f tarihinden itibaren 2 hafta i\u00e7inde istinaf yoluna, istinaf incelemesi \u00fczerine verilen karara kar\u015f\u0131 da tebli\u011f tarihinden itibaren 2 hafta i\u00e7inde temyiz yoluna ba\u015fvurabilecek.<\/p>\n
Teklifin ilk iki maddesinin kabul edilmesinden sonra TBMM Ba\u015fkanvekili Bekir Bozda\u011f, birle\u015fime ara verdi. Aran\u0131n ard\u0131ndan komisyonun yerinde olmamas\u0131 \u00fczerine Bozda\u011f, birle\u015fimi saat 14.00’te toplanmak \u00fczere kapatt\u0131.<\/p>\n