<\/p>\n
Ondokuz May\u0131s \u00dcniversitesi (OM\u00dc) Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Beslenme ve Diyetetik B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Aliye \u00d6zeno\u011flu, yapt\u0131\u011f\u0131 yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamada, beyin fonksiyonlar\u0131n\u0131 daha iyi kullanabilmek i\u00e7in \u00e7ocuklarda uyku d\u00fczeni ve beslenmenin \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n okula gitmeden \u00f6nce kahvalt\u0131 yapmalar\u0131 gerekti\u011fini ancak g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u00e7ocuklar\u0131n genellikle ak\u015fam ge\u00e7 saatlere kadar bilgisayar, telefon ve tablet gibi cihazlarla vakit ge\u00e7irdikleri i\u00e7in uyku saatlerinde aksamalar oldu\u011funa i\u015faret eden \u00d6zeno\u011flu, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Ge\u00e7 saatlere kadar uyan\u0131k kalan \u00e7ocuklar bu s\u00fcre zarf\u0131nda s\u0131kl\u0131kla bir \u015feyler yeme ve i\u00e7me e\u011filimindedirler. Bu d\u00fczensizlik, \u00e7ocuklar\u0131n sabahlar\u0131 tok bir \u015fekilde uyanmalar\u0131na neden olmakta ve ya\u015fam\u0131n biyolojik dengesinde bozulmaya yol a\u00e7maktad\u0131r. Kahvalt\u0131ya erken ba\u015flamak, okula giden bir \u00e7ocuk i\u00e7in zihinsel performans a\u00e7\u0131s\u0131ndan son derece \u00f6nemlidir. \u00c7ocuklar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 b\u00fcy\u00fcme ve geli\u015fmeleri ile birlikte ruh ve zihin sa\u011fl\u0131klar\u0131 i\u00e7in zaman\u0131nda ve yeterli s\u00fcre uyumalar\u0131 b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131maktad\u0131r. Bu nedenle, \u00f6zellikle okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar\u0131n ak\u015fam saat 22.00 civar\u0131nda yatmalar\u0131 ve 8 saat uyumalar\u0131 \u00f6nerilir. \u00c7ocuklar b\u00fcy\u00fcrken, sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131 koruyacak \u015fekilde beslenmelerini ve ya\u015fam tarzlar\u0131n\u0131 planlamak ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmeleri i\u00e7in desteklemek \u00f6nemlidir.”<\/p>\n
Kahvalt\u0131 \u00f6\u011f\u00fcn\u00fc kadar kahvalt\u0131da t\u00fcketilen besinlerin de \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulayan Do\u00e7. Dr. \u00d6zeno\u011flu, “D\u00fczenli kahvalt\u0131 yapman\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, kahvalt\u0131da tercih etti\u011fimiz besinler de sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkiye sahiptir. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 g\u0131dalar t\u00fcketti\u011fimizde, ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m\u0131zdaki iyi bakterilerin \u00e7o\u011falmas\u0131yla ba\u011f\u0131\u015f\u0131kl\u0131k sistemimiz g\u00fc\u00e7lenir ve beyin fonksiyonlar\u0131m\u0131z geli\u015fir. Ancak \u015fekerli, i\u015flenmi\u015f ve doymu\u015f ya\u011f i\u00e7eren yiyeceklerin t\u00fcketimi ba\u011f\u0131rsak sa\u011fl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131 olumsuz etkileyebilir. Ba\u011f\u0131rsaklar\u0131m\u0131zdaki mikroorganizmalar, ba\u011f\u0131rsak-beyin ekseni arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ruh halimizi ve zihinsel faaliyetlerimizi etkilerler. Sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme, beyin fonksiyonlar\u0131n\u0131 ve ruh halimizi olumlu y\u00f6nde etkiler. \u00d6zellikle okul \u00e7a\u011f\u0131ndaki \u00e7ocuklar i\u00e7in kahvalt\u0131da protein kaynaklar\u0131na ek olarak tam tah\u0131ll\u0131 ekmek, mevsim ye\u015fillikleri ve taze s\u0131k\u0131lm\u0131\u015f meyve suyu veya s\u00fct tercih edilmelidir.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
\u00c7ocuklar\u0131n b\u00fcy\u00fcmesi i\u00e7in almas\u0131 gereken enerji ve besin maddelerinin yetersiz olmas\u0131 durumunda geli\u015fiminin yava\u015flayaca\u011f\u0131na i\u015faret eden \u00d6zeno\u011flu, “Ergenlik d\u00f6neminde, b\u00fcy\u00fcme h\u0131zlan\u0131r ve besin \u00f6geleri ihtiyac\u0131 artar. Bu d\u00f6nemde kemikler i\u00e7in maksimum yat\u0131r\u0131m yap\u0131l\u0131r. Yetersiz beslenme, boyun k\u0131salmas\u0131na ve zihinsel performans\u0131n azalmas\u0131na neden olabilir. Dikkat eksikli\u011fi, konsantrasyon g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc ve \u00f6\u011frenme zorluklar\u0131 da g\u00f6r\u00fclebilir, bu da akademik ba\u015far\u0131y\u0131 olumsuz etkiler. Yetersiz beslenme ayr\u0131ca ruh halini, motivasyonu ve sosyal ili\u015fkileri de etkiler. Beslenme, sadece fizyolojik de\u011fil ayn\u0131 zamanda ruh halini, zihinsel fonksiyonlar\u0131 ve sosyal ili\u015fkileri de etkileyen temel bir ihtiya\u00e7t\u0131r.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
\u00c7ocuktaki i\u015ftahs\u0131zl\u0131kla ba\u015f edemeyen ebeveynlerin mutlaka bir uzmandan yard\u0131m almas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u00d6zeno\u011flu, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“G\u00fcn\u00fcm\u00fczde s\u0131k\u00e7a kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lan \u00e7ocu\u011fun telefon, tablet veya televizyon e\u015fli\u011finde yemek yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131, tercih edilmemesi gereken bir y\u00f6ntemdir. Bu durumda \u00e7ocu\u011fun yeme\u011fe odaklanmas\u0131 zorla\u015f\u0131r ve doyup doymad\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlamak g\u00fc\u00e7le\u015fir. A\u00e7l\u0131k ve tokluk merkezleri, ne zaman ve ne kadar yemek yiyece\u011fimize karar vermekte \u00f6nemli rol oynar. Ancak, bu al\u0131\u015fkanl\u0131kla beslenen \u00e7ocuklar bu sinyalleri do\u011fru bir \u015fekilde \u00f6\u011frenemezler. Ebeveynlerin \u00e7ocu\u011fu yeme\u011fini bitirmeye zorlamas\u0131 da bu durumu daha da karma\u015f\u0131k hale getirir. Sonu\u00e7 olarak, \u00e7ocuklar kendi a\u00e7l\u0131k-tokluk sinyallerini do\u011fru bir \u015fekilde alg\u0131layamazlar ve ileride yeme bozukluklar\u0131, obezite, diyabet ve kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar gibi sa\u011fl\u0131k sorunlar\u0131na yatk\u0131n hale gelirler. \u00c7ocu\u011fun yeme al\u0131\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve davran\u0131\u015flar\u0131n\u0131 sa\u011fl\u0131kl\u0131 hale getirmek i\u00e7in yeme\u011fe odaklanmas\u0131 ve yeme fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 kazanmas\u0131 \u00f6nemlidir.”<\/p>\n