<\/p>\n
Atat\u00fcrk \u00dcniversitesi T\u0131p Fak\u00fcltesi Acil T\u0131p Ana Bilim Dal\u0131 Ba\u015fkan\u0131 Prof. Dr. Zeynep G\u00f6kcan \u00c7ak\u0131r, havalar\u0131n so\u011fumas\u0131yla kapal\u0131 ortamda uzun vadede maruz kal\u0131nan nargile duman\u0131n\u0131n karbonmonoksit zehirlenmesine neden oldu\u011funu ve grip gibi semptomlarla ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Acil T\u0131p Uzmanlar\u0131 Derne\u011fi Ba\u015fkan Yard\u0131mc\u0131s\u0131 da olan \u00c7ak\u0131r, AA muhabirine, havalar\u0131n so\u011fumas\u0131yla \u00f6zellikle k\u0131rsalda karbonmonoksit zehirlenme vakalar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. <\/p>\n
Do\u011fal gaz\u0131n yayg\u0131nla\u015fmas\u0131, bacalar\u0131n yeniden yap\u0131lanmas\u0131yla \u015fehir merkezlerinde eskiye g\u00f6re karbonmonoksit vakalar\u0131n\u0131 daha az g\u00f6rd\u00fcklerini anlatan \u00c7ak\u0131r, “B\u00fct\u00fcn karbon i\u00e7eren yak\u0131tlar yand\u0131\u011f\u0131nda uygun \u015fekilde uzakla\u015ft\u0131r\u0131lmazsa karbonmonoksit gaz\u0131 salg\u0131lar, bu da oksijenle rekabet halinde bir gazd\u0131r ve oksijen yerine kana ba\u011flan\u0131p b\u00fct\u00fcn dokulara oksijen yerine karbonmonoksit ta\u015f\u0131r ve b\u00fct\u00fcn dokular\u0131n zehirlenmesine sebep olur. Oksijene en \u00e7ok ihtiya\u00e7 duyan beyin, kalp ve b\u00f6brek gibi organlar\u0131m\u0131z ciddi zarar g\u00f6r\u00fcr ve \u00f6l\u00fcmle de sonu\u00e7lanabilir. Hi\u00e7bir \u015fey anlamadan uykuda \u00f6lenler var.” dedi.<\/p>\n
Geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde karbonmonoksit zehirlenmelerinin ana sebebinin kapal\u0131 alanlarda otoparkta \u00e7al\u0131\u015fma ya da ara\u00e7ta mahsur kalmalardan olu\u015ftu\u011funu ifade eden \u00c7ak\u0131r, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“\u00dclkemizde ise en \u00f6nemli karbonmonoksit sebebi baz\u0131 illerde ters r\u00fczgarlar, baz\u0131 illerde so\u011fuk hava ve \u0131s\u0131nma ile ilgili problemler. \u00c7ok ciddi kurtar\u0131lamayan vakalar oldu\u011fu gibi kurtar\u0131ld\u0131ktan sonra oksijene ihtiya\u00e7 duyan organlardan beyninde sekel (kal\u0131c\u0131) kalan, kalbinde veya akci\u011ferlerinde problemle iyile\u015fen vatanda\u015flar\u0131m\u0131z \u00e7ok oluyor. Bu zehirlenmeler bazen de ge\u00e7 bulgularla ortaya \u00e7\u0131kabiliyor, o y\u00fczden bu hastalar\u0131 yak\u0131n takip ederiz. Karbonmonoksit gaz\u0131ndan hafif dozda uzun vadede olan zehirlenmeler, grip benzeri semptomlar yap\u0131yor bunu \u00e7ok g\u00f6r\u00fcr\u00fcz. Hastalar grip benzeri bulgularla acile ba\u015fvurur. Bunun karbonmonoksit zehirlenmesi olabilece\u011fini anlayan ki\u015filer acil t\u0131p uzmanlar\u0131d\u0131r \u00e7\u00fcnk\u00fc bu vakalarla \u00e7ok kar\u015f\u0131la\u015fm\u0131\u015flard\u0131r.”<\/p>\n
\u00c7ak\u0131r, acil servisteki asistan ve doktorlara bu konuda e\u011fitim verdiklerini dile getirdi.<\/p>\n
D\u00fc\u015f\u00fck dozda uzun vadede karbonmonoksit zehirlenmelerine \u00f6rnekler veren \u00c7ak\u0131r, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Nargile kafelerin artmas\u0131yla nargileyle olan zehirlenme vakalar\u0131n\u0131 \u00e7ok g\u00f6rmeye ba\u015flad\u0131k. Kapal\u0131 alanda \u00e7ok say\u0131da nargile i\u00e7iliyor, \u00e7ok\u00e7a nargile mangal\u0131 yak\u0131l\u0131yor. Kapal\u0131 alanda 4-5 saat vakit ge\u00e7iren insanlar hi\u00e7 fark\u0131nda olmadan d\u00fc\u015f\u00fck dozu uzun vadeli almakla bu zehri v\u00fccutlar\u0131na, ciddi karbonmonoksit belirtileri g\u00f6stererek acile ba\u015fvuruyor. Nargile kafelerde ba\u015f a\u011fr\u0131s\u0131yla g\u00fcn\u00fc ge\u00e7iren bir\u00e7ok insan asl\u0131nda karbonmonoksit zehirlenmesi ge\u00e7iriyor olabileceklerinin fark\u0131nda olmal\u0131, bunlar da uzun vadede \u00f6nemli yan etkiler g\u00f6sterece\u011fi i\u00e7in nargile kafeler ve k\u0131\u015f\u0131n kapal\u0131 ortamda i\u00e7ilen nargileler konusunda herkesi uyarmak istiyorum.”<\/p>\n
\u00c7ak\u0131r, kliniklerinde nargileyle zehirlenen vakalarla ilgili yay\u0131nlar yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131, her sene mutlaka b\u00f6yle vakalar\u0131n geldi\u011fini belirtti.<\/p>\n
Do\u011fal gaz bacalar\u0131n\u0131n temizli\u011fine, do\u011fal gaz tesisat\u0131n\u0131n plana uygun kurulumuna ve mazgallara dikkat edilmesini isteyen \u00c7ak\u0131r, “Nargile kafeler, havas\u0131z ortamlar, sigara i\u00e7icili\u011fi karbonmonoksit a\u00e7\u0131s\u0131ndan kronik bir maruziyettir. Bunlara dikkat etmeliyiz. \u00dclkemizde yayg\u0131n olmamakla ara\u00e7 i\u00e7inde uzun s\u00fcre kalma vakas\u0131 g\u00f6rd\u00fck, gen\u00e7 \u00e7ift araban\u0131n i\u00e7inde uzun s\u00fcre kal\u0131p kalorifer sistemini a\u00e7t\u0131klar\u0131ndan karbonomoksitten zehirlenmi\u015fti. Arabada \u00e7ok kald\u0131\u011f\u0131m\u0131z zaman kalorifer sistemini \u00e7al\u0131\u015ft\u0131rmamal\u0131y\u0131z.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n