<\/p>\n
TBMM Genel Kurulunda, Erzincan’\u0131n \u0130li\u00e7 il\u00e7esindeki maden oca\u011f\u0131nda meydana gelen toprak kaymas\u0131n\u0131n t\u00fcm y\u00f6nleriyle ara\u015ft\u0131r\u0131larak muhtemel maden kazalar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesine y\u00f6nelik tedbirlerin belirlenmesi amac\u0131yla ara\u015ft\u0131rma komisyonu kurulmas\u0131 kabul edildi.<\/p>\n
Genel Kurulda, siyasi parti gruplar\u0131n\u0131n \u0130li\u00e7’teki maden oca\u011f\u0131nda ya\u015fanan toprak kaymas\u0131n\u0131n ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin \u00f6nergelerinin birle\u015ftirilerek ele al\u0131nmas\u0131na y\u00f6nelik Dan\u0131\u015fma Kurulunun \u00f6nerisi kabul edildi.<\/p>\n
Saadet Partisi Grup Ba\u015fkan\u0131 Sel\u00e7uk \u00d6zda\u011f, maden ocaklar\u0131n\u0131n \u00e7ok ciddi \u015fekilde denetlenmesi gerekti\u011fini ancak denetim mekanizmalar\u0131n\u0131n zay\u0131f oldu\u011funu savundu. \u00d6zda\u011f, \u015fu de\u011ferlendirmede bulundu:<\/p>\n
“Erzincan’daki madende alt\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131yla ilgili \u00e7ok fazla feveranlar, konu\u015fmalar var, \u00c7ED raporlar\u0131yla ilgili \u015faibeler var. Madende ya\u015fanan bu facia ilk de\u011fil. Daha \u00f6nce Soma’da oldu ve 301 ki\u015fi vefat etti. Bunun \u00fczerine Meclis ara\u015ft\u0131rma komisyonu kuruldu. Ben de i\u00e7indeydim. Tam 7 ay \u00e7al\u0131\u015ft\u0131k. 7 ay boyunca g\u00f6rm\u00fc\u015f oldu\u011fumuz t\u00fcm yanl\u0131\u015flar\u0131n raporlar\u0131n\u0131 yazd\u0131k, TBMM Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131na teslim ettik. Rapordaki \u00f6nerilerimize hi\u00e7 kimsenin kulak vermedi\u011fini g\u00f6zlemliyoruz. Siz 10 y\u0131l i\u00e7inde neden bunlarla ilgili do\u011fru d\u00fcr\u00fcst bir \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00f6nerisi bulmad\u0131n\u0131z? \u00c7\u00fcnk\u00fc meseleyi samimi olarak incelemiyorsunuz.”<\/p>\n
Saadet Partisi Hatay Milletvekili Necmettin \u00c7al\u0131\u015fkan da Soma’da, Amasra’da b\u00fcy\u00fck maden kazalar\u0131 ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131, ge\u00e7en y\u0131l b\u00fcy\u00fck bir depremin meydana geldi\u011fini, y\u0131llard\u0131r orman yang\u0131lar\u0131yla m\u00fccadele ettiklerini belirterek, “G\u00f6r\u00fcl\u00fcyor ki iktidar\u0131n bu facialar\u0131n hi\u00e7birini ruhu duymad\u0131. \u0130nsana sayg\u0131lar\u0131 yok ki \u00e7evreye sayg\u0131lar\u0131 olsun.” dedi.<\/p>\n
\u0130Y\u0130 Parti Manisa Milletvekili \u015eenol Sunat, \u0130li\u00e7’teki maden oca\u011f\u0131nda meydana gelen toprak kaymas\u0131nda siyan\u00fcr ve s\u00fclf\u00fcrik asit at\u0131k da\u011flar\u0131n\u0131n korkun\u00e7 bir \u015fekilde \u00e7\u00f6kt\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, milyonlarca ton zehirli at\u0131\u011f\u0131n F\u0131rat Nehri’ne do\u011fru ilerledi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
F\u0131rat Nehri’nin kirlenmesiyle milyonlarca insan ve hayvan\u0131n zehirlenebilece\u011fini dile getiren Sunat, “Sadece T\u00fcrkiye de\u011fil, F\u0131rat’\u0131n suyunun Orta Do\u011fu’ya do\u011fru gitti\u011fi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcnde b\u00f6lge i\u00e7in \u00e7ok b\u00fcy\u00fck bir tehlike. Korkun\u00e7 bir \u00e7evre facias\u0131 ya\u015fanabilir. Yetkililerce ‘bu toprak kaymas\u0131yla akan zehirli kimyasallar\u0131n F\u0131rat Nehri’ne ula\u015fmas\u0131n\u0131n engellenmesi amac\u0131yla Sab\u0131rl\u0131 Deresi’nin F\u0131rat Nehri’ne ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 menfezin kapaklar\u0131 kapat\u0131ld\u0131.’ deniliyor. Dua edelim de \u00f6nlemler al\u0131nana kadar ya\u011fmur ve kar ya\u011fmas\u0131n.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u0130Y\u0130 Parti Edirne Milletvekili Mehmet Akal\u0131n da \u0130li\u00e7’teki olay\u0131n bir do\u011fal afetin \u00f6tesinde insan yap\u0131m\u0131 bir felaketin ac\u0131 sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 g\u00f6zler \u00f6n\u00fcne serdi\u011fini dile getirdi. Maden i\u015fletmelerinde kullan\u0131lan tehlikeli kimyasallar\u0131n potansiyel zararlar\u0131n\u0131n y\u0131llarca tart\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve geli\u015fmi\u015f \u00fclkelerde yasakland\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Akal\u0131n, sorumlular hakk\u0131nda ba\u015flat\u0131lan soru\u015fturma kapsam\u0131ndaki g\u00f6zalt\u0131lar\u0131n olumlu bir geli\u015fme oldu\u011funu ancak ya\u015fanan kay\u0131plar\u0131n telafi edilmesi i\u00e7in yeterli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti. Akal\u0131n, \u015f\u00f6yle dedi:<\/p>\n
“Madencilik sekt\u00f6r\u00fcnde ya\u015fanan bu t\u00fcr felaketler bireysel hatalar\u0131n sonucu de\u011fil ayn\u0131 zamanda sistemik sorunlar\u0131n bir g\u00f6stergesidir. Gelecekte benzer felaketlerin \u00f6nlenmesi ad\u0131na madencilik sekt\u00f6r\u00fcyle ilgili mevzuat\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilmesi, daha s\u0131k\u0131 denetimlerin ve etkili \u00f6nlemlerin al\u0131nmas\u0131 gerekmektedir.”<\/p>\n
MHP Antalya Milletvekili Abdurrahman Ba\u015fkan, hadisenin boyutlar\u0131n\u0131n \u00e7ok b\u00fcy\u00fck oldu\u011funu, olay\u0131n ilk an\u0131ndan itibaren devletin t\u00fcm g\u00fcc\u00fcyle b\u00f6lgeye intikal ederek \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de maden arama ve \u00e7\u0131kartma izni verilirken ba\u015fta \u00c7ED olmak \u00fczere t\u00fcm rapor ve yasal prosed\u00fcrlerin yerine getirilmesi \u015fart\u0131 arand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Ba\u015fkan, “Burada as\u0131l mesele, verilen ruhsat\u0131n ve maden \u00e7\u0131kar\u0131lan sahan\u0131n d\u00fczenli olarak denetlenmesi, tespit edilen eksikliklerin giderilip giderilmedi\u011fi daha hassas bir \u015fekilde denetlenerek gerekli yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n en a\u011f\u0131r \u015fekilde uygulanmas\u0131 gerekmektedir. \u0130\u015f g\u00fcvenli\u011fi ve i\u015f sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 her \u015feyin \u00f6n\u00fcndedir. Hi\u00e7bir ekonomik bedel insan sa\u011fl\u0131\u011f\u0131ndan ve can\u0131ndan daha k\u0131ymetli de\u011fildir.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
MHP olarak \u00e7evre hassasiyetlerinin y\u00fcksek oldu\u011funu ve tatl\u0131 su kaynaklar\u0131n\u0131n mutlaka korunmas\u0131 gerekti\u011fine inand\u0131klar\u0131n\u0131 s\u00f6yleyen Ba\u015fkan, “Kimse endi\u015fe etmesin ki s\u0131rf ekonomik rant u\u011fruna \u00e7evrenin harap edilmesine kar\u015f\u0131 dururuz ve ihmaller varsa bunlar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131 ad\u0131na ne gerekiyorsa yapaca\u011f\u0131m\u0131zdan kimse endi\u015fe duymas\u0131n.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
DEM Parti \u0130zmir Milletvekili \u0130brahim Ak\u0131n, \u0130li\u00e7’teki felaketin \u00e7ok k\u00f6t\u00fc oldu\u011funu, gerekli tedbirlerin al\u0131nmamas\u0131 durumunda bu t\u00fcr felaketlerle kar\u015f\u0131la\u015f\u0131lmaya devam edilece\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
Bu t\u00fcr kazalara ili\u015fkin gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131 noktas\u0131nda Meclis’in a\u011f\u0131r bir sorumlulu\u011fu bulundu\u011funu belirten Ak\u0131n, “Bu a\u011f\u0131r sorumlulu\u011fu yerine getirme konusunda herkesin duyarl\u0131 olmas\u0131n\u0131, Meclis ara\u015ft\u0131rma komisyonunun kurulmas\u0131n\u0131, ayr\u0131ms\u0131z, siyasi parti g\u00f6zetmeksizin b\u00fct\u00fcn milletvekillerinin gere\u011fini yapmas\u0131n\u0131 ve bunun \u00e7er\u00e7evesinde de bu sorumluluklar\u0131n yerine getirilmesini \u00f6zellikle rica ediyoruz.” dedi.<\/p>\n
CHP Ni\u011fde Milletvekili \u00d6mer Fethi G\u00fcrer, iktidar\u0131n, muhalefetin bir\u00e7ok uyar\u0131s\u0131n\u0131 dinlememesi nedeniyle bu t\u00fcr ac\u0131lar ve \u00e7evre felaketleri ya\u015fand\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n
\u0130li\u00e7’te toprak kaymas\u0131 ya\u015fanan maden oca\u011f\u0131yla ilgili daha \u00f6nce soru \u00f6nergesi verdi\u011fini belirten G\u00fcrer, ilgili madene \u00c7ED raporu verilmesinde sorumlulu\u011fu bulunan herkesin soru\u015fturulmas\u0131 gerekti\u011fini savundu. G\u00fcrer, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Muhalefet olarak da biz bu konuda uyar\u0131yoruz. Neden bunlar dikkate al\u0131nmad\u0131? Bu olay\u0131n olaca\u011f\u0131 belliydi. Herkes i\u015fini do\u011fru yapsa bug\u00fcn bunlar olmaz. AK Parti iktidarlar\u0131 d\u00f6neminde T\u00fcrkiye’yi Avrupa’da i\u015f cinayetlerinde birinci noktaya ta\u015f\u0131yan, vurdumduymazl\u0131kt\u0131r. Kalk\u0131p da g\u00fcnah \u00e7\u0131karman\u0131n alemi yok. Meclis ara\u015ft\u0131rmas\u0131 a\u00e7\u0131lsa ne olacak? Yar\u0131n bu Meclis ara\u015ft\u0131rmas\u0131n\u0131n raporu ortaya \u00e7\u0131k\u0131nca bununla ilgili sorumlular gerekli cezay\u0131 alacak m\u0131?”<\/p>\n
CHP Ordu Milletvekili Mustafa Ad\u0131g\u00fczel de olay\u0131n kaza de\u011fil cinayet oldu\u011funu savunarak, “E\u011fer \u00f6nceden uyarm\u0131\u015fsan\u0131z ve bu uyar\u0131lara uymam\u0131\u015fsan\u0131z bu art\u0131k bir kaza de\u011fil bu bir cinayettir.” dedi.<\/p>\n
AK Parti Zonguldak Milletvekili Ahmet \u00c7olako\u011flu da maden oca\u011f\u0131ndaki toprak kaymas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan kaybolan i\u015f\u00e7ilerin bulunmas\u0131 i\u00e7in devletin ilgili t\u00fcm birimlerinin titizlikle \u00e7al\u0131\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Maden sahas\u0131nda ya\u015fanan toprak kaymas\u0131 s\u0131ras\u0131nda akan malzemenin F\u0131rat Nehri’ne ula\u015fmas\u0131n\u0131n engellenmesi amac\u0131yla yap\u0131lan \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 anlatan \u00c7olako\u011flu, “Sab\u0131rl\u0131 Deresi’nin F\u0131rat Nehri’ne ula\u015ft\u0131\u011f\u0131 menfezin kapaklar\u0131 h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Sonradan toprak kaymas\u0131n\u0131 \u00f6nlemek amac\u0131yla menfezlerin \u00f6n\u00fcne de seddeler olu\u015fturulmu\u015ftur. Ya\u011fmur ve benzeri nedenlerle olu\u015fabilecek ak\u0131\u015f sular\u0131n\u0131 toplamak i\u00e7in tedbir olarak her ihtimale kar\u015f\u0131 s\u0131zd\u0131rma ihtimali ortadan kald\u0131r\u0131lm\u0131\u015f olan y\u00fczey suyu toplama havuzu olu\u015fturulmu\u015ftur. Olu\u015fabilecek herhangi bir ak\u0131\u015f durumunda at\u0131k depolama baraj\u0131na verilecek sistem de kurulmu\u015ftur. \u015eu ana kadar yap\u0131lan incelemelerde ve \u00f6l\u00e7\u00fcmlerde kirlilik ve tehlike olu\u015fturan herhangi bir unsura rastlanmam\u0131\u015ft\u0131r.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u0130lgili maden oca\u011f\u0131 i\u00e7in ilk \u00c7ED raporunun 16 Nisan 2008’de “olumlu” olarak verildi\u011fini, sahada projeye y\u00f6nelik de\u011fi\u015fikliklere, kapasite art\u0131\u015flar\u0131na ili\u015fkin olarak 2012, 2014, 2021 y\u0131llar\u0131nda da “\u00c7ED olumlu” karar\u0131 verildi\u011fini dile getiren \u00c7olako\u011flu, rapor haz\u0131rlan\u0131rken ilgili b\u00fct\u00fcn kurumlardan da olumlu g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi. \u00c7olako\u011flu, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Mevcut ‘\u00c7ED olumlu’ karar\u0131 verilen alan i\u00e7inde 5,83 hektarl\u0131k alanda a\u00e7\u0131k ocak i\u015fletmecili\u011finde sadece \u015fev d\u00fczenlemesi i\u00e7in 14 A\u011fustos 2023’te ‘\u00c7ED gerekli de\u011fildir’ raporu verilmi\u015ftir. Bunda kapasite art\u0131\u015f\u0131, bu raporda kesinlikle ve kesinlikle yer almam\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7ED raporu, i\u015fletmelerin \u00e7evresel etkilerini de\u011ferlendirmek i\u00e7in verilir. \u00c7ED’de \u00c7evre Bakanl\u0131\u011f\u0131 sadece \u00e7evresel etkilerin denetimini yapar. \u0130\u015fletme \u00e7evreye zarar veriyor mu, vermiyor mu bunu denetler. Bakan\u0131m\u0131z Murat Kurum \u00e7evresel etki denetimlerini \u00e7ok s\u0131k yapt\u0131rm\u0131\u015ft\u0131r. \u00c7evre Kanunu’ndaki en \u00fcst cezay\u0131 bu i\u015fletmeye kesmi\u015f ve bu i\u015fletme aylarca kapat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r, faaliyetine son verilmi\u015ftir. S\u00f6z konusu i\u015fletmede 21 Haziran 2022 tarihinde yap\u0131lan incelemede \u00c7evre Kanunu’na ayk\u0131r\u0131l\u0131k tespit edilmi\u015f, en \u00fcst s\u0131n\u0131rdan 16 milyon 441 bin lira idari para cezas\u0131 uygulanm\u0131\u015ft\u0131r. Benzeri olaylar\u0131n bir daha ya\u015fanmamas\u0131 i\u00e7in de ilaveten tedbirler al\u0131n\u0131ncaya kadar \u00e7evresel iyile\u015ftirmeler de yap\u0131l\u0131ncaya kadar i\u015fletme faaliyetlerine son verilmi\u015ftir.”<\/p>\n
\u0130\u015fletmenin yapt\u0131\u011f\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar ve gerekli tedbirlerin al\u0131nmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan maden oca\u011f\u0131n\u0131n 3,5 ay sonra tekrar faaliyete ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden \u00c7olako\u011flu, “Maden sahas\u0131 da 6 ayda bir denetlenmi\u015ftir. Son olarak 2023 y\u0131l\u0131 A\u011fustos ay\u0131nda bu denetleme meri mevzuat \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmi\u015ftir.” dedi.<\/p>\n
Yap\u0131lan g\u00f6r\u00fc\u015fmelerin ard\u0131ndan Erzincan’daki madende ya\u015fanan toprak kaymas\u0131n\u0131n t\u00fcm y\u00f6nleriyle ara\u015ft\u0131r\u0131lmas\u0131na ili\u015fkin Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu kurulmas\u0131 kabul edildi; t\u00fcm siyasi partiler olumlu y\u00f6nde oy kulland\u0131. 22 \u00fcyeden olu\u015facak komisyonun \u00e7al\u0131\u015fma s\u00fcresi 3 ay olacak ve gerekti\u011finde Ankara d\u0131\u015f\u0131nda da \u00e7al\u0131\u015fabilecek.<\/p>\n
Genel Kurulda AK Parti Grubunun kabul edilen \u00f6nergesine g\u00f6re, Sa\u011fl\u0131kla \u0130lgili Baz\u0131 Kanunlarda ve 663 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi g\u00fcndemin ilk s\u0131ras\u0131na al\u0131nd\u0131. Genel Kurulda, bug\u00fcn, yar\u0131n ve 20 \u015eubat Sal\u0131 g\u00fcn\u00fc bu kanun teklifinin g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri tamamlanacak, ard\u0131ndan enerji alan\u0131nda d\u00fczenlemeler i\u00e7eren Maden Kanunu ile Baz\u0131 Kanunlarda De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi’nin g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine ba\u015flanacak. Teklifin g\u00f6r\u00fc\u015fmelerinin 22 \u015eubat Per\u015fembe g\u00fcn\u00fc tamamlanmamas\u0131 halinde Genel Kurul 23 \u015eubat Cuma g\u00fcn\u00fc de mesai yapacak.<\/p>\n
Genel Kurulda, Meclis Ara\u015ft\u0131rma Komisyonu kurulmas\u0131n\u0131n kabul edilmesinin ard\u0131ndan Sa\u011fl\u0131kla \u0130lgili Baz\u0131 Kanunlarda ve 663 Say\u0131l\u0131 Kanun H\u00fckm\u00fcnde Kararnamede De\u011fi\u015fiklik Yap\u0131lmas\u0131na Dair Kanun Teklifi’nin g\u00f6r\u00fc\u015fmelerine ba\u015fland\u0131.<\/p>\n