<\/p>\n
AA muhabiri, “4 \u015eubat D\u00fcnya Kanser G\u00fcn\u00fc” dolay\u0131s\u0131yla kanser hastal\u0131\u011f\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n t\u00fcrleri ve k\u00fcresel olarak g\u00f6r\u00fclen kanser vakalar\u0131n\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131 bir haber derledi.<\/p>\n
V\u00fccudun hemen her organ\u0131nda anormal h\u00fccrelerin kontrols\u00fcz \u015fekilde b\u00fcy\u00fcyerek, di\u011fer organlara yay\u0131lmas\u0131yla ba\u015flayabilen geni\u015f bir hastal\u0131k grubu olarak tan\u0131mlanan kanser, d\u00fcnyada en \u00e7ok \u00f6ld\u00fcren ikinci hastal\u0131k olarak biliniyor.<\/p>\n
Olu\u015ftu\u011fu dokuya g\u00f6re isimlendirilen kanserin 200’den fazla t\u00fcr\u00fc tespit edilirken, bunlar\u0131n g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131 ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fiklik g\u00f6sterebiliyor.<\/p>\n
Cilt, meme, akci\u011fer, prostat, mide, kal\u0131n ba\u011f\u0131rsak (kolon), rahim a\u011fz\u0131 (serviks) kanseri ve lenf bezi t\u00fcm\u00f6rleri, “habis t\u00fcm\u00f6r” veya “ur” olarak da adland\u0131r\u0131lan hastal\u0131\u011f\u0131n en yayg\u0131n t\u00fcrleri aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
Kanser, genellikle kanser \u00f6ncesi bir lezyondan k\u00f6t\u00fc huylu bir t\u00fcm\u00f6re ilerleyen \u00e7ok a\u015famal\u0131 bir s\u00fcre\u00e7te, normal h\u00fccrelerin t\u00fcm\u00f6r h\u00fccrelerine d\u00f6n\u00fc\u015fmesinden kaynaklan\u0131yor.<\/p>\n
Kanser hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n nedenlerinden birinin; genetik yatk\u0131nl\u0131k yani ailedeki hastal\u0131k ge\u00e7mi\u015fi oldu\u011fu belirtilirken, sigara ve alkol kullan\u0131m\u0131, yo\u011fun g\u00fcne\u015f \u0131\u015f\u0131n\u0131na maruz kalma, radyasyon ile kanserojen olarak an\u0131lan baz\u0131 kimyasallara maruz kalma, \u00e7e\u015fitli vir\u00fcsler, k\u00f6t\u00fc beslenme al\u0131\u015fkanl\u0131klar\u0131 ve hava kirlili\u011fi gibi d\u0131\u015f fakt\u00f6rlerin de kansere neden oldu\u011fu biliniyor.<\/p>\n
D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fcne (DS\u00d6) ba\u011fl\u0131 uluslararas\u0131 Kanser Ara\u015ft\u0131rma Ajans\u0131n\u0131n (IARC) bu y\u0131l yay\u0131mlad\u0131\u011f\u0131 rapora g\u00f6re, 2022’de tahminen 20 milyon yeni kanser vakas\u0131n\u0131n g\u00f6r\u00fcld\u00fc ve kanser nedeniyle 9,7 milyon \u00f6l\u00fcm ya\u015fand\u0131.<\/p>\n
Kanser vakalar\u0131n\u0131n y\u00fczde 49,2’si Asya’da, y\u00fczde 22,4’\u00fc Avrupa’da, 13,4’\u00fc Kuzey Amerika’da, y\u00fczde 7,8’i Latin Amerika’da, 5,9’u Afrika ve y\u00fczde 1,3’\u00fc ise Okyanusya’da tespit edildi.<\/p>\n
D\u00fcnya genelinde 2022’de akci\u011fer, meme ve kolorektal en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen kanser t\u00fcrleri oldu. Akci\u011fer kanseri, 2,5 milyon yeni vaka ile toplam yeni vakalar\u0131n y\u00fczde 12,4’\u00fcn\u00fc olu\u015fturdu ve k\u00fcresel olarak en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen kanser t\u00fcr\u00fc olarak kay\u0131tlara ge\u00e7ti.<\/p>\n
Ayn\u0131 y\u0131l en fazla \u00f6l\u00fcm 1,8 milyon ile akci\u011fer kanseri nedeniyle ya\u015fan\u0131rken, bu rakam kanserden ya\u015fanan can kay\u0131plar\u0131n\u0131n y\u00fczde 18,7’sine kar\u015f\u0131l\u0131k geldi. Kolorektal kanser nedeniyle 900 bin ki\u015fi ya\u015fam\u0131n\u0131 yitirirken, bunu 760 bin ile karaci\u011fer kanseri, 670 bin ile meme kanseri ve 660 bin ile mide kanseri takip etti.<\/p>\n
En s\u0131k g\u00f6r\u00fclen ve \u00f6l\u00fcmc\u00fcl olan kanser t\u00fcr\u00fc, kad\u0131nlarda meme kanseri, erkeklerde ise akci\u011fer kanseri oldu.<\/p>\n
D\u00fcnya genelinde yakla\u015f\u0131k her 5 ki\u015fiden 1’i hayat\u0131 boyunca kansere yakalan\u0131yor. Her 9 erkekten 1’i ve 12 kad\u0131ndan 1’i ise kanser nedeniyle \u00f6l\u00fcyor.<\/p>\n
D\u00fcnya genelinde 2050’de 35 milyondan fazla yeni kanser vakas\u0131n\u0131n olaca\u011f\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, 2022’deki tahmini 20 milyon vakaya oranla y\u00fczde 77’lik art\u0131\u015f ya\u015fanmas\u0131 bekleniyor.<\/p>\n
K\u00fcresel kanser y\u00fck\u00fc h\u0131zla artarken, t\u00fct\u00fcn, alkol ve obezite, kanser vakalar\u0131n\u0131n artmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndaki temel fakt\u00f6rler olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Hava kirlili\u011fi ise kanser i\u00e7in “\u00e7evresel risk fakt\u00f6rlerinin” temel etkenlerinden biri aras\u0131nda yer al\u0131yor.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de, 2022’de, 240 bin 13 yeni kanser vakas\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcrken, 129 bin 672 ki\u015fi kanserden hayat\u0131n\u0131 kaybetti.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de erkeklerde 132 bin 476 ve kad\u0131nlarda 107 bin 537 kanser vakas\u0131 tespit edilirken, akci\u011fer, meme ve kolorektal en fazla g\u00f6r\u00fclen kanser t\u00fcr\u00fc oldu.<\/p>\n
Do\u011fru kanser te\u015fhisi, uygun ve etkili tedavi i\u00e7in \u00f6nemli olurken, her kanser t\u00fcr\u00fc farkl\u0131 tedavi y\u00f6ntemine ihtiya\u00e7 duyuyor.<\/p>\n
Kanser tedavileri genel olarak cerrahi, radyoterapi veya kemoterapi, hormonal tedaviler ile hedefe y\u00f6nelik biyolojik tedaviler gibi sistematik bir s\u00fcre\u00e7 gerektiriyor. Tedavi y\u00f6ntemi se\u00e7ilirken, kanserin t\u00fcr\u00fc ve tedavi edilen ki\u015fiye de dikkat ediliyor.<\/p>\n
Tedavi protokol\u00fcn\u00fcn tan\u0131mlanm\u0131\u015f bir s\u00fcre i\u00e7inde tamamlanmas\u0131, \u00f6ng\u00f6r\u00fclen terap\u00f6tik sonuca ula\u015fmak i\u00e7in \u00f6nem arz ediyor.<\/p>\n
\u0130lk ad\u0131m olarak tedavi hedeflerinin belirlenmesi, tedavinin olumlu bir s\u00fcre\u00e7te seyretmesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemliyken, birincil ama\u00e7; genellikle kanseri iyile\u015ftirmek veya ya\u015fam\u0131 \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde uzatmak.<\/p>\n
Hastan\u0131n ya\u015fam kalitesini art\u0131rmak da \u00f6nemli bir hedef olarak \u00f6ne \u00e7\u0131karken, bu, kanserin son evrelerinde hastan\u0131n fiziksel, psikososyal ve ruhsal esenli\u011fi ile palyatif bak\u0131m i\u00e7in destek sa\u011flanmas\u0131yla ba\u015far\u0131labiliyor.<\/p>\n
Meme kanseri, rahim a\u011fz\u0131 kanseri, a\u011f\u0131z kanseri ve kolorektal kanser gibi en yayg\u0131n kanser t\u00fcrlerinden baz\u0131lar\u0131n\u0131n, erken te\u015fhis edildi\u011finde ve en iyi uygulamalara g\u00f6re tedavi edildi\u011finde y\u00fcksek iyile\u015fme olas\u0131l\u0131klar\u0131na sahip oldu\u011fu biliniyor.<\/p>\n
\u00dclkelerin gelir d\u00fczeylerine g\u00f6re tedaviye eri\u015fimde \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar \u00f6ne \u00e7\u0131karken, kapsaml\u0131 tedavinin y\u00fcksek gelirli \u00fclkelerin y\u00fczde 90’\u0131ndan fazlas\u0131nda, d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkelerin ise y\u00fczde 15’inden az\u0131nda mevcut oldu\u011fu ifade ediliyor.<\/p>\n