<\/p>\n
Bakan Fidan, kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 A Haber yay\u0131n\u0131nda g\u00fcndemi de\u011ferlendirdi, sorular\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n
Fidan, ABD’nin \u0130ran destekli gruplara d\u00fczenledi\u011fi sald\u0131r\u0131lara y\u00f6nelik soruya ili\u015fkin, ABD’nin “ate\u015fle oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131” vurgulayarak, “Ate\u015fle oynad\u0131\u011f\u0131n\u0131z zaman o ate\u015f her an yang\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015febilir. Kontrol alt\u0131na al\u0131namayabilir. Burada bir riskle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Bu kontrol alt\u0131na al\u0131namamazl\u0131k meselesi bir tehdit olarak kar\u015f\u0131m\u0131zda duruyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye olarak b\u00f6lgesel ortaklarla ve ABD ile s\u00fcrekli g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc dile getiren Fidan, “B\u00f6lgesel yay\u0131lmadan ka\u00e7\u0131nmak laz\u0131m. Durum iyi de\u011fil. Daha b\u00fcy\u00fck bir yay\u0131lmayla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalabiliriz.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n
Fidan, d\u00fcnya kamuoyunda \u0130srail’in g\u00fcvenli\u011fi konusunun s\u00fcrekli g\u00fcndeme getirildi\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
\u0130srail’in, d\u00fcnya kamuoyuna yalan s\u00f6ylemekten vazge\u00e7ti\u011fi zaman kendini g\u00fcvende hissedece\u011fini belirten Fidan, “\u0130srail g\u00fcvenlik pe\u015finde de\u011fil. \u0130srail daha fazla toprak pe\u015finde. Filistinlilere kendi devletini verdi\u011fi g\u00fcn zaten \u0130srail g\u00fcvende olacak.” dedi.<\/p>\n
Fidan, b\u00f6lge \u00fclkeleri olarak sorumluk almaya haz\u0131r olduklar\u0131n\u0131 defaatle ilettiklerini an\u0131msatarak, “\u0130ki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fc g\u00fcndeme getirirken bu sefer farkl\u0131 olarak, metodolojik olarak da garant\u00f6rl\u00fck mekanizmas\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrmemizin arkas\u0131nda bu yat\u0131yordu.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Bakan Fidan, ABD ile g\u00fcndemde olan F-16 sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 konusuna ili\u015fkin soruya, \u0130sve\u00e7 ve Finlandiya’n\u0131n NATO’ya \u00fcyeli\u011finin hem NATO hem de T\u00fcrkiye g\u00fcndemine 2022’de girdi\u011fini an\u0131msatarak “Bu s\u00fcre\u00e7te tabii T\u00fcrkiye sorumlu bir ortak perspektif ile her t\u00fcrl\u00fc deste\u011fi verdi. Fakat \u0130sve\u00e7 ve Finlandiya denkleme girdi\u011fi zaman burada bir a\u015famaland\u0131rma ile denkleme girme ihtiyac\u0131 hissettik.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
\u00d6zellikle T\u00fcrkiye’nin hem NATO hem de baz\u0131 NATO \u00fclkeleri ile g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan stratejik sorunlar\u0131n\u0131n olmas\u0131n\u0131n m\u00fczakere gerektirdi\u011fini belirten Fidan, “Biz bu \u00e7er\u00e7evede \u00f6zellikle ter\u00f6rle m\u00fccadeleyi ilk ba\u015fl\u0131k olarak \u00f6n\u00fcm\u00fcze koyduk, yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z a\u015famaland\u0131rma politikas\u0131nda.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Fidan; Cumhurba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan, NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, \u0130sve\u00e7 ve Finladiya’n\u0131n devlet ve h\u00fck\u00fcmet ba\u015fkanlar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla 2022’de \u0130spanya’n\u0131n ba\u015fkenti Madrid’de d\u00fczenlenen zirvede al\u0131nan karar ve yaz\u0131l\u0131 mutabakatla T\u00fcrkiye’nin ter\u00f6rle ilgili endi\u015felerinin ilk kez g\u00fcndeme ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 an\u0131msatt\u0131.<\/p>\n
Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri PKK, YPG ve FET\u00d6 ile m\u00fccadelenin NATO metinlerine ge\u00e7mesinin ve bu \u00f6rg\u00fctlere NATO’ya yeni girecek \u00fclkeler taraf\u0131ndan hi\u00e7bir \u015fekilde destek verilmemesinin taahh\u00fcd\u00fcn\u00fcn al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Fidan, Finlandiya’n\u0131n NATO’ya \u00fcyeli\u011finin Nisan 2023’te tamamland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatt\u0131.<\/p>\n
Fidan, daha sonra Litvanya’n\u0131n ba\u015fkenti Vilnius’ta Erdo\u011fan, Stoltenberg ve \u0130sve\u00e7 Ba\u015fbakan\u0131 Ulf Kristersson’\u0131n bir araya geldi\u011fi \u00fc\u00e7l\u00fc zirveyi hat\u0131rlatarak s\u00f6z konusu zirvede ter\u00f6rle m\u00fccadeleye ilave olarak, \u00f6zellikle NATO \u00fclkeleri taraf\u0131nda T\u00fcrkiye’ye y\u00f6nelik yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n kald\u0131r\u0131lmas\u0131 ve T\u00fcrkiye’nin Avrupa Birli\u011fi (AB) \u00fcyeli\u011fine di\u011fer \u00fclkeler taraf\u0131ndan destek verilmesi konular\u0131nda genel bir mutabakat\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
Bakan Fidan, \u0130sve\u00e7 ile ilgili yasan\u0131n T\u00fcrkiye B\u00fcy\u00fck Millet Meclisinden (TBMM) ge\u00e7er ge\u00e7mez ABD Ba\u015fkan\u0131 Joe Biden’\u0131n Kongre’ye bir mektup yazd\u0131\u011f\u0131n\u0131, Erdo\u011fan’\u0131n onay\u0131 sonras\u0131 ise anla\u015fman\u0131n ev sahibi \u00fclkeye depozite edilmesinin ard\u0131ndan ABD Kongresi’ne bildiride bulunuldu\u011funu ifade ederek y\u00fcr\u00fcrl\u00fckte olan s\u00fcrecin tamamlanaca\u011f\u0131na inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade etti.<\/p>\n
ABD ile F-35 sava\u015f u\u00e7aklar\u0131 meselesinin Ege’de T\u00fcrk-Yunan dengesini nas\u0131l etkileyece\u011fine y\u00f6nelik soruya Fidan, “F-35 ile ilgili problemin, T\u00fcrkiye’nin programdan \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, kendi savunma yeteneklerini geli\u015ftirme aray\u0131\u015f\u0131 ve politikas\u0131n\u0131n bir yans\u0131mas\u0131 olarak ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131” yan\u0131t\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin F-35 konusunda sadece m\u00fc\u015fteri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda \u00fcretici ortaklardan biri de oldu\u011funa dikkati \u00e7eken Bakan Fidan, “Burada T\u00fcrkiye\u2019nin maddi kayb\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra ortaya koydu\u011fu kapasite a\u00e7\u0131s\u0131ndan da bir zarar s\u00f6z konusu. \u015eimdi bunu elimine etmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z devam ediyor. \u00d6zellikle maddi zarar\u0131n tazmini a\u00e7\u0131s\u0131ndan ilgili makamlar\u0131m\u0131z\u0131n ciddi yo\u011fun \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 var.” dedi.<\/p>\n
Hakan Fidan, Yunanistan’\u0131n NATO \u00fcyesi oldu\u011fu i\u00e7in ABD’nin \u00fcretimden sonra da\u011f\u0131t\u0131m yapaca\u011f\u0131 \u00fclkeler listesinde oldu\u011funu kaydederek “Burada 2030’dan sonra F-35’lerin teslimi \u00f6ng\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. O zamana kadar ne olur, dengeler nas\u0131l de\u011fi\u015fir, bunu takip edece\u011fiz.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
Bat\u0131 \u00fclkelerinden almak istenen savunma sistemlerinin verilmemesinin T\u00fcrkiye’yi ba\u015fka bir aray\u0131\u015fa itti\u011fini s\u00f6yleyen Fidan, “Biz milli d\u0131\u015f politikam\u0131z\u0131n gere\u011fi olarak kendi \u00fclkemizin g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamak ad\u0131na her t\u00fcrl\u00fc sistemi, harp ara\u00e7-gerecini almakla y\u00fck\u00fcml\u00fcy\u00fcz. Bunun da en iyisini nereden alaca\u011f\u0131m\u0131z konusu, elbette bizim kendi takdirimizdir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Fidan, Cumhurba\u015fkan\u0131 Erdo\u011fan’\u0131n talimat\u0131yla hava savunma sistemlerinde Roketsan taraf\u0131ndan geli\u015ftirilen Hisar s\u0131n\u0131f\u0131 al\u00e7ak, orta ve y\u00fcksek irtifal\u0131 ve belli bir s\u00fcrece yay\u0131lan katmanl\u0131 hava savunma doktrininin uygulanmaya ba\u015fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydetti.<\/p>\n
Bakan Fidan F-35 projesine d\u00f6n\u00fc\u015f konusunda ayr\u0131ca \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n
“Bu, bir yetenektir. Bu yetenek e\u011fer bizim di\u011fer yeteneklerimizi kaybetmeden ilave olarak alaca\u011f\u0131m\u0131z bir yetenek olursa neden olmas\u0131n? Ama bu yetene\u011fi alma kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda, bizim ba\u015fka yeteneklerimizden vazge\u00e7memiz, kendimizi ba\u015fka politikalara adapte etmemiz gibi bir \u015fart olursa, bu t\u00fcr \u015fartlar hi\u00e7bir \u015fekilde uzla\u015ft\u0131r\u0131lamaz bir \u015fart olursa, o zaman tabiat\u0131yla ba\u015fka alternatifleri aramaya devam edece\u011fiz.”<\/p>\n
Bakan Fidan, Rusya Devlet Ba\u015fkan\u0131 Vladimir Putin’in bu ay T\u00fcrkiye’yi ziyaret edece\u011fine y\u00f6nelik \u00e7\u0131kan haberlere ili\u015fkin soruya, “Say\u0131n Putin\u2019in ziyareti \u00f6nceden asl\u0131nda planlanm\u0131\u015f bir ziyaretti. \u015eimdi bu ziyarette baz\u0131 konular\u0131 tekrar g\u00f6r\u00fc\u015fme imkan\u0131 olacak.” cevab\u0131n\u0131 verdi.<\/p>\n
Fidan, T\u00fcrkiye\u2019nin enerji dahil pek \u00e7ok alanda yak\u0131n ili\u015fki i\u00e7erisinde oldu\u011fu Rusya’n\u0131n Suriye’de YPG ve PKK ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerine g\u00f6z yummamas\u0131n\u0131 beklediklerini belirterek “Suriye’de Rus silahl\u0131 kuvvetleri ile bizim silahl\u0131 kuvvetlerimiz aras\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131zl\u0131k mekanizmas\u0131 var. \u00d6zellikle Suriye i\u00e7erisinde operasyon d\u00fczenleyece\u011fimiz zaman, bu mekanizma her zaman bizim istedi\u011fimiz \u015fekilde sa\u011fl\u0131kl\u0131 i\u015flemeyebiliyor.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin birinci \u00f6nceli\u011finin, F\u0131rat’\u0131n do\u011fusundan ve bat\u0131s\u0131ndan ter\u00f6r \u00f6rg\u00fct\u00fc PKK’n\u0131n tehdidinin bir an \u00f6nce kald\u0131r\u0131lmas\u0131 oldu\u011funu belirten Fidan, Rusya’n\u0131n da ba\u015fka beklentilerinin oldu\u011funu ve bu konunun m\u00fczakereye ihtiya\u00e7 duydu\u011funu ifade etti. Fidan, “Pozisyonlar ne olursa olsun, bizim operasyonlar\u0131m\u0131z devam ediyor.” dedi.<\/p>\n
Fidan, \u0130srail-Filistin konusunda Rusya’n\u0131n T\u00fcrkiye’ye yak\u0131n bir pozisyonda bulundu\u011funu da kaydetti.<\/p>\n
Rusya-Ukrayna meselesine ili\u015fkin Tah\u0131l Koridoru’nun her zaman T\u00fcrkiye’nin g\u00fcndeminde oldu\u011funu belirten Fidan, “Say\u0131n Putin\u2019in ziyaretinde de bu konu masada muhakkak olacak. \u00c7\u00fcnk\u00fc Cumhurba\u015fkan\u0131’m\u0131z bu konuya \u00e7ok \u00f6nem veriyor. \u00d6zellikle tah\u0131l \u00fczerinden d\u00fcnyadaki ba\u015fta g\u00fcney n\u00fcfuslar\u0131, Afrika olmak \u00fczere fakirlerin bu\u011fdaydan mahrum b\u0131rak\u0131lmas\u0131, y\u00fcksek fiyattan g\u0131daya eri\u015fimin g\u00fcndeme gelmesi bizim insani a\u00e7\u0131dan ger\u00e7ekten g\u00f6rmek istemedi\u011fimiz bir durum. Kendimize de bor\u00e7 bildi\u011fimiz bir husus.” de\u011ferlendirmesinde bulundu.<\/p>\n
Fidan, K\u00fcrdistan Yurtseverler Birli\u011finin (KYB) Irak’\u0131n S\u00fcleymaniye kentinde PKK ile i\u015fbirli\u011fi i\u00e7inde oldu\u011fu ger\u00e7e\u011finin uzun s\u00fcredir g\u00fcndemde oldu\u011funu vurgulayarak PKK ile i\u015fbirli\u011finin KYB’yi de d\u00fc\u015fman s\u0131n\u0131f\u0131na soktu\u011funun defalarca bildirildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
S\u00fcleymaniye\u2019deki KYB y\u00f6netiminin PKK ile aras\u0131na mesafe koymamas\u0131ndan duyulan rahats\u0131zl\u0131\u011f\u0131 dile getiren Fidan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Bazen bizi memnun ediyormu\u015f gibi g\u00f6z\u00fckmeye y\u00f6nelik birtak\u0131m ad\u0131mlar atma \u00e7abalar\u0131 oldu ama bakt\u0131k ki, bu adamlar\u0131n bundan vazge\u00e7me niyeti yok. Konuyu Say\u0131n Cumhurba\u015fkan\u0131’m\u0131za da arz ettik. Neticede de bu konuyu art\u0131k resmi politika olarak deklare ettik ve yapt\u0131r\u0131mlara ba\u015flad\u0131k. \u015eu anda \u00f6zellikle hava yolu ta\u015f\u0131mac\u0131l\u0131\u011f\u0131nda S\u00fcleymaniye\u2019ye ciddi bir s\u0131n\u0131rlama getirdik.”<\/p>\n
KYB y\u00f6netimine girilen yanl\u0131\u015f yoldan d\u00f6nme \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 yineleyen Fidan, aksi takdirde T\u00fcrkiye\u2019nin daha ileri ad\u0131mlar atmak durumunda kalaca\u011f\u0131 uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
Fidan, T\u00fcrkiye ile Suriye aras\u0131ndaki muhtelif kanallardan zaman zaman y\u00fcr\u00fct\u00fclen g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri de de\u011ferlendirerek “Suriye rejiminin T\u00fcrkiye\u2019ye \u00f6n \u015fart koyarak diplomatik bir hamle yapma \u00e7abas\u0131 yanl\u0131\u015f bir usul. Biz, bunu kendilerine de ilettik. Cumhurba\u015fkan\u0131’m\u0131z\u0131n da s\u00f6yledi\u011fi gibi biz diyalog kap\u0131s\u0131n\u0131 a\u00e7\u0131k tutuyoruz.” dedi.<\/p>\n
\u0130ki kom\u015fu \u00fclke olarak T\u00fcrkiye’nin Suriye\u2019nin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc savundu\u011funu kaydeden Fidan, “Bizim \u015fu ana kadar Astana s\u00fcrecini ihlale y\u00f6nelik bir giri\u015fimimiz olmad\u0131. Bizim destekledi\u011fimiz unsurlar da hi\u00e7bir zaman Astana s\u00fcrecini bozucu bir b\u00fcy\u00fck hamle i\u00e7erisinde olmad\u0131lar.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Suriye rejiminin farkl\u0131 nedenlerden dolay\u0131 halen T\u00fcrkiye ile g\u00f6r\u00fc\u015femedi\u011fini belirten Bakan Fidan, “G\u00f6r\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fc zaman da kendi olam\u0131yor zaten. Yaln\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fme imkan\u0131 olmuyor s\u00fcrekli ba\u015fka bir \u00fclke var yan\u0131nda. Bu, bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan s\u0131k\u0131nt\u0131 da de\u011fil esasen zira bizim kendimize g\u00fcvenimiz tam, ne yapmak istedi\u011fimizi biliyoruz. B\u00f6lgedeki istikrara verdi\u011fimiz de\u011fer ortada.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 Adalet Divan\u0131n\u0131n (UAD) \u0130srail aleyhine a\u00e7\u0131lan “soyk\u0131r\u0131m” davas\u0131nda verdi\u011fi ihtiyati tedbir karar\u0131n\u0131n fevkalade \u00f6nemli oldu\u011funa i\u015faret eden Bakan Fidan, “\u00d6yle bir dram ile kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z ki, ortaya koyaca\u011f\u0131n\u0131z tarihi bir ba\u015far\u0131, e\u011fer \u015fiddetin kendisini, trajedinin kendisini \u00f6nleyemiyorsa bir anlam ifade etmiyor. Dolay\u0131s\u0131yla bizim bir an \u00f6nce \u00f6zellikle bu katliam\u0131n durdurulmas\u0131 meselesine yo\u011funla\u015fmam\u0131z gerekiyor.” de\u011ferlendirmesini yapt\u0131.<\/p>\n
Fidan, \u0130srail’in att\u0131\u011f\u0131 bombalarla ve sebep oldu\u011fu y\u0131k\u0131mla hayat\u0131n\u0131 kaybedenler konusunda b\u00fcy\u00fck endi\u015feler ta\u015f\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek 2 milyondan fazla insan\u0131n a\u00e7l\u0131k ve salg\u0131n hastal\u0131kla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kald\u0131\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n
Gazze’de insanlar\u0131n rehin durumda oldu\u011funu vurgulayan Fidan, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Siz bunlar\u0131 belli bir co\u011frafi b\u00f6lgede tutuyorsunuz, i\u00e7eriye yard\u0131m girmesine de izin vermiyorsunuz. Sizin kontrol\u00fcn\u00fcz d\u0131\u015f\u0131nda giren yard\u0131mlar\u0131 bombal\u0131yorsunuz. Bu insanlar\u0131n ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 altyap\u0131y\u0131 yok ediyorsunuz. Suya, elektri\u011fe ve ileti\u015fime eri\u015fim imkanlar\u0131n\u0131 kald\u0131r\u0131yorsunuz ve insanlar sizin elinizde rehin. Bunun ad\u0131n\u0131 b\u00f6yle koymak laz\u0131m.”<\/p>\n
Fidan, “En son muhataplar\u0131m\u0131zla yapt\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde, \u015fu anda bir teklif var ortada, masada, Hamas bunu kendi i\u00e7erisinde de\u011ferlendiriyor. Hamas’\u0131n bir hedefi \u00f6zellikle kal\u0131c\u0131 ate\u015fkes kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda rehinelerin b\u0131rak\u0131lmas\u0131 kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 olarak.” ifadesini kullanarak \u0130srail’in halen kal\u0131c\u0131 ate\u015fkes konusunda \u00e7ok fazla hevesli g\u00f6r\u00fcnmedi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin \u00e7e\u015fitli formatlarda taraflarla istihbari ve diplomatik g\u00f6r\u00fc\u015fmelerde bulundu\u011funu belirten Hakan Fidan, T\u00fcrkiye’nin ilk amac\u0131n\u0131n “bir an \u00f6nce ate\u015fkesin sa\u011flanmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7aba” oldu\u011funu aktard\u0131.<\/p>\n
Fidan, iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcme ge\u00e7ilmesi gerekti\u011finin de alt\u0131n\u0131 \u00e7izerek \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
Filistin-\u0130srail meselesindeki sorunu uluslararas\u0131 arenada tan\u0131mlayan baz\u0131 kal\u0131p c\u00fcmleler var, onlar\u0131n da de\u011fi\u015fmesi gerekiyor ki, \u00f6zellikle hem d\u00fcnya kamuoyunun bu konuya farkl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 getirmesi laz\u0131m. Dolay\u0131s\u0131yla onlar\u0131n bask\u0131 yapt\u0131\u011f\u0131 devletleri de devlet organlar\u0131 da farkl\u0131 bakmas\u0131 laz\u0131m.”<\/p>\n
Fidan, \u0130srail Ba\u015fbakan\u0131 Binyamin Netanyahu’nun politikalar\u0131n\u0131n, esas itibar\u0131yla taktik olarak ba\u015far\u0131l\u0131 ad\u0131mlar atm\u0131\u015f g\u00f6z\u00fckse de topyekun strateji olarak bak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hem \u0130srail halk\u0131na hem Filistin halk\u0131na hem b\u00f6lgeye b\u00fcy\u00fck fecaat getirdi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u0130srail’in yan\u0131tlamas\u0131 gereken sorunun, “(\u0130srail) Ben, 67 s\u0131n\u0131rlar\u0131yla memnunum, ba\u015fkas\u0131n\u0131n topra\u011f\u0131nda da g\u00f6z\u00fcm yok diyebiliyor mu?” oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Bakan Fidan, d\u00fcnya kamuoyunun da \u0130srail\u2019e soraca\u011f\u0131 sorunun da bu olmas\u0131 gerekti\u011fini, kilit sorunun bu oldu\u011funu vurgulad\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye-M\u0131s\u0131r ili\u015fkilerinin normalle\u015ftirilmesi s\u00fcrecinin b\u00fcy\u00fck \u00f6l\u00e7\u00fcde tamamlanm\u0131\u015f durumda oldu\u011funu dile getiren Fidan, her iki taraf\u0131nda bunun faydas\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, M\u0131s\u0131r ve T\u00fcrk halk\u0131n\u0131n birbirine tarihi ba\u011flarla ba\u011fl\u0131 iki b\u00fcy\u00fck millet oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
Fidan, ikili ili\u015fkilerin “b\u00f6lge g\u00fcvenli\u011fi a\u00e7\u0131s\u0131ndan” ve “ticari a\u00e7\u0131dan” fevkalade \u00f6nemli oldu\u011funu aktararak “M\u0131s\u0131r’da \u00e7ok say\u0131da T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131s\u0131 var ve bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131 biz art\u0131rmak istiyoruz. M\u0131s\u0131r bizim i\u00e7in karde\u015f ve dost \u00fclke, imkanlar\u0131n oldu\u011fu bir \u00fclke. T\u00fcrk yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131 da M\u0131s\u0131r\u2019daki ortam\u0131 kendileri i\u00e7in fevkalade uygun g\u00f6r\u00fcyorlar. Oraya gitti\u011fimde de T\u00fcrk i\u015f adamlar\u0131yla uzun bir toplant\u0131 yapt\u0131m, hepsini uzun uzun dinledim. Bu yat\u0131r\u0131mlar\u0131n daha da artmas\u0131 i\u00e7in kolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 baz\u0131 tedbirlerin geli\u015ftirilmesi gerekiyor.” dedi.<\/p>\n
M\u0131s\u0131r’\u0131n b\u00f6lgesel g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan, \u00f6zellikle Filistin-\u0130srail meselesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00f6nemine i\u015faret eden Fidan, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“M\u0131s\u0131r’\u0131n belli destekleri belli teknolojileri almas\u0131 i\u00e7in ili\u015fkilerin normalle\u015fmesi \u00f6nemli. \u00d6zellikle insans\u0131z hava ara\u00e7lar\u0131 ve di\u011fer teknolojileri T\u00fcrkiye\u2019nin sa\u011flamas\u0131 konusunda bir mutabakat\u0131m\u0131z da var. Afrika’daki i\u015fbirli\u011fimiz de \u00f6nemli, ba\u015fta Libya olmak \u00fczere. M\u0131s\u0131rla ili\u015fkileri normalle\u015ftirdik\u00e7e \u00f6zellikle Libya’daki politikalarda da ciddi olumlu yans\u0131malar\u0131 oldu.”<\/p>\n
Fidan, ayn\u0131 zamanda T\u00fcrkiye’nin Akdeniz g\u00fcvenli\u011fi konusunda da M\u0131s\u0131r ile ciddi bir i\u015fbirli\u011fi i\u00e7erisinde olunmas\u0131 gerekti\u011fini, M\u0131s\u0131r ile Sudan ve Etiyopya meselesinin, enerji konusunun \u00e7al\u0131\u015f\u0131lmas\u0131 gereken konular aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
Balkanlar’da T\u00fcrkiye’den destekler beklendi\u011fini s\u00f6yleyen Fidan, bu destekleri en ideal bir \u015fekilde yapmak i\u00e7in s\u00fcrekli diyalog halinde olunmas\u0131 gerekti\u011fini belirtti.<\/p>\n
Fidan, k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce Arnavutluk, Bulgaristan ve Romanya’ya d\u00fczenledi\u011fi ziyaretlerin bunu kapsad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek Arnavutluk ve T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin sistematik bir \u015fekilde ilerleme konusunda ciddi \u00e7aba oldu\u011funu kaydetti.<\/p>\n
Bulgaristan-T\u00fcrkiye aras\u0131ndaki ili\u015fkilerin fevkalade d\u00fczeyde oldu\u011funu dile getiren Fidan \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“\u015eu anda koalisyonda olan partilerin hepsiyle de biliyorsunuz orada neredeyse bir ulusal mutabakat h\u00fck\u00fcmeti var. Onlar\u0131n meclis gruplar ba\u015fkanlar\u0131 ile bir araya gelme imkan\u0131m oldu, ili\u015fkilerimizi daha ileri nas\u0131l ta\u015f\u0131r\u0131z, soyda\u015flar\u0131m\u0131za y\u00f6nelik iyile\u015ftirmeler daha fazla nas\u0131l yap\u0131labilir onu \u00e7ok yo\u011fun konu\u015ftuk.<\/p>\n
\u00d6zellikle de Bulgar h\u00fck\u00fcmetinin giderek daha demokratik bir tutum ve kendine g\u00fcven i\u00e7erisinde soyda\u015flar\u0131m\u0131za daha geni\u015f alan a\u00e7maya y\u00f6nelik bir tavr\u0131 oldu\u011funu da memnuniyet ile m\u00fc\u015fahede ettim. Bu iki \u00fclke aras\u0131ndaki ili\u015fkileri daha da ileri ta\u015f\u0131yan bir konu.”<\/p>\n
Fidan, T\u00fcrkiye-Yunanistan ili\u015fkilerine de de\u011finerek “Bizim tarihten tevar\u00fcs etti\u011fimiz sorunlar\u0131m\u0131z var Ege’de. Bu jenerasyona ait de\u011fil, bu sorunlar\u0131n bir k\u0131sm\u0131, bunu biz devrald\u0131k.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n
Bu jenerasyonun sorumlu bireyleri olarak, bu sorunlar\u0131n nas\u0131l y\u00f6netilece\u011fi, olgun devletler olarak bu sorunlar\u0131n paranteze al\u0131n\u0131p, hangi alanlarda ili\u015fkilerin ilerletilebilece\u011fine dair bir metodoloji ortaya konuldu\u011funu s\u00f6yleyen Fidan, “Her iki liderin de ortaya koydu\u011fu vizyon ve destekle, biz D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131 olarak bu pozitif g\u00fcndemi ilerletmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Fidan, ekonomi, turizm, e\u011fitim ve k\u00fclt\u00fcrel faaliyetler, vize i\u015fbirli\u011fi, adalara seyahatler de dahil olmak \u00fczere bir\u00e7ok konu oldu\u011funu belirterek \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Di\u011fer taraftan, aram\u0131zdaki kronik konular, ba\u015fta Ege adalar\u0131n\u0131n stat\u00fcs\u00fc olmak \u00fczere silahland\u0131rma ile ilgili konular, hava sahas\u0131 vesaire tan\u0131mlamalar\u0131… Burada yeni bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131 ile sorun nas\u0131l tart\u0131\u015f\u0131labilir ona y\u00f6nelik bir \u015feyimiz var aray\u0131\u015f\u0131m\u0131z var. Meslekta\u015f\u0131m ile beraber bunu \u00e7ok konu\u015fuyoruz.<\/p>\n
Askeri gerginli\u011fi azaltma ile ilgili her iki taraf\u0131n da bir \u015feyi var mutabakat\u0131 var bu konuda da bu mutabakat \u015fuana kadar iyi gidiyor. G\u00f6\u00e7le m\u00fccadele konusunda ciddi bir aray\u0131\u015f var bu konuda iyi bir diyalog var \u00f6zellikle \u0130\u00e7i\u015fleri Bakan\u0131’m\u0131z\u0131n da oraya y\u00f6nelik yapt\u0131\u011f\u0131 yap\u0131c\u0131 yakla\u015f\u0131m ciddi cevap buluyor.”<\/p>\n
Fidan, antet konulardan birinin K\u0131br\u0131s oldu\u011funu belirterek, diplomasinin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fleterek \u00e7\u00f6z\u00fclmeye \u00e7al\u0131\u015f\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 aktard\u0131.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’nin Avrupa Birli\u011fi’ne (AB) \u00fcyelik s\u00fcreci hakk\u0131nda da de\u011ferlendirmede bulunan Fidan, T\u00fcrkiye’nin AB s\u00fcreci yolculu\u011funun uzun zamand\u0131r devam eden bir konu oldu\u011funu ancak bu konunun hem ge\u00e7mi\u015fine hem de bug\u00fcn\u00fcne bak\u0131larak dersler \u00e7\u0131kar\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirtti.<\/p>\n
Fidan, “Yeni yakla\u015f\u0131m neler getirebilir, bu konudaki yeni parametrelerimiz, s\u00f6ylemlerimiz politikalar\u0131m\u0131z neler oldu, bu konuda \u00e7ok \u00e7al\u0131\u015f\u0131yoruz.” dedi.<\/p>\n
AB’nin \u00f6ncelikle karar vermesi gereken konuya dikkati \u00e7eken Fidan, “Avrupa Birli\u011fi T\u00fcrkiye’yi \u00fcye yapmak istiyor mu, istemiyor mu?” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
S\u00f6zlerine son verirken 6 \u015eubat Kahramanmara\u015f merkezli depremlerin y\u0131l d\u00f6n\u00fcm\u00fc oldu\u011funu hat\u0131rlatan Fidan, “Ben tekrar, \u015fehit olan vatanda\u015flar\u0131m\u0131za Allah’tan rahmet diliyorum. Yak\u0131nlar\u0131na da sab\u0131r ve taziye dileklerimi tekrar iletmek istiyorum.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n