VOKALKORD projesi<\/strong>nin y\u00f6neticisi Hali\u00e7 \u00dcniversitesinden Prof. Dr. G\u00f6khan Aydemir, AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, VOKALKORD’un d\u00fc\u015f\u00fck yer\u00e7ekiminin sebep olabilece\u011fi akci\u011fer ve kardiyovask\u00fcler hastal\u0131klar\u0131n\u0131 \u00f6nceden tespit etmeye y\u00f6nelik bir mobil uygulama oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n Aralar\u0131nda yapay zeka uzmanlar\u0131n\u0131n da yer ald\u0131\u011f\u0131 12 ki\u015fiden olu\u015fan bir ekiple VOKALKORD’u geli\u015ftirdiklerini dile getiren Aydemir, “\u0130lk a\u015famada, akci\u011fer kapasitesinin ve zorunlu hayati kapasitenin hesapland\u0131\u011f\u0131, derin nefes al\u0131p-verme esas\u0131yla \u00e7al\u0131\u015fan, sadece desibel farklar\u0131n\u0131 \u00f6l\u00e7erek spirometrik verileri kaydediyoruz. \u0130kinci safha, \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve fonasyon. Bu iki safhada da ortaya \u00e7\u0131kan ses frekanslar\u0131, titre\u015fim \u00f6l\u00e7\u00fclerek mevcut akci\u011fer, kardiyovask\u00fcler sa\u011fl\u0131k de\u011ferlendiriliyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n Aydemir, VOKALKORD’u Kovid-19 salg\u0131n\u0131 s\u00fcrecinde geli\u015ftirdiklerini kaydederek, salg\u0131n s\u00fcrecinde hastalar\u0131n \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve fonasyon gibi verilerini yapay zeka sistemlerine y\u00fcklediklerini bildirdi.<\/p>\n Prof. Dr. G\u00f6khan Aydemir, 2021 y\u0131l\u0131nda T\u00fcrkiye Uzay Ajans\u0131n\u0131n \u00e7a\u011fr\u0131s\u0131n\u0131 duyduklar\u0131n\u0131 an\u0131msatarak, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n “Yakla\u015f\u0131k 40 \u00fcniversite i\u00e7inden Hali\u00e7 \u00dcniversitesi de VOKALKORD projesiyle katk\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131na inanarak \u00e7ok a\u011f\u0131r a\u015famalardan ge\u00e7ti. Bizim a\u00e7\u0131m\u0131zdan en zor safhas\u0131 NASA’n\u0131nki oldu. \u00c7\u00fcnk\u00fc bir t\u0131bbi cihaz, bilimsel deste\u011fi, yay\u0131nlar\u0131 ve yay\u0131n safhalar\u0131 var. Bunun d\u0131\u015f\u0131nda NASA’n\u0131n kendi e\u011fitimlerine kat\u0131ld\u0131k. Uzaya bir materyal nas\u0131l g\u00f6nderilir, bundan sonraki uzay yolculuklar\u0131nda NASA bu mobil uygulamadan nas\u0131l faydalan\u0131r gibi b\u00fct\u00fcn safhalar\u0131 de\u011ferlendirdikten sonra 23 Eyl\u00fcl 2023’te NASA taraf\u0131ndan deneyimiz onayland\u0131. Bundan \u00f6nce Alper Gezeravc\u0131 ile e\u011fitimlerimiz oldu. Gezeravc\u0131, m\u00fchendis, pilot olmas\u0131 sebebiyle uygulamay\u0131 \u00e7ok iyi bir \u015fekilde uygulad\u0131, geli\u015ftirirken katk\u0131s\u0131 da oldu.”<\/p>\n G\u00f6khan Aydemir, yery\u00fcz\u00fc deneyleri yapt\u0131klar\u0131n\u0131, bunun bir tanesinin de Hali\u00e7 \u00dcniversitesi’nde ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fini belirterek, di\u011fer deneyin 9 Ocak’ta ABD’de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n Gezeravc\u0131’n\u0131n ses kay\u0131tlar\u0131 ile \u00f6ks\u00fcr\u00fck ve fonasyonlar\u0131n\u0131 ald\u0131klar\u0131n\u0131 dile getiren Aydemir, “Gezeravc\u0131, her g\u00fcn do\u011fumunda ve g\u00fcn bat\u0131m\u0131nda deneyimizi Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu’nda bulunan sessiz odada ger\u00e7ekle\u015ftiriyor ve verilerini kaydediyor. Gezeravc\u0131 yery\u00fcz\u00fcne d\u00f6n\u00fcp karantina s\u00fcreci bittikten sonra, 26 \u015eubat’a kadar biz de deneyimizin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 payla\u015f\u0131p, uygulamay\u0131 kamuoyuna sunmak istiyoruz.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n VOKALKORD deneyinin Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu’nda yer alan tablet \u00fczerinden yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Aydemir, “Uygulamay\u0131 tablete NASA y\u00fckledi ve y\u00fcklerken yaz\u0131l\u0131mla ilgili bir\u00e7ok safhadan ge\u00e7ildi. Gezeravc\u0131’dan sonraki astronotlarda da uygulamam\u0131z\u0131 kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar. Test sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 ve bilimsel verileri a\u00e7\u0131klad\u0131ktan sonra uygulaman\u0131n faydal\u0131l\u0131\u011f\u0131 de\u011ferlendirilecek.” dedi.<\/p>\n VOKALKORD projesinin y\u00f6neticisi Prof. Dr. Aydemir, VOKALKORD’un zor \u015fartlarda \u00e7al\u0131\u015fan herkesin kullanabilece\u011fi bir uygulama olaca\u011f\u0131n\u0131 ifade ederek, \u015fu a\u00e7\u0131klamalarda bulundu:<\/p>\n “Uygulamam\u0131z\u0131n deney k\u0131sm\u0131nda akci\u011fer fizyolojisini de\u011ferlendirmeye y\u00f6nelik testler yap\u0131lacak. Akci\u011fer kapasitesi, hayati kapasite ve zorunlu hayati kapasite saptand\u0131\u011f\u0131nda tespit edilebilen rahats\u0131zl\u0131klar belirlenecek. Buna ilave fonasyon, \u00f6ks\u00fcr\u00fck ile solunum yolu kaynakl\u0131 hastal\u0131klar\u0131 tespit edebilecek. Bir yan\u0131yla da v\u00fccudun hayati fonksiyonlar\u0131 dedi\u011fimiz; nabz\u0131, solunum say\u0131s\u0131, sat\u00fcrasyonu, elektrot vas\u0131tas\u0131yla EKG de \u00e7ekebildi\u011finden her t\u00fcrl\u00fc sa\u011fl\u0131k hizmetini yapay zeka deste\u011fiyle y\u00f6nlendirme yapabilece\u011fiz.”<\/p>\n Hali\u00e7 \u00dcniversitesi Rekt\u00f6r\u00fc Prof. Dr. Nihat \u0130nan\u00e7 ise \u00fcniversitenin destekledi\u011fi VOKALKORD projesinin uzayda ger\u00e7ekle\u015ftirilen deneyler aras\u0131nda yer almas\u0131n\u0131n mutlulu\u011funu ya\u015fad\u0131klar\u0131n\u0131 dile getirdi.<\/p>\n Bunun sadece bir ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu\u011funu vurgulayan \u0130nan\u00e7, “Gezeravc\u0131’n\u0131n uzayda ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 tecr\u00fcbeler ve ger\u00e7ekle\u015ftirdi\u011fi deneyler esnas\u0131nda edindi\u011fi bilgileri biz de de\u011ferlendirece\u011fiz. Sonraki ad\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 Alper Bey’in uzaydaki tecr\u00fcbeleriyle birlikte \u015fekillendirece\u011fiz.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/7fc6ad83-e801-4dd2-b1c1-974abd5a6af0\/2024%2FOcak%2FAA-33575750.jpg\"\/)
<\/p>\n“VOKALKORD projesiyle \u00e7ok a\u011f\u0131r a\u015famalardan ge\u00e7tik”<\/h3>\n
“Gezeravc\u0131’dan sonraki astronotlarda da uygulamam\u0131z\u0131 kullanmay\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorlar”<\/h3>\n
“Solunum yolu kaynakl\u0131 hastal\u0131klar\u0131 tespit edebilecek”<\/h3>\n
“Gezeravc\u0131’n\u0131n uzaydaki tecr\u00fcbelerini biz de de\u011ferlendirece\u011fiz”<\/h3>\n