D\u00fcnya Lip\u00f6dem Derne\u011fi kurucu \u00fcyesi de olan Borman, AA muhabirine, “fil hastal\u0131\u011f\u0131” olarak bilinen, ilerledi\u011finde hastalar\u0131n ya\u015fam\u0131n\u0131 kabusa \u00e7evirebilen “lenf\u00f6dem” ile “ya\u011f birikmesine ba\u011fl\u0131 a\u011fr\u0131l\u0131 cilt b\u00fcy\u00fcmesi” olarak adland\u0131r\u0131lan “lip\u00f6dem” hastal\u0131klar\u0131na ili\u015fkin bilgileri payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
Lenf\u00f6demde toplumsal fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n az oldu\u011funu vurgulayan Borman, “Halk aras\u0131nda ‘fil hastal\u0131\u011f\u0131’ olarak bilinen bu hastal\u0131k, lenf damarlar\u0131ndaki yetmezlik sonucu v\u00fccudun kol, bacak, y\u00fcz, g\u00f6vde veya genital organ gibi farkl\u0131 b\u00f6lgelerinde olu\u015fan ciddi \u015fi\u015fliklerle kendini g\u00f6steriyor. Erken tan\u0131 ve tedavisi \u00e7ok \u00f6nemli, aksi halde hayat\u0131 tehdit eden enfeksiyonlar ortaya \u00e7\u0131kabilir, hastalar ayakkab\u0131 giyemez, y\u00fcr\u00fcyemez, kollar\u0131n\u0131 kullanamaz hale gelebilir.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/008_2024%2F12_Ocak%2F12_Ocak%2F23%2F20240129_2_62315487_97203464.jpg\"\/)
<\/p>\n
Borman, ya\u015fam boyu uygulanacak y\u00f6ntemlerle lenf\u00f6demin tedavi edilip tekrar ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131n\u0131n engellendi\u011fini ama hastal\u0131\u011f\u0131n tek seferlik “k\u00fcr” \u015feklindeki bir tedavisinin bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Lenf\u00f6demin erken d\u00f6nemde, kolda a\u011f\u0131rl\u0131k hissi, giyilen k\u0131yafetlerin, ayakkab\u0131lar\u0131n, tak\u0131lar\u0131n s\u0131kmas\u0131 gibi belirtilerle seyretti\u011fine i\u015faret eden Borman, bu tip belirtileri ya\u015fayanlar\u0131n mutlaka fizik tedavi ve rehabilitasyon uzman\u0131na ba\u015fvurmas\u0131 gerekti\u011fini aktard\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/008_2024%2F12_Ocak%2F12_Ocak%2F23%2F20240129_2_62315487_97203465.jpg\"\/)
<\/p>\n
“A\u011fr\u0131l\u0131 ya\u011f hastal\u0131\u011f\u0131” olarak biliniyor, kad\u0131nlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor<\/h3>\n
Lip\u00f6demin ise lenf\u00f6dem hastal\u0131\u011f\u0131yla \u00e7ok kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 dile getiren Borman, “Lip\u00f6dem, a\u011fr\u0131l\u0131 ya\u011f hastal\u0131\u011f\u0131 olarak biliniyor, kad\u0131nlarda g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor. Daha \u00e7ok bacaklar\u0131 tutan, kollarda da ortaya \u00e7\u0131kabilen orant\u0131s\u0131z ya\u011f birikimine yol a\u00e7\u0131yor. Hastal\u0131\u011f\u0131n kesin nedeni bilinmiyor ama y\u00fczde 60 oran\u0131nda genetik ge\u00e7i\u015f s\u00f6z konusu.” bilgisini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
Bu hastal\u0131kta da erken tan\u0131 ve tedavinin \u00f6nemine vurgu yapan Borman, “Lip\u00f6dem, kilo al\u0131m\u0131yla ilerleyen bir hastal\u0131k. Hastalar\u0131n maalesef y\u00fczde 50, y\u00fczde 60’\u0131 hatta daha fazlas\u0131nda obezite var. Erken tan\u0131, hastal\u0131\u011f\u0131n ilerlememesi i\u00e7in sa\u011fl\u0131kl\u0131 ya\u015fam tarz\u0131n\u0131n benimsenmesi \u00e7ok \u00f6nemli.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/008_2024%2F12_Ocak%2F12_Ocak%2F23%2F20240129_2_62315487_97203466.jpg\"\/)
<\/p>\n
“Kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczde 10’unda ortaya \u00e7\u0131kabiliyor”<\/h3>\n
Lenf\u00f6demin meme kanseri, yumurtal\u0131k, rahim a\u011fz\u0131 kanseri tedavilerinden sonra y\u00fczde 50 oran\u0131nda g\u00f6r\u00fclebildi\u011fini, lip\u00f6demin de kad\u0131nlar\u0131n y\u00fczde 10’unda ortaya \u00e7\u0131kabildi\u011fini anlatan Borman, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle s\u00fcrd\u00fcrd\u00fc:<\/p>\n
“Lip\u00f6dem ve lenf\u00f6dem hastal\u0131\u011f\u0131nda maalesef sosyal medyada kan\u0131ta dayal\u0131 olmayan bir\u00e7ok tedavi y\u00f6nteminin \u00f6nerildi\u011fini g\u00f6r\u00fcyoruz. S\u00fcl\u00fck tedavisi veya i\u011fnelerle mezoterapi yapt\u0131r\u0131p, ciddi yaralar, enfeksiyonlarla bizlere ba\u015fvuran \u00e7ok say\u0131da lenf\u00f6dem hastam\u0131z var. Bu tip y\u00f6ntemlerin hastal\u0131\u011f\u0131n tedavisinde hi\u00e7bir yeri yok aksine ciddi yara ve enfeksiyona yol a\u00e7abiliyor.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/008_2024%2F12_Ocak%2F12_Ocak%2F23%2F20240129_2_62315487_97203467.jpg\"\/)
<\/p>\n
Halk aras\u0131nda hastalar\u0131m\u0131za baz\u0131 ila\u00e7lar da \u00f6neriliyor. Bu tip ila\u00e7lar tedavi etmedi\u011fi gibi \u00f6zellikle kanser hastalar\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan komplikasyona yol a\u00e7abiliyor. Lenf\u00f6demin ila\u00e7 tedavisi yok, sadece olu\u015fturdu\u011fu yara gibi komplikasyonlar\u0131n tedavisi i\u00e7in uzmanlar\u0131n re\u00e7ete edebilece\u011fi ila\u00e7lar s\u00f6z konusu. L\u00fctfen hekimlere dan\u0131\u015fmadan, kulaktan dolma bilgilerle ila\u00e7 kullanmay\u0131n, hastal\u0131\u011f\u0131 k\u00f6t\u00fcle\u015ftirme riski olan farkl\u0131 y\u00f6ntemleri denemeyin.”<\/p>\n
Borman, lip\u00f6dem ve lenf\u00f6dem hastal\u0131klar\u0131nda \u00f6ncelikle \u015fi\u015fen uzuvlar\u0131 k\u00fc\u00e7\u00fcltmeye y\u00f6nelik tedavilerin uyguland\u0131\u011f\u0131n\u0131, ard\u0131ndan da bas\u0131 giysilerinin devreye al\u0131nd\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulayarak, ki\u015filerin sa\u011fl\u0131kl\u0131 beslenme, d\u00fczenli egzersiz, bas\u0131 giysileri ve bandajlar\u0131n kullan\u0131m\u0131 ve d\u00fczenli doktor kontrolleriyle t\u00fcm sa\u011fl\u0131kl\u0131 bireyler gibi ya\u015famlar\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrebilece\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/008_2024%2F12_Ocak%2F12_Ocak%2F23%2F20240129_2_62315487_97203469.jpg\"\/)
<\/p>\n
“Tatile gitti\u011fimizde denize, havuza girmiyordum”<\/h3>\n
Lip\u00f6dem hastas\u0131 45 ya\u015f\u0131ndaki G\u00fclseren I\u015f\u0131n da bir meslek lisesinde \u00e7ocuk geli\u015fimi \u00f6\u011fretmeni oldu\u011funu anlatt\u0131.<\/p>\n
Hastal\u0131k nedeniyle bacaklar\u0131nda, kal\u00e7a b\u00f6lgesinde anormal geni\u015fliklerin olu\u015ftu\u011funu belirten I\u015f\u0131n, duygular\u0131n\u0131 \u015fu s\u00f6zlerle dile getirdi:<\/p>\n
“\u00c7ocuklu\u011fumdan, ergenlik d\u00f6nemimden itibaren bacaklar\u0131mdan hep utand\u0131m, \u015fu an 45 ya\u015f\u0131nday\u0131m ve bu seneye kadar da utan\u0131yordum. Psikolojim bozuldu, hep bacaklar\u0131m\u0131 kapatan elbiseler, etekler giyiyordum, tatile gitti\u011fimizde denize, havuza girmiyordum. Bu zamana kadar gitmedi\u011fim doktor, ba\u015fvurmad\u0131\u011f\u0131m tedavi y\u00f6ntemi kalmad\u0131. S\u00fcl\u00fck tedavisi de yapt\u0131rd\u0131m, de\u011fi\u015fik makinelere, cihazlara girdim ama hi\u00e7birinden fayda g\u00f6rmedim. Bir tavsiye \u00fczerine P\u0131nar hocama rastlad\u0131m ve 2 y\u0131ldan bu yana uygulanan do\u011fru tedavilerle hastal\u0131\u011f\u0131mda ilk kez gerileme oldu, \u015fiddetli a\u011fr\u0131lar\u0131m azald\u0131. \u015eu an gayet iyiyim, art\u0131k bedenimle daha bar\u0131\u015f\u0131\u011f\u0131m, mutluyum.”<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/008_2024%2F12_Ocak%2F12_Ocak%2F23%2F20240129_2_62315487_97203471.jpg\"\/)
<\/p>\n
“Asla ayakkab\u0131 giyemiyor, sandaletlerle geziyordum”<\/h3>\n
Fil hastal\u0131\u011f\u0131yla m\u00fccadele eden 64 ya\u015f\u0131ndaki Levent K\u00fc\u00e7\u00fckerol ise aya\u011f\u0131nda olu\u015fan \u015fi\u015flik i\u00e7in \u00e7e\u015fitli doktorlara ba\u015fvurdu\u011funu hatta damarlar\u0131yla ilgili \u00e7ok zorlu bir ameliyat ge\u00e7irdi\u011fini, 5 y\u0131l boyunca varis \u00e7oraplar\u0131 giydi\u011fini ama hi\u00e7bir sonu\u00e7 alamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/008_2024%2F12_Ocak%2F12_Ocak%2F23%2F20240129_2_62315487_97203470.jpg\"\/)
<\/p>\n
Bir u\u00e7ak yolculu\u011fu sonras\u0131 aya\u011f\u0131ndaki \u015fi\u015fmenin giderek artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve ayakkab\u0131 giyemez hale geldi\u011fini aktaran K\u00fc\u00e7\u00fckerol, “Asla ayakkab\u0131 giyemiyordum, sandaletlerle geziyordum. Burada uygulanan tedaviler, \u00f6zel \u00e7oraplar giyerek ayakkab\u0131 giyebilmeye ba\u015flad\u0131m. Ayakkab\u0131 numaram 2 numara b\u00fcy\u00fcd\u00fc ama \u015f\u00fck\u00fcr art\u0131k daha fazla \u015fi\u015fmiyor. E\u011fer bu hastal\u0131k tedavi edilmezse ilerleyerek fil bacak hastal\u0131\u011f\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. \u015eu an \u00e7ok iyiyim, hayat\u0131m\u0131 normal bir \u015fekilde devam ettiriyorum, sporumu yap\u0131p, beslenmeme dikkat ediyorum.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n