{"id":24928,"date":"2024-01-07T01:46:09","date_gmt":"2024-01-07T01:46:09","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/01\/07\/dogada-yetisen-mantarlar-konusunda-dogru-bilinen-yanlislar\/"},"modified":"2024-01-07T01:46:09","modified_gmt":"2024-01-07T01:46:09","slug":"dogada-yetisen-mantarlar-konusunda-dogru-bilinen-yanlislar","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2024\/01\/07\/dogada-yetisen-mantarlar-konusunda-dogru-bilinen-yanlislar\/","title":{"rendered":"Do\u011fada yeti\u015fen mantarlar konusunda do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flar"},"content":{"rendered":"

<\/p>\n

\n

T\u00fcrkiye’nin bir\u00e7ok yerinde oldu\u011fu gibi kas\u0131m ve aral\u0131kta ortalaman\u0131n \u00fczerinde ya\u011f\u0131\u015f alan \u0130zmir ve \u00e7evresindeki ormanl\u0131k alanlarda, bir\u00e7ok mantar t\u00fcr\u00fc ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n

\u00d6zellikle hafta sonlar\u0131 sosyal medya \u00fczerinden bir araya gelen gruplar, do\u011fada mantar aramaya \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n

Uzmanlar, zehirli mantarlar konusunda do\u011faseverleri uyar\u0131yor.<\/p>\n

\"\"<\/a><\/p>\n

“T\u00fcrkiye’nin Mantarlar\u0131” ve “Makro Mantarlar” kitaplar\u0131yla tan\u0131nan mantar bilimci (mikolog) Jilber Barut\u00e7iyan, AA muhabirine, bu sene sonbahardaki hava \u015fartlar\u0131n\u0131n mantarlar\u0131n verimini art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n

T\u00fcrkiye’nin mantar konusunda \u00e7ok zengin bir co\u011frafya oldu\u011funu vurgulayan Barut\u00e7iyan, kulaktan dolma bilgilerle mantar toplayanlar\u0131n risklere dikkat etmesi gerekti\u011fini dile getirdi.<\/p>\n

Son d\u00f6nemde \u0130zmir \u00e7evresinde halk aras\u0131nda “\u00e7\u0131ntar” olarak bilinen mantar t\u00fcr\u00fcn\u00fcn \u00e7ok\u00e7a t\u00fcketildi\u011fini ifade eden Barut\u00e7iyan, “\u00c7\u0131ntar, raf \u00f6mr\u00fc \u00e7ok k\u0131sa olan bir mantar. \u00c7ok \u00e7abuk bozulan bir mantar. Mantarlar da di\u011fer besin maddeleri gibi bozuk olduklar\u0131 zaman zehirlenmelere yol a\u00e7\u0131yor. \u00d6l\u00fcmc\u00fcl olmasa bile, g\u0131da zehirlenmelerine yol a\u00e7\u0131yorlar. Bilin\u00e7siz toplan\u0131yor mantarlar\u0131m\u0131z, bunun i\u00e7in de maalesef zehirlenmelerle kar\u015f\u0131la\u015fabiliyoruz.” dedi.<\/p>\n

Halk aras\u0131nda dola\u015fan, mantarlar konusundaki genellemelerin t\u00fcm\u00fcn\u00fcn yanl\u0131\u015f oldu\u011funu aktaran Barut\u00e7iyan, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n

“Mantar toplayanlar aras\u0131nda ‘K\u00f6yl\u00fcler biliyor.’ gibi bir s\u00f6ylem de var. Zehirlenmelerin y\u00fczde 90’\u0131 k\u0131rsaldan geliyor. Bilseler herhalde kendi kendilerini zehirlemezler. Maalesef yenen, zehirli ya da \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc t\u00fcrleri birbirinden ay\u0131rt etmek i\u00e7in hi\u00e7bir ge\u00e7erli metot, teknik, p\u00fcf noktas\u0131, k\u0131sa yol diye bir \u015fey yok. Mantar\u0131 bilimsel bir netlikle tan\u0131mlay\u0131p g\u00fcncel bir kaynaktan yenebilirli\u011fini kontrol etmiyorsan\u0131z, kulaktan dolma bilgilerle mantar\u0131 t\u00fcketiyorsan\u0131z maalesef zehirlenme ihtimaliniz \u00e7ok y\u00fcksek.”<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

“Mantardan protein alamazs\u0131n\u0131z”<\/h3>\n

Mantar\u0131n bir protein deposu oldu\u011funun d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, bunun da yanl\u0131\u015f bilgi oldu\u011funu kaydeden Barut\u00e7iyan, \u015funlar\u0131 s\u00f6yledi:<\/p>\n

“Mantarlar\u0131n sadece k\u0131vamlar\u0131 ete benzedi\u011fi i\u00e7in tarih boyunca protein deposu olarak g\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015fler. Mantarlar\u0131n i\u00e7inde tabii ki az miktarda da olsa protein var. Fakat bu proteinler insan v\u00fccudu taraf\u0131ndan \u00f6z\u00fcmsenmeyen t\u00fcrler. Yani ‘Et yerine mantar yiyorum.’ derseniz sadece kendinizi kand\u0131r\u0131rs\u0131n\u0131z. Protein alamazs\u0131n\u0131z. Mantarlar sadece baz\u0131 vitaminler ve baz\u0131 mineraller a\u00e7\u0131s\u0131ndan \u00e7ok zengin bir besin kayna\u011f\u0131 ama onun d\u0131\u015f\u0131nda pek bir besleyici \u00f6zellikleri yok.”<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

“Uzman g\u00f6zetiminde toplay\u0131n”<\/h3>\n

\u0130zmir’de do\u011fada yeti\u015fen mantarlar konusunda ara\u015ft\u0131rmalar yapan ve mantar toplama at\u00f6lyeleri d\u00fczenleyen Sevim \u015eahin de 20 y\u0131ld\u0131r akademisyenlerle bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalara kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatt\u0131.<\/p>\n

D\u00fcnyada 60 bin civar\u0131nda mantar t\u00fcr\u00fcn\u00fcn tan\u0131mland\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u015eahin, T\u00fcrkiye’de de \u00e7ok say\u0131da t\u00fcr\u00fcn bulundu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n

\u0130zmir’in bu y\u0131l \u00e7ok ya\u011f\u0131\u015f ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve son 5 senedir g\u00f6r\u00fclmeyen ya da \u00e7ok az g\u00f6r\u00fclen mantarlar\u0131n \u00e7\u0131kmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden \u015eahin, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n

“Ya\u011f\u0131\u015flar\u0131n artmas\u0131 ve mantarlar\u0131n bu kadar \u00e7ok olmas\u0131, \u00f6zellikle son d\u00f6nemlerde sosyal medyada da mantar gruplar\u0131n\u0131n artmas\u0131yla birlikte da\u011f ta\u015f insan doldu neredeyse. \u0130nsanlar, gerek ekonomik a\u00e7\u0131dan gerekse do\u011fada spor yapmak i\u00e7in mantar toplamaya gidiyor ancak bu zehirlenmelere yol a\u00e7abiliyor. En b\u00fcy\u00fck sorun, insanlar\u0131n mantarlar\u0131, tan\u0131madan, bilmeden ‘Kom\u015fum s\u00f6yledi.’, ‘K\u00f6yl\u00fc tan\u0131yor.’, ‘Biz k\u0131zart\u0131p yedik.’, ‘Yumurta k\u0131r\u0131p yiyin.’ gibi tavsiyelere uyarak yemeleri. En \u00f6nemli \u015fey mantarlar\u0131 y\u00fczde 100 tan\u0131madan t\u00fcketmemek. Mantarlar\u0131 toplarken mutlaka bir uzman g\u00f6zetiminde toplamak gerekiyor. Hobi ama\u00e7l\u0131 foto\u011fraf \u00e7ekebiliriz, onlar\u0131 g\u00f6zlemleyebiliriz ancak t\u00fcketmeyi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsak mutlaka bir uzmandan yard\u0131m almak gerekiyor.”<\/p>\n

\"\"<\/p>\n

“\u00c7ok zehirli mantarlar \u00e7ok g\u00fczel kokulu ve \u00e7ok lezzetli olabilir”<\/h3>\n

\u015eahin, halk aras\u0131nda bir\u00e7ok yanl\u0131\u015f bilginin dola\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatarak, s\u00f6zlerini \u015f\u00f6yle tamamlad\u0131:<\/p>\n

“Halk\u0131m\u0131z genelde \u015fu \u015fekilde d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyor, ‘Zehirli mantar\u0131 s\u00fctle kaynat\u0131rsak zehri gider.’, ‘Kurutulursa zehri gider.’, ‘Mantar\u0131 s\u00fcm\u00fckl\u00fc b\u00f6cek yediyse ya da kurtlar yediyse o mantar zehirli de\u011fildir.’, ‘Mantar\u0131 g\u00fcm\u00fc\u015f ka\u015f\u0131kla kaynat\u0131rsak ve ka\u015f\u0131k karar\u0131rsa zehirli ancak ka\u015f\u0131k kararmazsa zehirsiz.’, ‘Zehirli mantar ile zehirli olmayan mantar yan yana yeti\u015fmez.’ gibi bir\u00e7ok do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flara sahipler. Bu anlamda bunlar tabii ki mantar zehirlenmeleri riskini art\u0131r\u0131r. Mantar\u0131n \u015fakas\u0131 yok. \u00c7ok zehirli mantarlar \u00e7ok g\u00fczel kokulu ve \u00e7ok lezzetli olabilir. \u00c7ok zehirli mantarlar, salyangozlar ve di\u011fer canl\u0131lar taraf\u0131ndan sevilerek t\u00fcketilir. Onlar i\u00e7in toksit de\u011fil ancak bizim i\u00e7in \u00f6ld\u00fcr\u00fcc\u00fc olabilir. Mantar\u0131n kurutularak, ayranla yenerek, s\u00fctle kaynat\u0131larak zehri giderilmez.”<\/p>\n

\"\"<\/p>\n


\n
\n Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>
\n <\/a>
\n <\/span>\n <\/div>\n