OM\u00dc b\u00fcnyesindeki Teknopark’ta, Sa\u011fl\u0131k Bilimleri Fak\u00fcltesi Fizyoterapi ve Rehabilitasyon B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim G\u00f6revlisi Sema G\u00fcl, ekibiyle birlikte”ADA Makine \u00d6\u011frenimi ile Riskli Yenido\u011fan Hareket Analizi” projesini T\u00dcB\u0130TAK deste\u011fiyle hayata ge\u00e7irdi.<\/p>\n
Geli\u015ftirilen mobil uygulama ile yenido\u011fanlar\u0131n hareketleri raporlanarak serebral palsi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fme riski analiz edilerek erken tan\u0131 sa\u011flan\u0131yor.<\/p>\n
OM\u00dc’den yap\u0131lan yaz\u0131l\u0131 a\u00e7\u0131klamaya g\u00f6re, G\u00fcl, uygulama ile elde edilen verilerde serebral palsi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n te\u015fhisinde y\u00fczde 92 oran\u0131nda ba\u015far\u0131 yakaland\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
Do\u011fum \u00f6ncesinde, do\u011fum s\u0131ras\u0131nda ya da do\u011fumdan sonra oksijensiz kalma veya kanama sonucu geli\u015fen ve metabolik bir hastal\u0131k olan serebral palsinin erken te\u015fhisinin son derece \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulayan G\u00fcl, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n
“Yenido\u011fan yo\u011fun bak\u0131m \u00fcnitesindeki bebeklerin y\u00fczde 10’undan fazlas\u0131n\u0131n erken do\u011fan bebeklerden olu\u015ftu\u011funu ve bir\u00e7ok riskle d\u00fcnyaya geldiklerini g\u00f6rd\u00fck. D\u00fcnyada serebral palsi hastal\u0131\u011f\u0131nda 2 ya\u015fa kadar tan\u0131 al\u0131nam\u0131yor ve tedavide ge\u00e7 kal\u0131n\u0131yor. Bu uygulama ile serebral palsi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n erken tan\u0131s\u0131n\u0131 koyabiliyoruz. Uygulamadan elde edilen verileri bebeklerin aileleri ve hekimlerine raporluyoruz. Bu sayede bebeklerin erken tedavi ve rehabilitasyonla ya\u015fam kaliteleri art\u0131yor.”<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/009_2023%2F01_2023%2F30_Aralik%2F31%2F20231204_2_61535863_95568956.jpg\"\/)
<\/p>\n
“Bebeklerin hareketlerinden serebral palsiye gidip gitmedi\u011fini belirleyebiliyoruz”<\/h3>\n
Serebral palsi hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131 hareket ile ilgili etkilerinin oldu\u011funa i\u015faret eden G\u00fcl, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
“Bebeklerin erken d\u00f6nemde rehabilitasyona kavu\u015fmas\u0131 ile beraber, riskli bebek konumunda bulunan bebekleri, engellilik durumu varsa onu en az engellilik durumuna d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrebildi\u011fimizi ve ya\u015fam kalitelerini \u00e7ok y\u00fckseltti\u011fimizi fark ettik. Bununla birlikte 2019 y\u0131l\u0131nda T\u00dcB\u0130TAK projesi ile biz mobil uygulama geli\u015ftirmek i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar ba\u015flatt\u0131k ve 2020 y\u0131l\u0131nda yapay zeka ile ilgili Teknopark’ta \u015firketimizi kurduk. 2020 y\u0131l\u0131ndan itibaren yapay zeka ile bebek hareketlerinin analizini yapmaya ve analizle beraber de riskli bebeklerin serebral palsi hastal\u0131\u011f\u0131na gidip gitmedi\u011fini belirlemeye ba\u015flad\u0131k. Neredeyse 4 y\u0131l\u0131 bulan bu \u00e7al\u0131\u015fma ile y\u00fczde 92 ba\u015far\u0131 oran\u0131yla, bebeklerin hareketlerinden serebral palsiye gidip gitmedi\u011fini belirleyebiliyoruz. Uygulama ile birlikte, aileler erken tan\u0131 ile yola \u00e7\u0131kt\u0131klar\u0131nda, minimum d\u00fczeyde engellilikle ve maksimum d\u00fczeyde ya\u015fam kalitesi ile hayatlar\u0131na devam ediyorlar.” <\/p>\n
Serebral palsi hastal\u0131\u011f\u0131nda e\u011fitim ve rehabilitasyonun \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen G\u00fcl, “Bir bebek erken tan\u0131 almazsa, y\u00fcr\u00fcmedi\u011fi ya da oturamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 fark edildi\u011finde problem var demektir. 2 ya\u015f\u0131na giderken serebral palsiye gitti\u011fi fark edildi ve ge\u00e7 ba\u015flanan s\u00fcre\u00e7le beraber bebek rehabilitasyona ge\u00e7 kavu\u015ftu. Kaba kavramay\u0131 yani bir barda\u011f\u0131 tutmay\u0131 zor yapabiliyor veya y\u00fcr\u00fcmeye ge\u00e7mesi de biraz daha zor olabiliyor. Ayn\u0131 etkilenimdeki bir bebek erken tan\u0131 al\u0131rsa rehabilitasyon ve e\u011fitimle kalem tutmaya kadar gelebiliyor. \u0130nce motor becerisi muazzam derecede art\u0131yor. Konu\u015fma ve zihinsel geli\u015fim ile ilgili bir\u00e7ok etkilenimin \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ilebildi\u011fini, asl\u0131nda o ufac\u0131k lezyondan do\u011fan etkilenimden ziyade e\u011fitimlerin ve rehabilitasyonun \u00e7ok \u00f6nemli bir unsur oldu\u011funu g\u00f6stermi\u015f oluyoruz.” ifadelerini kulland\u0131:<\/p>\n
Mobil uygulaman\u0131n bu ay i\u00e7inde App Store, Google Play Store’dan indirilebilmesini sa\u011flayacaklar\u0131n\u0131 anlatan G\u00fcl, “Uygulama ile beraber bir kay\u0131t olu\u015fturuluyor. Kay\u0131t sonras\u0131nda bebe\u011fin videolar\u0131 2 ayl\u0131ktan itibaren 13 hafta boyunca bize iletiliyor ve biz o hareketleri direkt iskelete \u00e7evirip, bebe\u011fin hi\u00e7bir verisini almadan iskelet ile birlikte analiz ediyoruz. ‘Bebekte ne riskler var, neler olabilir’i aileye bir raporlama ile sunuyoruz. MR ve tomografi \u00e7ekindi\u011fimizde radyolo\u011fun rapor yazmas\u0131 gibi raporlama yap\u0131yoruz.” diye konu\u015ftu. <\/p>\n