Bilim \u00e7evreleri, Kahramanmara\u015f merkezli 6 \u015eubat’ta meydana gelen depremlerin ard\u0131ndan uzuv kay\u0131plar\u0131na kar\u015f\u0131 etkili protezlere odaklan\u0131rken ODT\u00dc’de y\u00fcr\u00fct\u00fclen T\u00fcrkiye Bilimler Akademisi (T\u00dcBA) destekli \u00e7al\u0131\u015fmada, hayvan deneylerinin ard\u0131ndan insanlar \u00fczerinde klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131larak T\u00fcrkiye’nin bu sa\u011fl\u0131k teknolojisine sahip 5-6 \u00fclkeden biri olmas\u0131 hedefleniyor.<\/p>\n
ODT\u00dc Metalurji ve Malzeme M\u00fchendisli\u011fi B\u00f6l\u00fcm\u00fc \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Do\u00e7. Dr. Batur Ercan, Biyomalzemeler ve Nanot\u0131p Laboratuvar\u0131’nda y\u00fcr\u00fctt\u00fckleri \u00e7al\u0131\u015fmalara ili\u015fkin AA muhabirine a\u00e7\u0131klamalarda bulundu.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/12.04%2F2%2F20230412_2_58197444_87807807.jpg\"\/)
<\/p>\n
ABD’de ampute hastalar i\u00e7in implant malzemesi geli\u015ftirilmesi \u00fczerine doktora yapt\u0131\u011f\u0131n\u0131 anlatan Ercan, “2019’da T\u00dcBA GEB\u0130P \u00f6d\u00fcl\u00fcn\u00fc kazand\u0131ktan sonra ald\u0131\u011f\u0131m T\u00dcBA deste\u011fiyle \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131 ileriye ta\u015f\u0131yarak T\u00fcrkiye’de yerli ve milli uygulamalar geli\u015ftirmek \u00fczere yola \u00e7\u0131kt\u0131k.” dedi.<\/p>\n
Protezlerin ampute hastalara y\u0131llard\u0131r kay\u0131\u015f ve kemerlerle tutturuldu\u011funu ya da son d\u00f6nemde 3 boyutlu yaz\u0131c\u0131larla ki\u015fiye \u00f6zel olarak tasarland\u0131\u011f\u0131n\u0131 hat\u0131rlatan Ercan, “Her iki y\u00f6ntemde de protezler bir \u015fekilde hastan\u0131n ampute edilen uzvuna tutturuluyor. Ancak zaman i\u00e7inde farkl\u0131 dezavantajlar ortaya \u00e7\u0131kabiliyor. Bilim d\u00fcnyas\u0131 son y\u0131llarda ampute hastalar i\u00e7in y\u00fcksek hareket kabiliyeti ve kullan\u0131m kolayl\u0131\u011f\u0131 sa\u011flayan yeni nesil bu protezlere odaklanm\u0131\u015f durumda.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/12.04%2F2%2F20230412_2_58197444_87807808.jpg\"\/)
<\/p>\n
Y\u00fcksek teknoloji T\u00fcrkiye’de de geli\u015ftiriliyor<\/h3>\n
Ercan, doktora \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131nda edindi\u011fi birikimle ODT\u00dc’de kurdu\u011fu laboratuvarda yeni nesil implant ve protezler \u00fczerine ara\u015ft\u0131rmada \u00f6nemli sonu\u00e7lar elde ettiklerini bildirdi.<\/p>\n
ABD’de nanoteknoloji kullan\u0131larak \u00fcretilen protezlerle ilgili \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n klinik a\u015famaya ge\u00e7ti\u011fini aktaran Ercan, “\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131zda nihai amac\u0131m\u0131z, hastan\u0131n kalan uzvuna tamamen entegre olabilen implantlar\u0131n geli\u015ftirilmesi.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
T\u00fcrkiye’de bu protezler \u00fczerine y\u00fcr\u00fct\u00fclen bir \u00e7al\u0131\u015fma bulunmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Ercan, “Yeni nesil implantlar\u0131, nanoteknoloji kullanarak geli\u015ftiriyoruz. \u015eu anda laboratuvar testlerimizi tamamlamak \u00fczereyiz. Hayvan deneyleri ve klinik deneyleri de tamamlad\u0131ktan sonra geli\u015ftirilen protezlerin 5-10 y\u0131l i\u00e7erisinde kullan\u0131ma girmesini bekliyoruz.” dedi. Ercan, yeni nesil implant ve protezler \u00fczerine \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na ili\u015fkin \u015fu bilgileri verdi:<\/p>\n
“\u00c7al\u0131\u015fmam\u0131z tamamland\u0131\u011f\u0131nda hastan\u0131n a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 kemi\u011fe entegre edilen implant sayesinde do\u011frudan protez \u00fczerine transfer olacak. Protezleri kemikte enfeksiyonun \u00f6n\u00fcne ge\u00e7mek i\u00e7in hibrit \u015fekilde tasarlad\u0131k. Yumu\u015fak doku ile entegre edilen b\u00f6l\u00fcm\u00fc selenyum gibi antibakteriyel \u00f6zellikli bir malzeme ile kapl\u0131yoruz. Protezin kemi\u011fe entegre edilen b\u00f6l\u00fcm\u00fc ise milimetrenin milyonda biri boyutta p\u00fcr\u00fczl\u00fcl\u00fck i\u00e7eren ve do\u011fal kemi\u011fe benzer \u015fekilde tasarland\u0131. K\u0131saca biyobenzetim ile protezi kemik yap\u0131s\u0131na benze\u015ftirerek v\u00fccutla entegrasyonunu \u00fcst seviyeye \u00e7\u0131karm\u0131\u015f olduk. Bu implantlar\u0131n g\u00fcn\u00fcm\u00fczdekilere oranla kemik entegrasyonunu y\u00fczde 50 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131n\u0131, enfeksiyon riskini de 10’da 1 oran\u0131na d\u00fc\u015f\u00fcrd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc tespit ettik. Bunlar hayvan deneylerine ge\u00e7memiz i\u00e7in \u00fcmit ta\u015f\u0131yan sonu\u00e7lar. H\u0131zl\u0131ca hayvan deneylerine ge\u00e7erek en k\u0131sa zamanda hastalara takmak istiyoruz. “<\/p>\n
\u0130mplantlar\u0131n kemi\u011fe cerrahi y\u00f6ntemlerle yerle\u015ftirildi\u011fi protez sistemlerinin uygulanamamas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli nedeni olarak enfeksiyon riskine i\u015faret eden Ercan, bunu engellediklerinde kendilerinin geli\u015ftirdi\u011fi sistemlerin g\u00fcn\u00fcm\u00fczdeki protezlere k\u0131yasla \u00f6nemli bir alternatif olu\u015fturaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/12.04%2F2%2F20230412_2_58197444_87807814.jpg\"\/)
<\/p>\n
Ercan, yeni nesil implantlar\u0131n avantajlar\u0131n\u0131 s\u0131ralarken \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n
“Bu sistemlerde hasta art\u0131k a\u011f\u0131rl\u0131\u011f\u0131 hissedebiliyor, baca\u011f\u0131n hangi y\u00f6ne durdu\u011funu anlayabiliyor yani y\u00fcksek hareket kabiliyeti ve ger\u00e7ek uzva en yak\u0131n performans al\u0131nabiliyor. K\u0131saca bu implantlarla do\u011fala yak\u0131n bir hareket sunulabiliyor. Hastalar bu sayede g\u00fcnl\u00fck hayatlar\u0131nda \u00e7ok daha aktif bir ya\u015fam s\u00fcrebilecekler. Ayr\u0131ca her iki bacak farkl\u0131 y\u00fcksekliklerde ampute edilmi\u015fse yeni nesil bu protez tak\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda hasta \u00e7ok daha rahat y\u00fcr\u00fcyebilecek ve hatta ko\u015fabilecek. Protezin y\u00fck\u00fcn\u00fc do\u011frudan kemik ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in hastalar protezlerin a\u011f\u0131r olmas\u0131ndan da rahats\u0131zl\u0131k duymayacak. Protezlerin farkl\u0131 nedenlerle kullan\u0131m d\u0131\u015f\u0131 kalmas\u0131 ya da de\u011fi\u015ftirilmesi riskleri de ortadan kalkm\u0131\u015f olacak.”<\/p>\n
Do\u00e7. Dr. Batur Ercan, klinik \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ABD’nin yan\u0131 s\u0131ra birka\u00e7 \u00fclkede daha yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirterek, “T\u00fcrkiye’de de bu protezlere ge\u00e7ildi\u011finde, \u00fclkemiz bu sa\u011fl\u0131k teknolojisini yerli ve milli imkanlarla kullanabilen d\u00fcnyadaki 5-6 \u00fclkeden biri olacak.” dedi.<\/p>\n
![\"\"](\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/76bad36d-1411-48e8-a1ae-b65e58872c06\/12.04%2F2%2F20230412_2_58197444_87807817.jpg\"\/)
<\/p>\n
“G\u00f6khan Hotam\u0131\u015fl\u0131gil’in projesine destek olmaktan mutluluk duyar\u0131z”<\/h3>\n
Do\u00e7 Dr. Ercan, Kahramanmara\u015f merkezli deprem felaketinde \u00e7ok say\u0131da ki\u015finin uzuv kayb\u0131 ya\u015fad\u0131\u011f\u0131na i\u015faret etti. ABD’de Harvard \u00dcniversitesinde bilimsel \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fcten Prof. Dr. G\u00f6khan Hotam\u0131\u015fl\u0131gil’in, depremde uzuv kayb\u0131 ya\u015fayan 21 ya\u015f alt\u0131 gen\u00e7ler ve \u00e7ocuklar i\u00e7in doktorlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla \u00e7ocuk protezlerine y\u00f6nelik bir kampanya ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131na i\u015faret eden Ercan, kendilerinin de bu projeye destek vermek istediklerini kaydetti. Ercan, “Protezlerimizin insan deneylerine ge\u00e7i\u015f s\u00fcrecini k\u0131saltarak depremin ard\u0131ndan uzuv kayb\u0131 ya\u015fayan bireylere destek olmay\u0131 ama\u00e7l\u0131yoruz.” ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n