{"id":23136,"date":"2023-11-27T18:14:04","date_gmt":"2023-11-27T18:14:04","guid":{"rendered":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2023\/11\/27\/izmirde-kesfedilen-efecayi-bitkisinin-alzheimera-karsi-etkisi-arastiriliyor\/"},"modified":"2023-11-27T18:14:04","modified_gmt":"2023-11-27T18:14:04","slug":"izmirde-kesfedilen-efecayi-bitkisinin-alzheimera-karsi-etkisi-arastiriliyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/kraios.app\/news\/saglik\/2023\/11\/27\/izmirde-kesfedilen-efecayi-bitkisinin-alzheimera-karsi-etkisi-arastiriliyor\/","title":{"rendered":"\u0130zmir&#8217;de ke\u015ffedilen &#8220;efe\u00e7ay\u0131&#8221; bitkisinin Alzheimer&#8217;a kar\u015f\u0131 etkisi ara\u015ft\u0131r\u0131l\u0131yor"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div>\n<p>\u0130zmir&#8217;de bitkiler \u00fczerine amat\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan esnaf Cem \u00c7uhac\u0131o\u011flu, 11 y\u0131l kadar \u00f6nce, Tahtal\u0131 Baraj\u0131 civar\u0131nda buldu\u011fu ve farkl\u0131 bir t\u00fcr oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bitkinin foto\u011fraf ve \u00f6rneklerini, Ege \u00dcniversitesi Botanik Bah\u00e7esi ile Herbaryum Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;a ula\u015ft\u0131rd\u0131.<\/p>\n<p>Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u00c7uhac\u0131o\u011flu ile yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda, kekik, ada \u00e7ay\u0131, reyhan, biberiye gibi bitkilerin de dahil oldu\u011fu ball\u0131babagiller (Lamiaceae) familyas\u0131ndan olan t\u00fcr\u00fcn, literat\u00fcrde kayd\u0131n\u0131n olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirledi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/009_2023%2F002_2023%2F14_Kasim%2F15%2F20231127_2_61434617_95357345.jpg\"\/><\/p>\n<p>Doktora \u00f6\u011frencisi Tu\u011fkan \u00d6zd\u00f6l ile Dr. \u00d6zal G\u00fcner de bitkinin literat\u00fcre kazand\u0131r\u0131lmas\u0131 konusundaki \u00e7al\u0131\u015fmaya dahil oldu. Uzun y\u0131llar s\u00fcren saha ve laboratuvar \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan konuyla ilgili haz\u0131rlanan bilimsel makale, taksonomi dergisi T\u00fcrler ve Habitatlar&#8217;\u0131n son say\u0131s\u0131nda yay\u0131mland\u0131.<\/p>\n<p>Bitkiye \u0130zmir&#8217;e atfen &#8220;Efe\u00e7ay\u0131&#8221; ad\u0131 verildi. Bitkinin bilimsel ismi ise ke\u015ffi yapan Cem \u00c7uhac\u0131o\u011flu&#8217;na at\u0131fla &#8220;Stachys cuhacioglui&#8221; oldu.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/009_2023%2F002_2023%2F14_Kasim%2F15%2F20231127_2_61434617_95357347.jpg\"\/><\/p>\n<p>Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m, AA muhabirine, Stachys cinsinin, ball\u0131babagiller ailesinin en fazla t\u00fcr i\u00e7eren cinslerinden oldu\u011funu s\u00f6yledi.<\/p>\n<p>Stachys cinsinin Avustralya ve Yeni Zelanda hari\u00e7, esas olarak Akdeniz havzas\u0131 olmak \u00fczere G\u00fcneybat\u0131 Asya ile Kuzey ve G\u00fcney Amerika&#8217;da yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterdi\u011fini aktaran Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/009_2023%2F002_2023%2F14_Kasim%2F15%2F20231127_2_61434617_95357348.jpg\"\/><\/p>\n<p>&#8220;Bitki cinsinin T\u00fcrk\u00e7e ad\u0131 esas\u0131nda, &#8216;deli\u00e7ay&#8217; diye bilinir. Direkt \u00e7ay olarak t\u00fcketilmez fakat yine bu da\u011f \u00e7aylar\u0131 gibi ada \u00e7aylar\u0131 gibi ayn\u0131 grubun i\u00e7erisinde yani ball\u0131babagiller grubunda yer al\u0131r. D\u00fcnyada yakla\u015f\u0131k 435 civar\u0131nda t\u00fcr ve t\u00fcr alt\u0131 taksonla yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6sterir. \u00d6zellikle de Akdeniz Havzas\u0131&#8217;na has bir bitki grubudur. \u00dclkemizde de toplamda 125 civar\u0131nda t\u00fcr ve t\u00fcr alt\u0131 takson bulunmaktad\u0131r. Bunlar\u0131n 67 tanesi sadece \u00fclkemize has endemik t\u00fcrlerdir. Bu bitki volkanik kayalar \u00fczerinde yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6steren ve toprakta kesinlikle yay\u0131l\u0131\u015f g\u00f6stermeyen, \u00e7ok y\u0131ll\u0131k bir bitkidir.&#8221;<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/009_2023%2F002_2023%2F14_Kasim%2F15%2F20231127_2_61434617_95357350.jpg\"\/><\/p>\n<h3>Alzheimer&#8217;e kar\u015f\u0131 etkisi ara\u015ft\u0131r\u0131lacak<\/h3>\n<p>Son y\u0131llarda ball\u0131babagillerin Alzheimer&#8217;e kar\u015f\u0131 etkilerinin ara\u015ft\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 kaydeden Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u015f\u00f6yle devam etti:<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/009_2023%2F002_2023%2F14_Kasim%2F15%2F20231127_2_61434617_95357351.jpg\"\/><\/p>\n<p>&#8220;Efe\u00e7ay\u0131 dedi\u011fimiz &#8216;Stachys cuhacioglui&#8217; t\u00fcr\u00fc \u00fczerine Eczac\u0131l\u0131k Fak\u00fcltesi&#8217;nden hocalarla birlikte \u00e7al\u0131\u015fmalara ba\u015flad\u0131k. Burada gelecekte belki de Alzheimer \u00fczerine \u00f6nemli i\u015flevi olan bir aktif madde bulma \u015fans\u0131m\u0131z da olacakt\u0131r. \u00c7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131n sonucunu biz de heyecanla beklemekteyiz.&#8221;<\/p>\n<p>Efe\u00e7ay\u0131 bitkisinin bulundu\u011fu b\u00f6lgede orman yang\u0131nlar\u0131n\u0131n meydana geldi\u011fini kaydeden Y\u0131ld\u0131r\u0131m, t\u00fcr\u00fcn tehdit alt\u0131nda oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" alt=\"\" src=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/uploads\/userFiles\/96f91bbd-282f-4a24-a12c-1b1092cfeb3b\/009_2023%2F002_2023%2F14_Kasim%2F15%2F20231127_2_61434617_95357352.jpg\"\/><\/p>\n<p>Cem \u00c7uhac\u0131o\u011flu ise y\u0131llard\u0131r bitkilerle ilgilendi\u011fini belirtti. Kendi ara\u015ft\u0131rmalar\u0131 sonucunda bitkinin yeni bir t\u00fcr oldu\u011fu kanaatine vard\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;a bitkiyi getirdi\u011fini aktaran \u00c7uhac\u0131o\u011flu, &#8220;Sab\u0131rs\u0131zl\u0131kla ge\u00e7en bir s\u00fcre olmas\u0131na kar\u015f\u0131n ben sabredebildim. Sonu\u00e7ta g\u00fczel bir \u015fey ortaya \u00e7\u0131kt\u0131.&#8221; ifadelerini kulland\u0131.<\/p>\n<p>                            <span class=\"detay-foto-editor\">&#13;<br \/>\n                                <a href=\"https:\/\/www.aa.com.tr\/tr\/p\/abonelik-talep-formu\/1001\" target=\"_blank\" style=\"font-size:12px; color:#444; text-decoration:none;\" rel=\"noopener\">&#13;<br \/>\n                                    Anadolu Ajans\u0131 web sitesinde, AA Haber Ak\u0131\u015f Sistemi (HAS) \u00fczerinden abonelere sunulan haberler, \u00f6zetlenerek yay\u0131mlanmaktad\u0131r. <b style=\"color:#1897F7\">Abonelik i\u00e7in l\u00fctfen ileti\u015fime ge\u00e7iniz.<\/b>&#13;<br \/>\n                                <\/a>&#13;<br \/>\n                            <\/span>\n                        <\/div>\n<p><script>\n\t  window.fbAsyncInit = function() {\n\t\tFB.init({\n\t\t  appId: '1855843514662870',\n\t\t  status : true, \/\/ check login status\n\t\t  cookie : true, \/\/ enable cookies to allow the server to access the session\n\t\t  xfbml  : true  \/\/ parse XFBML\n\t\t});\n\t  };<\/p>\n<p>\t  (function() {\n\t\tvar e = document.createElement('script');\n\t\te.src=\"https:\/\/connect.facebook.net\/tr_TR\/all.js\";\n\t\te.async = true;\n\t\tdocument.getElementById('fb-root').appendChild(e);\n\t  }());\n    <\/script><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130zmir&#8217;de bitkiler \u00fczerine amat\u00f6r \u00e7al\u0131\u015fmalar yapan esnaf Cem \u00c7uhac\u0131o\u011flu, 11 y\u0131l kadar \u00f6nce, Tahtal\u0131 Baraj\u0131 civar\u0131nda buldu\u011fu ve farkl\u0131 bir t\u00fcr oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fc bitkinin foto\u011fraf ve \u00f6rneklerini, Ege \u00dcniversitesi Botanik Bah\u00e7esi ile Herbaryum Uygulama ve Ara\u015ft\u0131rma Merkezi \u00d6\u011fretim \u00dcyesi Prof. Dr. Hasan Y\u0131ld\u0131r\u0131m&#8217;a ula\u015ft\u0131rd\u0131. Prof. Dr. Y\u0131ld\u0131r\u0131m, \u00c7uhac\u0131o\u011flu ile yapt\u0131\u011f\u0131 ara\u015ft\u0131rmalar sonucunda, kekik, ada \u00e7ay\u0131, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":23137,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[46],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23136"}],"collection":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=23136"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/23136\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media\/23137"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=23136"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=23136"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/kraios.app\/news\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=23136"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}