<\/p>\n
\u00dcmraniye E\u011fitim ve Ara\u015ft\u0131rma Hastanesi Enfeksiyon Hastal\u0131klar\u0131 Klini\u011fi E\u011fitim Sorumlusu Prof. Dr. Nurg\u00fcl Ceran, 18-<\/strong>24 Kas\u0131m D\u00fcnya Antimikrobiyal Diren\u00e7 Fark\u0131ndal\u0131k Haftas\u0131 <\/strong>kapsam\u0131nda, T\u00fcrkiye ile d\u00fcnyada antibiyotik kullan\u0131m\u0131 ve antibiyotikle ilgili do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flar hakk\u0131nda AA muhabirinin sorular\u0131n\u0131 yan\u0131tlad\u0131.<\/p>\n Enfeksiyon hastal\u0131klar\u0131n\u0131n tedavisinde kullan\u0131lan ila\u00e7lar\u0131n “antibakteriyel”, “antiviral”, “antifungal” ve “antiparaziter” diye ayr\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten Ceran, “antibiyotik” denildi\u011finde; daha \u00e7ok bakteriyel enfeksiyonlarda etkili olan ila\u00e7 grubunun kastedildi\u011fini s\u00f6yledi.<\/p>\n Ceran, T\u00fcrkiye’de antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n yayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131 hakk\u0131ndaki de\u011ferlendirmesinde, “Bizim toplumumuz antibiyoti\u011fi seviyor. Ate\u015fi varsa, enfeksiyonu oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsa hemen antibiyotik almak istiyor. Evinde ‘yedek’ bulunsun diye istiyor. Antibiyotik kullan\u0131m\u0131 biraz fazla olan bir toplumuz.” ifadesini kulland\u0131.<\/p>\n Antibiyotik kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in bakteri kaynakl\u0131 bir enfeksiyon olmas\u0131 gerekti\u011fini aktaran Ceran, \u015f\u00f6yle konu\u015ftu:<\/p>\n “\u00d6zellikle bu g\u00fcnlerde, k\u0131\u015f mevsiminin ba\u015flang\u0131c\u0131 \u00f6ncesinde, okullar\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131, toplu ta\u015f\u0131ma kullan\u0131m\u0131 artt\u0131, insanlar daha fazla kalabal\u0131klar halinde. \u00c7ok fazla \u00fcst solunum yolu enfeksiyonu, bron\u015fit var. Bunlar\u0131n \u00e7o\u011fu viral etkenlerle ortaya \u00e7\u0131k\u0131yor ve antibiyotikler bunlara etkili de\u011fil. Onun i\u00e7in bakteriyel enfeksiyon etkeni oldu\u011funu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz durumlarda vermemiz gerekir. Ya hastal\u0131\u011f\u0131n klinik bulgusu ya da laboratuvar bulgusu bakteriyel enfeksiyonu d\u00fc\u015f\u00fcnd\u00fcr\u00fcyordur ya da biz o bakteriyi elde etmi\u015fizdir, k\u00fclt\u00fcrde \u00fcretmi\u015fizdir ve acil bir durumdur. O zaman da h\u0131zl\u0131 \u015fekilde antibiyotik vermemiz gerekebilir.”<\/p>\n Prof. Dr. Nurg\u00fcl Ceran, antibiyoti\u011fin kullan\u0131labilece\u011fi hastal\u0131klar\u0131 \u00f6rneklendirerek, “Mesela bir zat\u00fcrrede antibiyotik kullanabiliriz. \u0130drar yolu enfeksiyonunda bulgu varsa, safra kesesi iltihab\u0131nda kullanabiliriz. Ancak nezle, grip, ishal durumlar\u0131nda irdelenip verilmesi gerekiyor. Doktorun g\u00f6zden ge\u00e7irmesi, hastay\u0131 de\u011ferlendirmesi \u00f6nemli.” dedi.<\/p>\n Bilin\u00e7siz antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n yol a\u00e7abilece\u011fi sorunlardan da bahseden Ceran, \u00f6ncelikle hastal\u0131\u011fa yol a\u00e7an etkenin bilinmesi ve mutlaka ilac\u0131n uygun dozda al\u0131nmas\u0131 gerekti\u011fini ifade etti. E\u011fer ila\u00e7 uygun dozda al\u0131nmazsa duyarl\u0131 olan etkenlerin \u00f6lece\u011fini ancak duyars\u0131z olanlar\u0131n diren\u00e7 kazanmaya devam edece\u011fini ve diren\u00e7lerin say\u0131s\u0131n\u0131n artaca\u011f\u0131n\u0131 anlatan Ceran, bunun da zaman i\u00e7inde toplumda bir antibiyotik diren\u00e7 bask\u0131s\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131na dikkati \u00e7ekti.<\/p>\n Ceran, antibiyoti\u011fin uygun s\u00fcreli verilmesi gerekti\u011fini, gerekti\u011finden k\u0131sa s\u00fcre al\u0131n\u0131rsa enfeksiyonun uzayabilece\u011fini, uzun s\u00fcre al\u0131n\u0131rsa da antibiyotik direncinin ortaya \u00e7\u0131kabilece\u011fini ve flora bakterilerine zarar verebilece\u011fini kaydetti.<\/p>\n Antibiyotikte “uygun doz, uygun s\u00fcre, uygun ki\u015fi” ba\u015fl\u0131klar\u0131n\u0131n \u00f6nemli oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen Ceran, “Verdi\u011fimiz ki\u015fi ya\u015fl\u0131 olabilir. Burada kas kitlesi, v\u00fccut kitlesi \u00f6nemli. Ba\u015fka hastal\u0131\u011f\u0131 olabilir. B\u00f6brek fonksiyonlar\u0131 yeterli de\u011fildir. Kulland\u0131\u011f\u0131 ila\u00e7lar vard\u0131r, ila\u00e7lar\u0131n etkile\u015fimleri vard\u0131r. Ba\u015fka organ bozuklu\u011fu vard\u0131r. Toksik etkilerini, ila\u00e7 etkile\u015fimlerini g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurup almas\u0131 gerekir. Bu nedenle de mutlaka doktor tavsiyesiyle verilmesi gerekir.” uyar\u0131lar\u0131nda bulundu.<\/p>\n Prof. Dr. Nurg\u00fcl Ceran, baz\u0131 ki\u015filerin hastaland\u0131\u011f\u0131nda tan\u0131d\u0131\u011f\u0131ndan, kom\u015fusundan ald\u0131\u011f\u0131 ya da evde \u00f6nceden kalan antibiyoti\u011fi kullanmas\u0131n\u0131n ortaya \u00e7\u0131karabilece\u011fi olumsuzluklar\u0131 \u015f\u00f6yle anlatt\u0131:<\/p>\n “E\u011fer evde kalan 3-5 tableti alacaksa yeterli s\u00fcre, yeterli doz almam\u0131\u015f oluyor. \u0130kincisi, baz\u0131 bakterilerin varolu\u015fsal diren\u00e7leri var yani her antibiyotikten etkilenmiyorlar. Biz buna ‘intrinsik diren\u00e7’ diyoruz. Bakterinin yap\u0131s\u0131na g\u00f6re uygun antibiyotik se\u00e7mek gerekir. \u0130\u015fte, h\u00fccre duvar\u0131 var m\u0131? H\u00fccre duvar\u0131 olmayanlar, en g\u00fc\u00e7l\u00fc antibiyoti\u011fi verirsiniz ama etkilenmez \u00e7\u00fcnk\u00fc yap\u0131s\u0131 \u00f6yle de\u011fil. Ona daha d\u00fc\u015f\u00fck doz verilmi\u015ftir \u00e7\u00fcnk\u00fc organ fonksiyon bozuklu\u011fu vard\u0131r. Bizim daha y\u00fcksek doz almam\u0131z gerekir ama ki\u015fi bunu bilmez, niye o doz al\u0131nd\u0131 diye. Hasta bilmeden gebedir, ila\u00e7lar\u0131 almamas\u0131 gerekir. Yarar bekleyeyim derken zarar olu\u015fturma riski \u00e7ok y\u00fcksek. O nedenle bu \u015fekilde kullan\u0131lmamal\u0131.”<\/p>\n Ceran, T\u00fcrkiye’de “antibiyotik hakk\u0131nda do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flar” ile ilgili g\u00f6zlemlerini \u015f\u00f6yle aktard\u0131:<\/p>\n “Etken \u00f6nemli oldu\u011fu i\u00e7in ‘her hastal\u0131\u011f\u0131n antibiyotikle ge\u00e7ece\u011fi’ d\u00fc\u015f\u00fcncesi do\u011fru de\u011fildir. Antibiyotikler ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc de\u011fildir. ‘Antibiyoti\u011fe ba\u015flad\u0131m, ate\u015fim d\u00fc\u015fer.’ beklentisi ilk planda yanl\u0131\u015f. Antibiyotik uygun verildiyse zaman i\u00e7inde oradaki bakterileri, mikroorganizmalar\u0131 ortadan kald\u0131rarak ate\u015fi d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcr ama hemen de\u011fil. ‘Antibiyotik alay\u0131m da k\u0131\u015f\u0131n hastalanmayay\u0131m.’ B\u00f6yle bir durum yok. En \u00e7ok bunlar\u0131 sayabiliriz do\u011fru bilinen yanl\u0131\u015flar olarak.”<\/p>\n Antibiyoti\u011fin ne kadar \u00e7ok kullan\u0131l\u0131rsa o kadar diren\u00e7 geli\u015ftirdi\u011fine vurgu yapan Ceran, “T\u00fcrkiye’de diren\u00e7 oranlar\u0131m\u0131z Avrupa’ya k\u0131yasla daha y\u00fcksek. Bu daha \u00e7ok hastane etkenleri i\u00e7in s\u00f6z konusu. \u0130drar enfeksiyonuna yol a\u00e7an escherichia coliler diren\u00e7li hale geldi. Stafilokoklardaki metisilin diren\u00e7 oranlar\u0131 artt\u0131. Bunlar\u0131 da ayr\u0131ca de\u011ferlendirmek gerekiyor. O anda toplumda hangi bakteri yo\u011fun, bakterinin antibiyotik duyarl\u0131l\u0131\u011f\u0131 nas\u0131l, halk aras\u0131nda nas\u0131l, hastanede nas\u0131l, hangi antibiyoti\u011fi hangi dozda vermek gerekiyor, bu bilgilerin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda doktorlar re\u00e7ete ediyor genelde.” \u015feklinde konu\u015ftu.<\/p>\n \u00dclkedeki antibiyotik kullan\u0131m\u0131n\u0131n da Avrupa’dan daha yayg\u0131n oldu\u011funa i\u015faret eden Ceran, “Bizde uzmana ula\u015f\u0131m da kolay, ilaca ula\u015f\u0131m da daha kolay Avrupa’yla k\u0131yaslay\u0131nca. Daha \u00e7ok kullan\u0131yoruz.” dedi.<\/p>\n Nurg\u00fcl Ceran, antibiyotikle ilgili yanl\u0131\u015f uygulamalar\u0131n zaman i\u00e7inde belki e\u011fitimle, belki toplumun fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131n\u0131n geli\u015fmesiyle a\u015f\u0131labilece\u011fini, re\u00e7etesiz sat\u0131lmamas\u0131n\u0131n da bu konuda iyi bir ba\u015flang\u0131\u00e7 oldu\u011funu s\u00f6zlerine ekledi.<\/p>\n“Nezle, grip, ishal durumlar\u0131nda irdelenip verilmesi gerekiyor”<\/h3>\n
“Mutlaka doktor tavsiyesiyle verilmeli”<\/h3>\n
“Antibiyotikler ate\u015f d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fcc\u00fc de\u011fildir”<\/h3>\n
T\u00fcrkiye’de antibiyotik direnci Avrupa’ya k\u0131yasla y\u00fcksek<\/h3>\n