\n<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck merkez bankalar\u0131n\u0131n y\u00fcksek enflasyonla m\u00fccadelesi s\u00fcrerken parasal s\u0131k\u0131la\u015fma d\u00f6ng\u00fcs\u00fc de devam ediyor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 Para Fonunun (IMF) ekim ay\u0131nda yay\u0131mlanan verilerine g\u00f6re, politika yap\u0131c\u0131lar y\u00fcksek enflasyon kar\u015f\u0131s\u0131ndan 2021’in sonlar\u0131ndan beri geli\u015fmi\u015f ekonomilerde faiz oranlar\u0131n\u0131 ortalama 400 baz puan, geli\u015fmekte olan ekonomilerde ise yakla\u015f\u0131k 650 baz puan art\u0131rd\u0131.<\/p>\n
D\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck ekonomisine sahip ABD’de Merkez Bankas\u0131 (Fed) politika faizini 22 y\u0131l\u0131n en y\u00fcksek seviyesi olan y\u00fczde 5,25-5,50 aral\u0131\u011f\u0131na \u00e7\u0131kar\u0131rken Avrupa Merkez Bankas\u0131 (ECB) refinansman faizini y\u00fczde 4,50, mevduat faizini y\u00fczde 4 ve marjinal fonlama faizini y\u00fczde 4,75’e y\u00fckseltti.<\/p>\n
Merkez bankalar\u0131n\u0131n agresif para politikas\u0131 s\u0131k\u0131la\u015fmas\u0131na ra\u011fmen enflasyon, ba\u015fta ABD ve Avrupa olmak \u00fczere bir\u00e7ok ekonomide al\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f\u0131n d\u0131\u015f\u0131nda y\u00fcksek kalmaya devam ediyor.<\/p>\n
Analistler, enflasyonun y\u00fcksek seyrini s\u00fcrd\u00fcrmesi nedeniyle merkez bankalar\u0131n\u0131n faiz oranlar\u0131n\u0131 daha uzun s\u00fcre y\u00fcksek seviyede tutmas\u0131n\u0131n gerekebilece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n
B\u00fcy\u00fck merkez bankalar\u0131n\u0131n devam eden enflasyon endi\u015feleriyle politika faizlerini uzun s\u00fcre y\u00fcksek tutacaklar\u0131na dair beklentiler tahvil piyasalar\u0131nda sat\u0131\u015f bask\u0131s\u0131n\u0131 destekliyor.<\/p>\n
Tahvil fiyat\u0131 ile tahvil faizi ters y\u00f6nl\u00fc hareket ederken tahvil sat\u0131\u015flar\u0131 tahvil arz\u0131n\u0131 art\u0131rd\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in tahvil fiyatlar\u0131 d\u00fc\u015ferken tahvil faizleri y\u00fckseliyor.<\/p>\n
\u00d6zellikle ABD’de enflasyonun y\u00fczde 2 hedefinin olduk\u00e7a \u00fczerinde seyretmesi ve makroekonomik verilerin ekonomik aktivitenin istenilen d\u00fczeyde yava\u015flamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi tahvil piyasalar\u0131ndaki sat\u0131\u015f bask\u0131s\u0131n\u0131n ba\u015fl\u0131ca sebeplerinden biri olarak \u00f6ne \u00e7\u0131k\u0131yor.<\/p>\n
Ge\u00e7en ay y\u00fczde 5’i a\u015farak 16 y\u0131l\u0131n zirvesini g\u00f6ren ABD’nin 10 y\u0131ll\u0131k tahvil faizi, son g\u00fcnlerdeki gev\u015femeye ra\u011fmen y\u00fcksek seyrini koruyor. \u015eu s\u0131ralarda ABD’nin 10 y\u0131ll\u0131k tahvil faizi y\u00fczde 4,50, 30 y\u0131ll\u0131k tahvil faizi ise y\u00fczde 4,63 seviyesinde bulunuyor.<\/p>\n
Fed yetkilileri, uzun vadeli tahvil faizlerindeki y\u00fckseli\u015fin yaz aylar\u0131ndan bu yana finansal ko\u015fullar\u0131n s\u0131k\u0131la\u015fmas\u0131na katk\u0131da bulundu\u011funa i\u015faret ediyor.<\/p>\n
Analistler, y\u00fckselen tahvil faizlerinin, ABD’de h\u00fck\u00fcmetin ve \u015firketlerin fonlama maliyetlerini de art\u0131rd\u0131\u011f\u0131na ve \u015firketlerin karl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131 olumsuz etkileyebilece\u011fine dikkati \u00e7ekiyor.<\/p>\n
Bloombergin analizine g\u00f6re, ABD’de 33 trilyon dolar\u0131n \u00fczerindeki kamu bor\u00e7lar\u0131n\u0131n y\u0131ll\u0131k faiz \u00f6demeleri Ekim 2023\u2019un sonunda 1 trilyon dolar\u0131 a\u015ft\u0131.<\/p>\n
ABD h\u00fck\u00fcmetinin tahmini faiz gideri, h\u00fck\u00fcmetin ayl\u0131k \u00f6denmemi\u015f bor\u00e7 miktar\u0131n\u0131 ve \u00f6dedi\u011fi ortalama faizi belirten hazine verileri kullan\u0131larak hesaplan\u0131yor.<\/p>\n
30 Eyl\u00fcl’de sona eren mali y\u0131lda ABD h\u00fck\u00fcmetinin faiz \u00f6demeleri bir \u00f6nceki y\u0131lki 717,6 milyar dolardan 879,3 milyar dolara y\u00fckseldi. Bu da h\u00fck\u00fcmetin toplam harcamalar\u0131n\u0131n yakla\u015f\u0131k y\u00fczde 14’\u00fcn\u00fc olu\u015fturdu.<\/p>\n
Son aylarda, 10 y\u0131ll\u0131k gibi uzun vadeli ABD hazinesi tahvillerinin getirilerindeki art\u0131\u015f, h\u00fck\u00fcmetin artan bir faiz faturas\u0131yla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya kalmaya devam edece\u011fine i\u015faret ediyor. Y\u0131l bitmeden, federal h\u00fck\u00fcmetinin b\u00fct\u00e7e a\u00e7\u0131\u011f\u0131 2023 mali y\u0131l\u0131nda ge\u00e7en y\u0131la k\u0131yasla y\u00fczde 23 artarak 1,7 trilyon dolara \u00e7\u0131kt\u0131.<\/p>\n
Tahvil faizlerinin y\u00fckseli\u015f e\u011filimi yat\u0131r\u0131mc\u0131lar\u0131n karar alma s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6nemli derecede etkilerken bu durum piyasalardaki risk alg\u0131s\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
Para politikas\u0131ndaki s\u0131k\u0131la\u015fma bor\u00e7lanmay\u0131 daha pahal\u0131 hale getiriyor, y\u00fcksek faiz oranlar\u0131 bor\u00e7lular i\u00e7in k\u0131r\u0131lganl\u0131klar\u0131 ve temerr\u00fct riskini art\u0131r\u0131yor.<\/p>\n
On y\u0131l\u0131 a\u015fk\u0131n s\u00fcredir d\u00fc\u015f\u00fck faiz oranlar\u0131yla ucuz borca al\u0131\u015fk\u0131n olan i\u015fletmeler, bor\u00e7lanman\u0131n daha maliyetli hale gelmesiyle faiz giderlerini kar\u015f\u0131lamakta ve borcunu \u00f6demekte zorlan\u0131yor.<\/p>\n
IMF’nin K\u00fcresel Finansal \u0130stikrar Raporu, hem geli\u015fmi\u015f hem de geli\u015fmekte olan piyasa ekonomilerinde, faiz giderlerini kar\u015f\u0131lamakta zorlanan k\u00fc\u00e7\u00fck ve orta \u00f6l\u00e7ekli firmalar\u0131n paylar\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6steriyor.<\/p>\n
Finansal a\u00e7\u0131dan daha zay\u0131f firmalar\u0131n bor\u00e7 ald\u0131\u011f\u0131 kald\u0131ra\u00e7l\u0131 kredi piyasas\u0131nda da temerr\u00fctlerin artt\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n
IMF’ye g\u00f6re, gelecek y\u0131l 5,5 trilyon dolardan fazla kurumsal borcun vadesi gelmesiyle bu sorunlar\u0131n daha da k\u00f6t\u00fcle\u015fmesi bekleniyor.<\/p>\n
Y\u00fcksek faiz oranlar\u0131 bor\u00e7lanma maliyetlerinin art\u0131rmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra t\u00fcketicilerin harcama g\u00fcc\u00fcn\u00fc de azalt\u0131yor.<\/p>\n
Bu durum \u015firketlerin kazan\u00e7lar\u0131 \u00fczerinde de bask\u0131 olu\u015ftururken bir temerr\u00fct dalgas\u0131n\u0131 tetikleyebilece\u011finden, daha fazla \u015firketin iflas\u0131na ve i\u015f kayb\u0131na yol a\u00e7abilece\u011finden endi\u015fe duyuluyor.<\/p>\n
Uluslararas\u0131 kredi derecelendirme kurulu\u015fu Moody’s’in son raporuna g\u00f6re, k\u00fcresel temerr\u00fct oran\u0131 eyl\u00fcl ay\u0131 itibar\u0131yla y\u00fczde 4,5 ile 2021’den bu yana en y\u00fcksek seviyesinde bulunuyor. S\u00f6z konusu oran\u0131n y\u00fczde 4,1 olan tarihsel ortalaman\u0131n da \u00fczerinde oldu\u011fu dikkati \u00e7ekiyor.<\/p>\n
Kredi derecelendirme kurulu\u015funun raporunda, yava\u015flayan ekonomik b\u00fcy\u00fcme, agresif faiz art\u0131r\u0131mlar\u0131 ve y\u00fcksek enflasyon ortam\u0131nda temerr\u00fct h\u0131z\u0131n\u0131n artt\u0131\u011f\u0131 belirtiliyor.<\/p>\n
ABD’de ise kredi temerr\u00fct oran\u0131n a\u011fustos ay\u0131ndaki y\u00fczde 4,9 seviyesinden eyl\u00fcl ay\u0131 sonunda y\u00fczde 5’e y\u00fckseldi\u011fi g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
Bu y\u0131l temerr\u00fctlerde g\u00f6r\u00fclen art\u0131\u015f e\u011filiminin gelecek y\u0131l da devam etmesi beklenirken, Moody’s, ABD’deki temerr\u00fct oran\u0131n\u0131n ocak ay\u0131nda y\u00fczde 5,4’e y\u00fckselece\u011fini \u00f6ng\u00f6r\u00fcyor.<\/p>\n
Analistler, faiz oranlar\u0131n\u0131n daha uzun s\u00fcre y\u00fcksek kalaca\u011f\u0131 beklentisi, krediye eri\u015fimin azalmas\u0131, “inat\u00e7\u0131” enflasyonla ekonomik b\u00fcy\u00fcme \u00fczerinde artan bask\u0131 sonucu k\u00f6t\u00fcle\u015fen ekonomik ortam, h\u00fck\u00fcmet veya merkez bankas\u0131 desteklerinin eksikli\u011fi gibi fakt\u00f6rlerin temerr\u00fctlerdeki art\u0131\u015f\u0131 tetikleyece\u011fini belirtiyor.<\/p>\n
Y\u00fcksek faiz ortam\u0131 hem i\u015fletmeleri hem de t\u00fcketici olumsuz etkilerken iflas ba\u015fvurular\u0131n\u0131n da artt\u0131\u011f\u0131 g\u00f6r\u00fcl\u00fcyor.<\/p>\n
S&P Market Intelligence’\u0131n verilerine g\u00f6re, bu y\u0131l\u0131n ikinci \u00e7eyre\u011finde 157 olan iflas ba\u015fvurusunda bulunan \u015firketlerin say\u0131s\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc \u00e7eyrekte 182’ye y\u00fckseldi.<\/p>\n
Bu y\u0131l eyl\u00fcl sonu itibar\u0131yla ise toplam 516 \u015firket iflas ba\u015fvurusunda bulundu.<\/p>\n
ABD’de ge\u00e7en sene toplam 372, 2021’de 406 ve Kovid-19 salg\u0131n\u0131n ba\u015flad\u0131\u011f\u0131 2020’de ise 639 \u015firket iflas ba\u015fvurusunda bulunmu\u015ftu.<\/p>\n
Analistler, temerr\u00fct oranlar\u0131 ve iflas ba\u015fvurular\u0131ndaki art\u0131\u015f\u0131, d\u00fcnya genelinde “y\u00fcksek faiz oranlar\u0131n\u0131n can yakmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131n bir i\u015fareti” olarak yorumluyor.<\/p>\n