<\/p>\n
“T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131 \u0130\u00e7in Do\u011fru Ad\u0131mlar Se\u00e7im Beyannamesi 2023”<\/strong> ba\u015fl\u0131kl\u0131 beyanname<\/strong>nin \u00f6n s\u00f6z\u00fcnde, Cumhurba\u015fkan\u0131 ve AK Parti Genel Ba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan<\/strong>‘\u0131n kaleme ald\u0131\u011f\u0131 “T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131 i\u00e7in milletimize ahdimizdir” yaz\u0131s\u0131 yer ald\u0131.<\/p>\n 481 sayfadan ve 6 k\u0131s\u0131mdan olu\u015fan beyannamenin ilk b\u00f6l\u00fcm\u00fc “Afetlere kar\u015f\u0131 risk ve kriz y\u00f6netimi” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n Bu kapsamda, “Diren\u00e7li toplum, diren\u00e7li \u015fehirler” vurgusu yap\u0131lan beyannamede, T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’n\u0131n, afetlere kar\u015f\u0131 diren\u00e7li toplum ve diren\u00e7li \u015fehirlerin y\u00fczy\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n Afet olu\u015fmadan \u00f6nce risk analizlerinin iyi yap\u0131lmas\u0131, t\u00fcm afet t\u00fcrlerinde riskleri azalt\u0131c\u0131 tedbirlerin belirlenip hayata ge\u00e7irilmesi, afetlerin muhtemel etkilerinin hafifletilmesinin \u00f6nemine i\u015faret edilen beyannamede, afete m\u00fcdahale a\u015famas\u0131nda as\u0131l olan\u0131n, hi\u00e7bir vatanda\u015f\u0131 sahipsiz b\u0131rakmadan, g\u00fc\u00e7l\u00fc bir koordinasyon i\u00e7inde, profesyonel ve donan\u0131ml\u0131 ekiplerle can kayb\u0131n\u0131 \u00f6nleyecek tedbirleri h\u0131zla hayata ge\u00e7irmek oldu\u011fu kaydedildi.<\/p>\n Afet sonras\u0131nda ise temel \u00f6nceli\u011fin, sa\u011flam zeminlerde ve planl\u0131 \u015fekilde, do\u011fru in\u015faat tekniklerinin kullan\u0131lmas\u0131yla k\u0131rsal ve kentsel alanlarda kal\u0131c\u0131 bar\u0131nma imkanlar\u0131n\u0131n h\u0131zla olu\u015fturulmas\u0131, altyap\u0131 tahribat\u0131n\u0131n giderilmesi, sosyal ve ekonomik ko\u015fullar\u0131n normalle\u015ftirilmesi ile yaralar\u0131n en k\u0131sa s\u00fcrede sar\u0131lmas\u0131 oldu\u011fu vurgulanan beyannamede, \u015funlar ifade edildi:<\/p>\n “Deprem ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm afet t\u00fcrleriyle m\u00fccadelede hedefimiz, AFAD koordinasyonunda ba\u015flatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z afet y\u00f6netiminde d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc tamamlayarak afetler kar\u015f\u0131s\u0131nda finansal, kurumsal, fiziksel ve toplumsal olarak diren\u00e7li bir \u00fclke ve toplum olu\u015fturmakt\u0131r. Afetlere kar\u015f\u0131 risk azaltma, haz\u0131rl\u0131k, m\u00fcdahale ve yeniden in\u015fa a\u015famalar\u0131n\u0131n kalk\u0131nma s\u00fcrecinin bir par\u00e7as\u0131 olarak en iyi \u015fekilde tasarlanmas\u0131, bu do\u011frultuda afetlere dayan\u0131kl\u0131 ve g\u00fcvenli yerle\u015fim yerleri ve altyap\u0131lar\u0131n olu\u015fturulmas\u0131 ve bu y\u00f6nde toplumsal bilincin art\u0131r\u0131lmas\u0131 suretiyle afetlerin neden olabilece\u011fi kay\u0131plar\u0131n asgari d\u00fczeye indirilmesi temel vizyonumuzdur.<\/p>\n T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131nda ‘afetlere diren\u00e7li \u015fehirler ve afetlere diren\u00e7li toplum’ hedefiyle afetlerle kayba u\u011framayan, birlik, beraberlik ve dayan\u0131\u015fma i\u00e7inde, afet fark\u0131ndal\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek bir toplum modeline ula\u015fmay\u0131 hedefliyoruz. Bu \u00e7er\u00e7evede, \u00fclkemizi b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir afet haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve y\u00f6netimi sistemine kavu\u015fturmak i\u00e7in \u00e7ok \u00f6nemli bir mesafe alarak T\u00fcrkiye Ulusal Risk Kalkan\u0131 Modeli’ni uygulamaya koyacak a\u015famaya geldik.”<\/p>\n Afet ve risk y\u00f6netiminde bug\u00fcne kadar yap\u0131lan kurumsal reformlara yer verilen beyannamede, “Afetlere diren\u00e7li T\u00fcrkiye” anlay\u0131\u015f\u0131yla, kamu kurumlar\u0131 ve sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n payda\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, afetlere ait t\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri i\u00e7eren b\u00fct\u00fcnle\u015fik afet y\u00f6netim modelinin y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konuldu\u011fu hat\u0131rlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n T\u00fcrkiye’yi b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir afet haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131 ve y\u00f6netimi sistemine kavu\u015fturmak i\u00e7in hayata ge\u00e7irilecek T\u00fcrkiye Ulusal Risk Kalkan\u0131 Modeli ile T\u00fcrkiye’nin ya\u015fanmas\u0131 muhtemel t\u00fcm afetlere kar\u015f\u0131 haz\u0131r hale getirilece\u011finin alt\u0131 \u00e7izilen beyannamede, ya\u015fanabilecek afetlerde vatanda\u015f\u0131n can ve mal g\u00fcvenli\u011fi i\u00e7in gerekli t\u00fcm \u00f6nlemlerin al\u0131naca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n Deprem, sel, yang\u0131n ve heyelan gibi do\u011fal afetlere kar\u015f\u0131 \u00f6nlemlerin, her alanda \u00f6ncelikli hale gelece\u011fi vurgusu yap\u0131lan beyannamede, afet sonras\u0131 olu\u015fabilecek sosyolojik, ekonomik, demografik, pandemik ve g\u00fcvenlik problemlerini de kapsayan, afet \u00f6ncesi, esnas\u0131 ve sonras\u0131n\u0131 da i\u00e7eren bir anlay\u0131\u015fla b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir risk y\u00f6netiminin hedeflenece\u011fi kaydedildi.<\/p>\n Kahramanmara\u015f merkezli depremden etkilenen \u015fehirlere dikkat \u00e7ekilen beyannamede, \u015funlar ifade edildi:<\/p>\n “Depremden etkilenen \u015fehirlerimizi, altyap\u0131s\u0131, okullar\u0131, camileri, hastaneleri, \u00e7ar\u015f\u0131lar\u0131, parklar\u0131, spor alanlar\u0131 gibi sosyal donat\u0131lar\u0131yla b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, ‘tarihe vefa, ge\u00e7mi\u015fe sayg\u0131’ anlay\u0131\u015f\u0131yla yeniden in\u015fa edece\u011fiz. 650 bin konutun yap\u0131m\u0131n\u0131 bir y\u0131lda \u00f6nemli \u00f6l\u00e7\u00fcde tamamlamay\u0131 hedefliyoruz. Fay haritalar\u0131n\u0131 dikkate alarak yerle\u015fim merkezlerini ovalardan yama\u00e7lara do\u011fru kayd\u0131r\u0131yoruz. Zemin iyile\u015ftirme, izolat\u00f6rl\u00fc ve \u00e7elik konstr\u00fcksiyonlu yap\u0131 ve yeni teknoloji ile radye temel, t\u00fcnel kal\u0131p sistemiyle binalar\u0131m\u0131z\u0131 en sa\u011flam zeminlerde in\u015fa edece\u011fiz. Kurdu\u011fumuz Afet Yeniden \u0130mar Fonu’nu alternatif kaynaklarla g\u00fc\u00e7lendirece\u011fiz. Deprem b\u00f6lgesinde b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir Ekonomik Rehabilitasyon Program\u0131 ve Kalk\u0131nma Hamlesi’ni hayata ge\u00e7irece\u011fiz.”<\/p>\n Deprem b\u00f6lgesinde, sanayi ve ticaret koridoru olu\u015fturularak, b\u00f6lgenin sahip oldu\u011fu \u00fcretim, ticaret ve ihracat potansiyelinin aya\u011fa kald\u0131raca\u011f\u0131 vurgulanan beyannamede, bu \u00e7er\u00e7evede, Sanayi ve Teknoloji Bakanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n koordinasyonunda GAP (G\u00fcneydo\u011fu Anadolu Projesi) ve DAP (Do\u011fu Anadolu Projesi) b\u00f6lge kalk\u0131nma idarelerinin ve kalk\u0131nma ajanslar\u0131n\u0131n kat\u0131l\u0131m\u0131yla olu\u015fturulacak bir program\u0131n uygulamaya konulaca\u011f\u0131 aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n Bu programla, deprem b\u00f6lgesinde bulunan illeri tar\u0131m, sanayi ve hizmet sekt\u00f6rlerinde cazibe merkezine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrecek bir eylem plan\u0131n\u0131n uygulanaca\u011f\u0131na i\u015faret edilen beyannamede, tar\u0131m ve sanayi sekt\u00f6rleri ba\u015fta olmak \u00fczere, b\u00f6lgesel anlamda rekabet potansiyeli arz eden alanlarda yeni bir te\u015fvik d\u00fczenlemesi yap\u0131larak, h\u0131zl\u0131 ve etkili bir yat\u0131r\u0131m hamlesi ba\u015flat\u0131laca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n Her ile g\u00f6re \u00f6ncelikli olan sekt\u00f6rlerin belirlenip, uygun bir planlamayla katma de\u011feri y\u00fcksek \u00fcr\u00fcn \u00fcretimi ve \u00fcretimde \u00e7e\u015fitlili\u011fin y\u00fckseltilece\u011fi ifade edilen beyannamede, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n “Hizmet sekt\u00f6rleri \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde, istihdam yo\u011fun alanlarda at\u0131lacak ad\u0131mlarla b\u00f6lgenin n\u00fcfus dinami\u011fi desteklenecek, gen\u00e7ler ba\u015fta olmak \u00fczere topluma yeni f\u0131rsatlar sunulacakt\u0131r. K\u00fclt\u00fcr, gastronomi ve termal gibi turizm potansiyeli y\u00fcksek olan alanlarda b\u00f6lgenin altyap\u0131lar\u0131 h\u0131zla geli\u015ftirilecek, tan\u0131t\u0131m\u0131 daha da g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde yap\u0131lacakt\u0131r. \u00d6zellikle jeotermal kaynaklar\u0131n de\u011ferlendirilmesinde sa\u011fl\u0131k turizmi eksenli bir program geli\u015ftirecek, termal kaynaklarla beslenen serac\u0131l\u0131\u011fa \u00f6ncelik verece\u011fiz. B\u00f6lgede en az bir \u00fcniversitemizin d\u00fcnya \u00f6l\u00e7e\u011finde markala\u015fmas\u0131 sa\u011flanacak ve b\u00f6lgemizdeki di\u011fer \u00fcniversitelerin faaliyetleri de \u00f6zel bir program kapsam\u0131nda desteklenecektir. Yat\u0131r\u0131m\u0131, \u00fcretimi ve ihracat\u0131 destekleyici, lojistik dahil \u00f6nemli altyap\u0131 projeleri Hassa T\u00fcneli ba\u015fta olmak \u00fczere \u00f6ncelikli olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilecektir. Ayr\u0131ca, kal\u0131c\u0131 bar\u0131nma \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kapsam\u0131nda olu\u015fturulan belli \u00f6l\u00e7ekteki uydu kentler ile b\u00fct\u00fcnle\u015fen ekonomik altyap\u0131lar geli\u015ftirilecektir. T\u00fcm ya\u015fam alanlar\u0131n\u0131, y\u00fcksek teknoloji ve ak\u0131ll\u0131 \u015fehir uygulamalar\u0131n\u0131 i\u00e7eren yenilik\u00e7i yakla\u015f\u0131mlarla donataca\u011f\u0131z.”<\/p>\n G\u00fcvenli \u015fehirler stratejisi ba\u011flam\u0131nda, her t\u00fcrl\u00fc afetlerle m\u00fccadele kapsam\u0131nda, AFAD’\u0131n yetki ve sorumluluklar\u0131n\u0131n, insan g\u00fcc\u00fc kapasitesi ile orant\u0131l\u0131, daha uyumlu ve etkili bir koordinasyonu sa\u011flayacak \u015fekilde g\u00fc\u00e7lendirilece\u011fine i\u015faret edilen beyannamede, afetlerle ilgili mevzuat\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilerek, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir Afet Risk Y\u00f6netimi Kanunu’nun y\u00fcr\u00fcrl\u00fc\u011fe konulaca\u011f\u0131 bildirildi.<\/p>\n Bu \u00e7er\u00e7evede, kurumlar aras\u0131ndaki yetki s\u0131n\u0131rlar\u0131 a\u00e7\u0131k bir \u015fekilde ayr\u0131laca\u011f\u0131 ve b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir yakla\u015f\u0131m\u0131n ortaya konulaca\u011f\u0131 aktar\u0131lan beyannamede, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n “En k\u00f6t\u00fc senaryo dikkate al\u0131narak, arama ve kurtarma ekiplerinin say\u0131s\u0131n\u0131 ve niteli\u011fini h\u0131zla ihtiya\u00e7 duyulan seviyeye y\u00fckseltece\u011fiz. Geni\u015f alanlarda etkisini g\u00f6steren afetlere kar\u015f\u0131 m\u00fcdahale etkinli\u011fini art\u0131racak \u015fekilde T\u00fcrkiye Afet M\u00fcdahale Plan\u0131’n\u0131 (TAMP) g\u00fcncelleyece\u011fiz. Kurumlar\u0131n ve yerel te\u015fkilatlar\u0131n afetlerle m\u00fcdahale kapasitelerini, ara\u00e7-gere\u00e7, bilgi birikimi ve uzmanl\u0131k ba\u011flam\u0131nda g\u00fc\u00e7lendirece\u011fiz. DS\u0130, OGM, KGM gibi ara\u00e7 ve makine park\u0131na sahip kurumlar\u0131n personeline afet an\u0131nda nas\u0131l m\u00fcdahale edilece\u011fine y\u00f6nelik s\u00fcrekli ve nitelikli e\u011fitimlerin verilmesi sa\u011flanacakt\u0131r. Orman yang\u0131nlar\u0131 ile m\u00fccadele kapsam\u0131nda hava ve kara ta\u015f\u0131tlar\u0131n\u0131 art\u0131rarak optimum d\u00fczeye \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z. Yang\u0131nlarla k\u0131sa s\u00fcrede ve daha etkili m\u00fccadele edecek \u015fekilde itfaiye te\u015fkilatlanmas\u0131n\u0131 ulusal ve yerel \u00f6l\u00e7ekte g\u00f6zden ge\u00e7irece\u011fiz. Uygun alanlar\u0131n afet esnas\u0131nda lojistik merkeze d\u00f6n\u00fc\u015fmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Lojistik depo bulunmayan illerimizde bar\u0131nma malzemelerinin stokland\u0131\u011f\u0131 cep depolar\u0131n\u0131 tamamlayaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n T\u00fcrkiye Afet Risk Azaltma Plan\u0131 (TARAP) ve \u0130l Afet Risk Azaltma Planlar\u0131n\u0131n (\u0130RAP) ya\u015fanan afetler \u00e7er\u00e7evesinde g\u00f6zden ge\u00e7irece\u011fi, yeni geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda ilave tedbirlerle detayland\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 aktar\u0131lan beyannamede, afet risklerini esas alan bir \u015fehir planlamas\u0131yla, t\u00fcm \u015fehirlerdeki yap\u0131lar\u0131n g\u00f6zden ge\u00e7irilece\u011fi belirtildi.<\/p>\n Beyannamede, \u015funlar ifade edildi:<\/p>\n “Fay hatt\u0131nda yap\u0131la\u015fmay\u0131 engelleyecek Do\u011fal Afetler ve Fay Yasas\u0131n\u0131 \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z. Sadece deprem riski de\u011fil, \u00e7oklu afet risklerini dikkate alarak, imar planlar\u0131n\u0131n bu \u00e7er\u00e7evede haz\u0131rlanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Belediye meclisleri taraf\u0131ndan imar planlamas\u0131 ve plan de\u011fi\u015fikliklerinin afet riski g\u00f6z \u00f6n\u00fcnde bulundurularak yap\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik tedbirler al\u0131nacakt\u0131r. Afet riski y\u00fcksek alanlardaki imar yo\u011funluklar\u0131n\u0131n \u00fcst s\u0131n\u0131r\u0131n\u0131n \u00c7evre, \u015eehircilik ve \u0130klim De\u011fi\u015fikli\u011fi Bakanl\u0131\u011f\u0131 taraf\u0131ndan belirlenmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Yap\u0131 denetimi gibi zemin et\u00fcd\u00fc denetimini de zorunlu hale getirecek, tasar\u0131m ve yap\u0131m kontrollerinin sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u015fekilde yap\u0131lmas\u0131n\u0131 temin edece\u011fiz. M\u00fcteahhitlik hizmetlerinin sunumunda teknik kapasitenin ve tecr\u00fcbenin dikkate al\u0131nmas\u0131 i\u00e7in gereken standartlar\u0131 ve tedbirleri belirleyece\u011fiz. Yap\u0131 sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 izleme sistemlerini \u00fclke genelinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131racak, yap\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131n d\u00fczenli ve sa\u011fl\u0131kl\u0131 \u015fekilde kontrol edilmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Mikro \u00f6l\u00e7ekte t\u00fcm yerle\u015fim yerlerimizin hangi do\u011fal afet riskleriyle kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131ya oldu\u011funu ortaya koyacak, buralarda kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131z.”<\/p>\n Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcmde, “Diren\u00e7li \u015eehir Konut Finansman Modeli”yle evini d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmek isteyenlere, 15 y\u0131la varan vadelerle uygun \u00f6deme \u015fartlar\u0131nda finans deste\u011fi sa\u011flanaca\u011f\u0131 ifade edilen beyannamede, riskli b\u00f6lgelerde bulunan \u015fehirlerin yenilenece\u011fi, gerek duyulmas\u0131 halinde baz\u0131 \u015fehirlerin g\u00fcvenli b\u00f6lgelere ta\u015f\u0131naca\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n Riskli b\u00f6lgelerde in\u015fa edilecek konutlar\u0131n zemin art\u0131 3 veya 4 katl\u0131 olaca\u011f\u0131, yatay mimariden taviz verilmeyece\u011fi vurgulanan beyannamede, sosyal konut \u00fcretiminin, afet riski y\u00fcksek t\u00fcm b\u00f6lgelerde yo\u011funla\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7izildi.<\/p>\n Dijital Yap\u0131 Bilgi Bankas\u0131 kurulaca\u011f\u0131, T\u00fcrkiye arazi kullan\u0131m veri altyap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulaca\u011f\u0131 aktar\u0131lan beyannamede, \u015funlar ifade edildi:<\/p>\n “\u015eehirlerimizi toplanma alanlar\u0131n\u0131 ula\u015f\u0131labilir k\u0131lan, arama kurtarma ekiplerinin h\u0131zl\u0131 hareket edebilece\u011fi, sa\u011fl\u0131k ve insani yard\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131n kolay y\u00f6netilebilece\u011fi ak\u0131ll\u0131 konsepte sahip olarak yeniden tasarlayaca\u011f\u0131z. \u015eehirlerde temiz i\u00e7me suyu kullan\u0131m\u0131 i\u00e7in \u015febeke suyuna ba\u011fl\u0131 bir \u015fekilde sarn\u0131\u00e7 k\u00fclt\u00fcr\u00fc tarz\u0131nda su depolar\u0131 ve tanklar\u0131 ye\u015fil alanlar\u0131n alt\u0131na konumland\u0131raca\u011f\u0131z. Do\u011fal afetlerden korunmak amac\u0131yla kapsaml\u0131, m\u00fcnferit bir Ta\u015fk\u0131n Kanunu \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z. At\u0131k su ve ya\u011fmur suyu sistemlerini birbirinden ay\u0131rarak, iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi kaynakl\u0131 a\u015f\u0131r\u0131 ya\u011f\u0131\u015f rejimleri nedeniyle meydana gelen kentsel ta\u015fk\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ece\u011fiz. Toprak muhafaza, erozyon ile sel, \u00e7\u0131\u011f kontrol\u00fc kapsam\u0131nda entegre havza rehabilitasyon projelerini riskli b\u00f6lgeleri \u00f6nceliklendirerek yayg\u0131nla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. Yang\u0131nlarda risk olu\u015fturan sanayi tesislerinin yak\u0131n \u00e7evresindeki bitki \u00f6rt\u00fcs\u00fcn\u00fcn olu\u015fturulmas\u0131nda riskleri azalt\u0131c\u0131 standartlar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirece\u011fiz. Potansiyel afet b\u00f6lgelerinde elektrik iletim ve da\u011f\u0131t\u0131m \u015febekesinden ba\u011f\u0131ms\u0131z \u00e7al\u0131\u015fabilecek \u015fekilde mikro \u015febekeleri yayg\u0131nla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z.”<\/p>\n T\u00fcm afet tehlikelerini kapsayacak zorunlu afet sigorta mekanizmalar\u0131n\u0131n yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131na i\u015faret edilen beyannamede, kamu kurumlar\u0131nca geli\u015ftirilen bilgi sistemlerindeki t\u00fcm verilerin birbirleriyle ili\u015fkilendirilerek, b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir karar destek sistemi altyap\u0131s\u0131n\u0131n olu\u015fturulaca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n Kesintisiz, g\u00fcvenli haberle\u015fme sisteminin olu\u015fturulmas\u0131 kapsam\u0131nda, 81 ilde say\u0131sal telsiz altyap\u0131s\u0131n\u0131n kurulumunun tamamlanaca\u011f\u0131 ifade edilen beyannamede, ge\u00e7ici bar\u0131nma standartlar\u0131 geli\u015ftirilerek, riski y\u00fcksek b\u00f6lgelerde konteyner kurulumu i\u00e7in altyap\u0131s\u0131 haz\u0131r alanlar olu\u015fturulaca\u011f\u0131 aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n Yang\u0131n, deprem, sel, \u00e7\u0131\u011f gibi afetlere y\u00f6nelik, kamu kurumlar\u0131 ile \u00f6zel kesimin ara\u00e7 envanterinin s\u00fcrekli g\u00fcncel tutulaca\u011f\u0131 b\u00fct\u00fcnle\u015fik bir veri taban\u0131 olu\u015fturulaca\u011f\u0131 belirtilen beyannamede, afet an\u0131nda bu ara\u00e7lar\u0131n ilgili b\u00f6lgeye h\u0131zla sevkinin sa\u011flanaca\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n Marmara B\u00f6lgesi, \u0130stanbul ve b\u00fcy\u00fck\u015fehirler i\u00e7in haz\u0131rlanan “Risk Azaltma Program\u0131”na yer verilen beyannamede, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n “\u0130stanbul’u olas\u0131 bir deprem kar\u015f\u0131s\u0131nda daha g\u00fc\u00e7l\u00fc hale getirmek i\u00e7in gerekli kurumsal ve yasal d\u00fczenlemeler yaparak kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131z. \u0130stanbul ba\u015fta olmak \u00fczere mevcut yap\u0131 sto\u011funun taranmas\u0131, depreme dayan\u0131ks\u0131z yap\u0131lar\u0131n tespiti, g\u00fc\u00e7lendirilmesi veya sa\u011fl\u0131ks\u0131z yap\u0131lar\u0131n yeniden in\u015fa edilmesi i\u00e7in hukuki dayana\u011f\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilmi\u015f d\u00fczenlemeleri hayata ge\u00e7irece\u011fiz. T\u00fcrkiye Yap\u0131sal Risk Analizi Projesi’ni \u0130stanbul’dan ba\u015flataca\u011f\u0131z. \u00d6zellikle 1999 \u00f6ncesi in\u015fa edilen t\u00fcm binalar\u0131n risk analizini yapt\u0131rmalar\u0131n\u0131 zorunlu hale getirece\u011fiz.<\/p>\n Kanal \u0130stanbul kapsam\u0131nda in\u015fa edece\u011fimiz 125 bin konutla birlikte, 500 bini Anadolu, 500 bini Avrupa yakas\u0131nda olmak \u00fczere iki kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm rezerv \u015fehrin kurulumunu ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fiz. Sadece \u0130stanbul’u de\u011fil, t\u00fcm Marmara b\u00f6lgesini, sanayisiyle, ticaretiyle, sosyal ve k\u00fclt\u00fcrel yap\u0131s\u0131yla, konutlar\u0131yla afetlere kar\u015f\u0131 haz\u0131rlayacak Afetlere Kar\u015f\u0131 \u0130stanbul Mekansal Stratejik Plan\u0131’n\u0131 hayata ge\u00e7iriyoruz. Ayn\u0131 anlay\u0131\u015fla Ege B\u00f6lgemizde de benzer bir \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 haz\u0131rlayaca\u011f\u0131z. Marmara b\u00f6lgesindeki yo\u011funlu\u011fun azalt\u0131lmas\u0131 amac\u0131yla b\u00f6lge d\u0131\u015f\u0131nda yeni end\u00fcstriyel geli\u015fim alanlar\u0131 ve lojistik hatlar\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n \u0130stanbul’daki ve di\u011fer b\u00fcy\u00fck\u015fehirlerdeki kritik alt yap\u0131 tesislerinin afetlere kar\u015f\u0131 dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 vurgulanan beyannamede, yap\u0131 denetim s\u00fcrecindeki yapt\u0131r\u0131mlar\u0131n daha etkin bir \u015fekilde hayata ge\u00e7irilmesinin sa\u011flanaca\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7izildi.<\/p>\n T\u00fcrkiye Ulusal Risk Kalkan\u0131 Modeli \u00e7er\u00e7evesinde, afet y\u00f6netimine y\u00f6nelik yenilik\u00e7i \u00e7\u00f6z\u00fcmlerin ortaya konulabilmesi i\u00e7in yerel, b\u00f6lgesel ve ulusal d\u00fczeyde kamu, \u00f6zel sekt\u00f6r, akademi ve sivil toplum aras\u0131nda etkin bir i\u015fbirli\u011fi mekanizmas\u0131n\u0131n olu\u015fturaca\u011f\u0131 ifade edilen beyannamede, insani yard\u0131m, arama-kurtarma-m\u00fcdahale, psiko-sosyal destek ve e\u011fitim gibi alanlarda faaliyet g\u00f6steren STK’lerin kapasitesinin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in proje bazl\u0131 destekler sunulaca\u011f\u0131 aktar\u0131ld\u0131.<\/p>\n Beyannamede, \u015funlar\u0131 kaydedildi:<\/p>\n “Mevzuatla meslek kurulu\u015flar\u0131 ve STK’lerin afetlerle ilgili yasal dayanaklar\u0131 ile g\u00f6rev ve sorumluluklar\u0131n\u0131n daha belirgin bir bi\u00e7imde belirlenmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131z. STK’lerin ve \u00f6zel kesimin kriz y\u00f6netimi a\u00e7\u0131s\u0131ndan s\u0131n\u0131flama ve kodlamas\u0131n\u0131 yaparak afet sonras\u0131 h\u0131zl\u0131 bir yetki ve sorumluluk da\u011f\u0131l\u0131m\u0131 ve koordinasyonu sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Afet y\u00f6netiminin kurumsal i\u015fleyi\u015finde kamu, \u00f6zel kesim ve sivil toplum i\u015fbirli\u011fini d\u00fczenlemeye y\u00f6nelik ilke ve esaslar\u0131 i\u00e7eren rehberler haz\u0131rlayaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n Beyannamenin, “Sa\u011flam Toplumsal Yap\u0131” ba\u015fl\u0131kl\u0131 ikinci b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde de\u011ferler, e\u011fitim, sa\u011fl\u0131k, aile, kad\u0131n, \u00e7ocuk, \u015fehit yak\u0131nlar\u0131 ve gaziler, engelliler, ya\u015fl\u0131lar, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131, gen\u00e7lik ve spor ile k\u00fclt\u00fcr ve sanat alan\u0131nda yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar anlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’n\u0131n in\u015fas\u0131nda da “Sa\u011flam Toplumsal Yap\u0131”n\u0131n ana belirleyici unsur olaca\u011f\u0131n\u0131n vurguland\u0131\u011f\u0131 beyannamede, “Varl\u0131\u011f\u0131m\u0131z\u0131n teminat\u0131 olan de\u011ferlerimiz, dayan\u0131\u015fma ve i\u015fbirli\u011fimizi g\u00fc\u00e7lendirecek \u015fekilde sosyal uzla\u015f\u0131, huzurlu bir ya\u015fam ve g\u00fcven dolu bir gelecek sunmaktad\u0131r.” ifadesi yer ald\u0131.<\/p>\n Adalet, insan onuru ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fck, aile ve dayan\u0131\u015fma gibi temel de\u011ferlerin gelecek d\u00f6nemde de topluma g\u00fc\u00e7 vermesini sa\u011flamaya devam edilece\u011finin belirtildi\u011fi beyannamede \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n “Devletimizin gelece\u011fi ve milletimizin birli\u011fi adaletle kaimdir. \u0130nsan\u0131m\u0131z\u0131n \u015fahsiyetli, onurlu ve \u00fcretken bir hayat s\u00fcrmesini teminen fikirde, te\u015febb\u00fcste ve inan\u00e7ta \u00f6zg\u00fcrl\u00fck temel ilkelerimizdendir. Her d\u00f6nem varl\u0131\u011f\u0131n\u0131 koruyan temel kurumlardan biri olan ailenin milletimizin temel ta\u015f\u0131 olma \u00f6zelli\u011finin bilincindeyiz. Aileyi insan\u0131m\u0131za g\u00fc\u00e7l\u00fc bir kimlik bilinci vererek dayan\u0131\u015fmay\u0131 ve ortak kader anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 g\u00fc\u00e7lendiren ana unsurlardan biri olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. De\u011ferlerimizin ya\u015fat\u0131lmas\u0131 ve payla\u015f\u0131lmas\u0131, sadece milletimizin de\u011fil t\u00fcm insanl\u0131\u011f\u0131n yarar\u0131na olacakt\u0131r.”<\/p>\n E\u011fitimin t\u00fcm kademelerinde m\u00fcfredata “De\u011ferler E\u011fitimi”ni entegre eden yakla\u015f\u0131m\u0131n hayata ge\u00e7irilece\u011finin anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 beyannamede \u015f\u00f6yle devam edildi:<\/p>\n “Mesleki e\u011fitim merkezlerinde \u00e7\u0131rak ve kalfa say\u0131s\u0131n\u0131 2 milyona \u00e7\u0131kartaca\u011f\u0131z. 5 milyon \u00f6\u011frencimize verilmekte olan \u00fccretsiz \u00f6\u011fle yeme\u011fi deste\u011fini devlet okullar\u0131m\u0131za yayg\u0131nla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. K\u00fcresel geli\u015fmeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda s\u00fcrekli g\u00fcncelleme gerektiren e\u011fitim alan\u0131nda ba\u015far\u0131n\u0131n kritik fakt\u00f6r\u00fc \u00f6\u011fretmenlerimizdir. T\u00fcm \u00f6\u011fretmenlerimiz her y\u0131l hizmet i\u00e7i e\u011fitime tabi tutulacakt\u0131r. Meslek liseleri ba\u015fta olmak \u00fczere e\u011fitim kurumlar\u0131m\u0131zda patent, faydal\u0131 model, marka ve tasar\u0131m tescil say\u0131s\u0131n\u0131 s\u00fcrekli art\u0131racak ve her y\u0131l tescil al\u0131nan \u00fcr\u00fcnlerin en az y\u00fczde 10’unun ticarile\u015fmesini sa\u011flayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n T\u00fcm okullar\u0131m\u0131zda et\u00fct imkanlar\u0131n\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131racak, velilerimizin i\u015f hayat\u0131yla okul programlar\u0131n\u0131 uyumla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. Orta\u00f6\u011fretim sistemi \u00fczerindeki bask\u0131y\u0131 azaltmak amac\u0131yla y\u00fcksek\u00f6\u011fretime ge\u00e7i\u015fteki s\u0131navlar\u0131n y\u0131lda birden \u00e7ok kez yap\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z. \u00dcniversitelerimizin rekabet g\u00fcc\u00fcn\u00fc art\u0131rmak amac\u0131yla uluslararas\u0131 arenada \u00f6nc\u00fc akademisyenlerin T\u00fcrkiye\u2019de e\u011fitim vermelerini te\u015fvik edece\u011fiz. Belirli kriterlerle \u00fcniversitelerin yurt d\u0131\u015f\u0131 kamp\u00fcs\/birim a\u00e7malar\u0131n\u0131 destekleyece\u011fiz. Uluslararas\u0131 \u00f6\u011frenci say\u0131m\u0131z\u0131 260 binden 1 milyona \u00e7\u0131kararak, T\u00fcrkiye’yi d\u00fcnyada en \u00e7ok tercih edilen ilk be\u015f \u00fclkeden biri yapaca\u011f\u0131z. Uluslararas\u0131 s\u0131ralamalarda ilk 500\u2019de en az 10 \u00fcniversitemizin yer almas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n Beyannamede, savunma sanayisinde yerlile\u015fme y\u00f6n\u00fcndeki uygulamalarda sa\u011flanan ba\u015far\u0131lar\u0131n sa\u011fl\u0131k alan\u0131nda da benzer \u015fekilde hayata ge\u00e7irilmesinin sa\u011flanaca\u011f\u0131 bildirildi.<\/p>\n Sa\u011fl\u0131k End\u00fcstrileri Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131n\u0131n kurulaca\u011f\u0131 belirtilen beyannamede, yerli ve milli a\u015f\u0131n\u0131n \u00fcretim kapasitesinin ilave yat\u0131r\u0131mlarla daha da art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 ve T\u00fcrkiye’nin bu alanda \u00f6nemli bir ihracat\u00e7\u0131 konuma getirilece\u011fi kaydedildi.<\/p>\n Sa\u011fl\u0131k turizminin geli\u015ftirilmesi i\u00e7in akreditasyon ve denetim altyap\u0131s\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilece\u011fi ifade edilen beyannamede, “2028 y\u0131l\u0131nda 3 milyon sa\u011fl\u0131k turisti say\u0131s\u0131 ve 10 milyar dolar sa\u011fl\u0131k hizmeti ihracat\u0131n\u0131 hedefliyoruz.” denildi.<\/p>\n Evde bak\u0131m ve telet\u0131p uygulamalar\u0131n\u0131n kapsam\u0131n\u0131n geni\u015fletilece\u011fi ifade edilen beyannamede, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n “Aile di\u015f hekimli\u011fi uygulamas\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irece\u011fiz. Aile hekimi ba\u015f\u0131na d\u00fc\u015fen n\u00fcfusu 5 y\u0131lda 2 bin 500’\u00fcn alt\u0131na indirece\u011fiz. Kovid-19 \u00f6rne\u011finden hareketle olas\u0131 ani sa\u011fl\u0131k \u015foklar\u0131na kar\u015f\u0131 mevcut erken uyar\u0131 sistemlerini daha da geli\u015ftirece\u011fiz. 2028 y\u0131l\u0131nda 10 bin ki\u015fiye d\u00fc\u015fen yatak say\u0131s\u0131n\u0131 31’den 35 seviyesine, Sa\u011fl\u0131k Bakanl\u0131\u011f\u0131 hastanelerinde nitelikli yatak oran\u0131n\u0131 y\u00fczde 79’dan y\u00fczde 90’\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z.<\/p>\n \u015eehir hastanelerinde 16 hastanemizi tamamlay\u0131p toplam \u015fehir hastanemizin say\u0131s\u0131n\u0131 36’ya, toplam yatak say\u0131s\u0131n\u0131 50 binin \u00fczerine \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z. 100 bin ki\u015fiye d\u00fc\u015fen hekim say\u0131s\u0131n\u0131 231’den 315’e, 100 bin ki\u015fiye d\u00fc\u015fen hem\u015fire ve ebe say\u0131s\u0131n\u0131 364’ten 460’a \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n AK Parti’nin aileyi toplumun temel ta\u015f\u0131 olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fc vurgulanan beyannamede, ailenin f\u0131trat\u0131n\u0131 maddi ve manevi olarak daha da g\u00fc\u00e7lendirmek ve her t\u00fcrl\u00fc olumsuz etkiye kar\u015f\u0131 koruman\u0131n temel \u00f6ncelikler aras\u0131nda oldu\u011fu belirtildi.<\/p>\n Beyannamede \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n “Gelir seviyesi asgari hayat standard\u0131n\u0131n alt\u0131nda hane b\u0131rakmayaca\u011f\u0131z. Bunun i\u00e7in, Gelir Tamamlay\u0131c\u0131 Aile Destek Sistemini hayata ge\u00e7irece\u011fiz. Bu \u00e7er\u00e7evede, Aile Bazl\u0131 Vatanda\u015fl\u0131k Maa\u015f\u0131 uygulamas\u0131n\u0131 ba\u015flataca\u011f\u0131z.<\/p>\n Yeni d\u00f6nemde, aileyi g\u00fc\u00e7lendirmeye d\u00f6n\u00fck yenilik\u00e7i mekanizmalar geli\u015ftirmeye devam edece\u011fiz. Bu kapsamda, \u00f6n\u00fcm\u00fczdeki d\u00f6nemde uygulamaya koyaca\u011f\u0131m\u0131z Aile Koruma Kalkan\u0131 Program\u0131yla ev han\u0131mlar\u0131n\u0131n emeklili\u011fine destek sa\u011flayacak, yeni ailelerin kurulmas\u0131n\u0131 te\u015fvik edecek, gen\u00e7ler \u00f6ncelikli olmak \u00fczere her ailede en az bir ki\u015fiye i\u015f imkan\u0131 sa\u011flayacak, aileyi ve \u00e7ocu\u011fu tehdit eden her t\u00fcrl\u00fc olumsuz e\u011filimlere kar\u015f\u0131 etkin bir \u015fekilde m\u00fccadele etmeye devam edece\u011fiz.<\/p>\n Aile Koruma Kalkan\u0131 Program\u0131n\u0131n finansman\u0131, uluslararas\u0131 standartlarda dijital Aile ve Gen\u00e7lik Bankas\u0131 kanal\u0131yla sa\u011flanacakt\u0131r. Bu sosyal ama\u00e7l\u0131 bankan\u0131n ana gelir kaynaklar\u0131ndan biri de Karadeniz’de ke\u015ffedilen do\u011fal gaz gelirlerinin belirli bir y\u00fczdesi olacakt\u0131r. Aile Koruma Kalkan\u0131 Program\u0131 kapsam\u0131nda, ev han\u0131mlar\u0131n\u0131n emeklili\u011fine destek sa\u011flayacak, her ailede gen\u00e7ler ba\u015fta olmak \u00fczere en az bir \u00e7al\u0131\u015fan olmas\u0131 sa\u011flanacak, yeni evlilikler te\u015fvik edilecektir. Ev han\u0131mlar\u0131n\u0131n evdeki emekleri kar\u015f\u0131l\u0131\u011f\u0131nda emeklilik gibi bir g\u00fcvenceye sahip olmalar\u0131n\u0131 en temel haklar\u0131 olarak g\u00f6r\u00fcyoruz. Bu \u00e7er\u00e7evede, ev han\u0131mlar\u0131n\u0131n iste\u011fe ba\u011fl\u0131 \u00f6deyecekleri primlerin \u00fc\u00e7te birini devlet olarak biz kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n Aile Koruma Kalkan\u0131 Program\u0131 kapsam\u0131nda her ailede en az bir \u00e7al\u0131\u015fan\u0131n bulunmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacaklar\u0131 kaydedilen beyannamede, “Bu ama\u00e7la, \u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fletmelerinin sigorta primlerinin tamam\u0131n\u0131 belirli bir s\u00fcreyle devlet olarak biz \u00f6deyece\u011fiz. Program\u0131 uygularken gen\u00e7lere \u00f6ncelik verece\u011fiz.” denildi.<\/p>\n Beyannamede ayr\u0131ca, \u015funlara yer verildi:<\/p>\n “Yeni evlilikleri te\u015fvik etmek \u00fczere, Aile ve Gen\u00e7lik Bankas\u0131 \u00fczerinden yeni evlenen \u00e7iftlere iki y\u0131l\u0131 geri \u00f6demesiz 48 ay vadeli 150 bin lira faizsiz evlilik kredisi verece\u011fiz. Ayr\u0131ca, Aile ve Gen\u00e7lik Bankas\u0131n\u0131n faaliyetleri aras\u0131nda, \u00e7ocuklar\u0131n e\u011fitimi ba\u015fta olmak \u00fczere aile kurumunu koruyan ve g\u00fc\u00e7lendiren \u00e7e\u015fitli hizmetler de desteklenebilecektir. Bu \u00fc\u00e7 unsurlu program\u0131n Gelir Tamamlay\u0131c\u0131 Aile Destek Sistemi ile uyumunu g\u00f6zetecek, programlar aras\u0131ndaki dengeyi, \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131nda yer almay\u0131 cayd\u0131rmayacak bir seviyede kuraca\u011f\u0131z.<\/p>\n Sosyal destek programlar\u0131m\u0131z ekonomik ve sosyal yan etkileri de dikkate al\u0131narak g\u00f6zden ge\u00e7irilecek, aile b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc koruyucu ve geli\u015ftirici vasf\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecektir. Sosyal yard\u0131mlardan yararlanma ko\u015fullar\u0131n\u0131 standardize edece\u011fiz. Annelere oldu\u011fu gibi babalar\u0131n da esnek \u00e7al\u0131\u015fma imkanlar\u0131n\u0131 geni\u015fletece\u011fiz. Kad\u0131n ve erke\u011fin evlilik ba\u011f\u0131yla kurulan aileyi her t\u00fcrl\u00fc zararl\u0131 e\u011filimden koruyucu tedbirler alaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n \u00c7ocuk dostu \u015fehirler modelinin olu\u015fturulaca\u011f\u0131 ve yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 bildirilen beyannamede, teknoloji ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 dahil \u00e7ocuklar\u0131n her t\u00fcrl\u00fc ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131ktan korunmas\u0131na y\u00f6nelik koruyucu ve \u00f6nleyici programlar\u0131n geli\u015ftirilerek uygulanaca\u011f\u0131 kaydedildi. Beyannamede, “Su\u00e7a s\u00fcr\u00fcklenen \u00e7ocuklar\u0131n topluma kazand\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z. \u00c7ocu\u011fa kar\u015f\u0131 \u015fiddet, \u00e7ocuk i\u015f\u00e7ili\u011fi, ihmal ve istismara kar\u015f\u0131 s\u0131f\u0131r tolerans ile m\u00fccadelemize kararl\u0131l\u0131kla devam edece\u011fiz. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131 olumsuz etkileyebilecek i\u00e7eriklerle m\u00fccadelemizi s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz.” denildi.<\/p>\n T\u00fcm kamu kurum ve kurulu\u015flar\u0131nda \u015fehit yak\u0131nlar\u0131 ve gazilerin i\u015f ve i\u015flemlerinin takip edilece\u011fi bir irtibat noktas\u0131n\u0131n olu\u015fturulaca\u011f\u0131 belirtilen beyannamede, \u015fehit anne ve babalar\u0131n\u0131n ayl\u0131klar\u0131n\u0131 daha da iyile\u015ftirici d\u00fczenlemelerin hayata ge\u00e7irilece\u011fi bildirildi.<\/p>\n “Engelsiz Ya\u015fam Merkezleri’nde engel t\u00fcr\u00fcne g\u00f6re bran\u015fla\u015fmaya gidece\u011fiz.” ifadelerinin yer ald\u0131\u011f\u0131 beyannamede, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n “Evde bak\u0131ma ihtiyac\u0131 olan engelli ve ya\u015fl\u0131ya d\u00fczenli bakan ve bunun i\u00e7in Evde Bak\u0131m Yard\u0131m\u0131 alanlar\u0131 k\u0131smi zamanl\u0131 olarak sosyal g\u00fcvenlik kapsam\u0131na alaca\u011f\u0131z. Engellilerin istihdam\u0131n\u0131 art\u0131rmak amac\u0131yla korumal\u0131 i\u015f yerlerinin kapsam\u0131n\u0131 geni\u015fletece\u011fiz. Engelli bireylerin ailelerine e\u011fitim deste\u011fi, uzun vadeli aile dan\u0131\u015fmanl\u0131\u011f\u0131 ve psiko-sosyal destek hizmetlerini geli\u015ftirece\u011fiz.<\/p>\n Ya\u015fl\u0131 bak\u0131m sigortas\u0131 uygulamas\u0131n\u0131 hayata ge\u00e7irece\u011fiz. Ya\u015fl\u0131lar\u0131n birbirinden fakl\u0131 birimlerden sa\u011fl\u0131k hizmeti almas\u0131 yerine geriatri hastaneleri ya da geriatri kliniklerinden hizmet almalar\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Emeklilik ya\u015f\u0131n\u0131 \u00f6zellikle kad\u0131nlarda \u00e7ocuk say\u0131s\u0131na g\u00f6re esnetece\u011fiz.”<\/p>\n Evde ya\u015fayan ya\u015fl\u0131lar i\u00e7in profesyonel bak\u0131m elemanlar\u0131n\u0131n yeti\u015ftirilece\u011fine yer verilen beyannamede, “Yaln\u0131z ya\u015fayan ve bak\u0131m deste\u011fi almayan ya\u015fl\u0131lar\u0131n kendi konutlar\u0131nda bak\u0131m ve g\u00fcvenlik gereksinimlerinin uzaktan takip edilmesi amac\u0131yla uygun teknolojilerden yararlanaca\u011f\u0131z.” denildi.<\/p>\n Beyannamede \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n ve emeklilerin enflasyona ezdirilmeyece\u011fi, asgari \u00fccretin yan\u0131 s\u0131ra memur ve emekliler i\u00e7in enflasyonun \u00fczerinde art\u0131\u015flarla refah pay\u0131 almalar\u0131n\u0131n sa\u011flanaca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n Beyannamede, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n “Al\u0131n teri kurumadan hakk\u0131n verilmesi prensibiyle, t\u00fcm \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131m\u0131za kaliteli ve g\u00fcvenceli bir \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131 sa\u011flamay\u0131 taahh\u00fct ediyoruz. Pasif i\u015fg\u00fcc\u00fc programlar\u0131n\u0131n eri\u015filebilirli\u011fini g\u00fc\u00e7lendirecek, i\u015fsizlik sigortas\u0131 fonundan yararlanma \u015fartlar\u0131n\u0131 kolayla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. Rehberli\u011fi ve g\u00f6n\u00fcll\u00fc uyumu \u00f6n planda tutacak, risk odakl\u0131 denetim kapasitemizi daha da etkinle\u015ftirece\u011fiz. Mevsimlik tar\u0131m i\u015f\u00e7ileri gibi gruplar i\u00e7in \u00f6zel sosyal sigorta programlar\u0131 olu\u015fturacak, sosyal g\u00fcvenlik kapsam\u0131n\u0131 en \u00fcst d\u00fczeye \u00e7\u0131karaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n Beyannamede, karar alma s\u00fcre\u00e7lerinden sosyal politikalara, e\u011fitimden istihdama kadar hayat\u0131n her kademesinde gen\u00e7li\u011fin dinamizminin \u00fclkenin geli\u015fmesi yolunda kullan\u0131laca\u011f\u0131 belirtildi.<\/p>\n Beyannamede gen\u00e7ler i\u00e7in yap\u0131lacaklar \u015f\u00f6yle s\u0131raland\u0131:<\/p>\n “\u00dcniversiteli gen\u00e7lerimize ‘Gen\u00e7lik Kart\u0131’ uygulamas\u0131n\u0131 ba\u015flataca\u011f\u0131z. Bu karta sahip olan gen\u00e7lerimize tiyatro, sinema gibi k\u00fclt\u00fcrel ve sanatsal etkinliklerden \u00fccretsiz veya indirimli yararlanma imkan\u0131 getirece\u011fiz. \u00dcniversiteli gen\u00e7lerimize ayl\u0131k 10 GB \u00fccretsiz internet eri\u015fim imkan\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z.<\/p>\n Y\u00fcksek\u00f6\u011frenimdeki gen\u00e7lerimize bir defaya mahsus olmak \u00fczere cep telefonu ve bilgisayar ediniminde vergi muafiyeti sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Gen\u00e7 giri\u015fimcilerimiz i\u00e7in Tar\u0131m Giri\u015fimcilik B\u00f6lgeleri (TARG\u0130B) kuraca\u011f\u0131z. TARG\u0130B\u2019lerde ziraat m\u00fchendisleri \u00f6ncelikli olmak \u00fczere, gen\u00e7 giri\u015fimcilerimize herhangi bir bedel almaks\u0131z\u0131n arazi tahsisi, kuraca\u011f\u0131m\u0131z Aile ve Gen\u00e7lik Bankas\u0131 taraf\u0131ndan ilk iki y\u0131l \u00f6demesiz ve be\u015f y\u0131l vadeli faizsiz kredi deste\u011fi ve belirli bir s\u00fcreyle \u00fcr\u00fcn al\u0131m garantisi veya s\u00f6zle\u015fmeli \u00fcretim modelinin uygulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Kuraca\u011f\u0131m\u0131z t\u00fcm TARG\u0130B\u2019lerde; i\u015f geli\u015ftirme, muhasebe ve finansman, insan kaynaklar\u0131, bili\u015fim ve hukuk gibi alanlarda teknik destek ve dan\u0131\u015fmanl\u0131k hizmetleri sunacak \u015fekilde t\u00fcm giderlerini kar\u015f\u0131layaca\u011f\u0131m\u0131z bir merkez olu\u015fturaca\u011f\u0131z.<\/p>\n Gen\u00e7lerin \u00fc\u00e7 temel alanda beceri kazanmalar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131, okul i\u00e7i ve d\u0131\u015f\u0131 programlar uygulamaya koyaca\u011f\u0131z. Bu \u00e7er\u00e7evede, en az bir m\u00fczik enstr\u00fcman\u0131n\u0131 kullanabilmeyi, bir yabanc\u0131 dil konu\u015fmay\u0131 ve bir spor dal\u0131nda lisans sahibi olmay\u0131 destekleyece\u011fiz. \u0130mkanlar\u0131 k\u0131s\u0131tl\u0131 kesimlere \u00f6ncelik vermek kayd\u0131yla bu \u00fc\u00e7 alanda, beceri kazanan gen\u00e7lerimizin \u00fcniversiteye giri\u015fini kolayla\u015ft\u0131racak ve burslu e\u011fitim g\u00f6rmelerini sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Objektif kriterler alt\u0131nda belirlenecek 30 bin gen\u00e7 yetene\u011fimizi g\u00fcn\u00fcm\u00fcz \u015fartlar\u0131nda stratejik \u00f6nemi haiz olan spesifik 20 alanda k\u00fcresel arenada boy g\u00f6sterebilecek nitelikle uzman olarak yeti\u015ftirece\u011fiz. Kendi i\u015fini kuran gen\u00e7 giri\u015fimcilerimize faizsiz kredi deste\u011fi sunaca\u011f\u0131z. Siyasete gen\u00e7lerin bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n daha fazla damga vurmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak, gen\u00e7lerimize siyasette daha fazla alan a\u00e7aca\u011f\u0131z. Gen\u00e7lerimize esnek \u00e7al\u0131\u015fma ko\u015fullar\u0131 sunaca\u011f\u0131z.”<\/p>\n K\u00f6kl\u00fc tarihi ve k\u00fclt\u00fcrel mirasa sahip T\u00fcrkiye’nin, T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’nda k\u00fclt\u00fcr ve sanat alan\u0131nda d\u00fcnyada ad\u0131ndan s\u0131kl\u0131kla s\u00f6z ettiren bir \u00fclke konumuna gelece\u011fi vurgulanan beyannamede, m\u00fczesi ve k\u00fclt\u00fcr merkezi olmayan il, k\u00fct\u00fcphanesi olmayan il\u00e7e b\u0131rak\u0131lmayaca\u011f\u0131, k\u00fct\u00fcphanelerin 7 g\u00fcn 24 saat a\u00e7\u0131k olacak \u015fekilde hizmet verece\u011fi belirtildi.<\/p>\n K\u00fclt\u00fcr end\u00fcstrileri giri\u015fimci ekosisteminin geli\u015ftirilece\u011fi kaydedilen beyannamede, bu kapsamda ‘K\u00fclt\u00fcr Kentler’ kurulaca\u011f\u0131, kitap\u00e7\u0131lar \u00e7ar\u015f\u0131s\u0131, kitabevleri, sahaflar ile geleneksel sanatlar\u0131n icra edilmesine y\u00f6nelik mekan deste\u011fi sa\u011flanaca\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n Beyannamede, \u015funlara yer verildi:<\/p>\n “K\u00fclt\u00fcr\u00fcm\u00fcze \u00f6zg\u00fc \u00fcr\u00fcnlere y\u00f6nelik markala\u015fma, pazarlama ve finansman deste\u011fi sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Sahip oldu\u011fumuz de\u011ferlerin sinema ba\u015fta olmak \u00fczere t\u00fcm sanat alanlar\u0131nda i\u015flenmesine y\u00f6nelik te\u015fvik mekanizmas\u0131n\u0131 daha da geli\u015ftirece\u011fiz. \u00dclkemizi \u00f6nemli bir film \u00e7ekim merkezi haline getirece\u011fiz. \u00c7ocuklar\u0131m\u0131z\u0131n geli\u015fim s\u00fcrecinde \u00f6nemli rol oynayan animasyon sekt\u00f6r\u00fcn\u00fc stratejik olarak ele al\u0131p, deste\u011fimizi art\u0131raca\u011f\u0131z. UNESCO Somut Olmayan K\u00fclt\u00fcrel Miras Listelerine kay\u0131tl\u0131 25 miras say\u0131m\u0131z\u0131 2028\u2019de 35\u2019e \u00e7\u0131kararak en \u00e7ok k\u00fclt\u00fcrel de\u011fer kaydettiren ilk iki \u00fclke aras\u0131na girmeyi hedefliyoruz.<\/p>\n T\u00fcrk dilini d\u00fcnyaya tan\u0131tma \u00e7abalar\u0131m\u0131z\u0131 kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. Bu ama\u00e7la, dijital mecralar\u0131 daha etkili bir \u015fekilde kullanacak tedbirleri alaca\u011f\u0131z. Yunus Emre Enstit\u00fclerindeki T\u00fcrk\u00e7e i\u00e7erikleri ve bilgi merkezlerini zenginle\u015ftirece\u011fiz. 62 \u00fclkede hizmet veren Yunus Emre Enstit\u00fclerimizin K\u00fclt\u00fcr Merkezi say\u0131s\u0131n\u0131, 2028 y\u0131l\u0131na kadar 128’e \u00e7\u0131karmay\u0131 hedefliyoruz.”<\/p>\n Beyannamede, \u00fc\u00e7\u00fcnc\u00fc b\u00f6l\u00fcm \u0130stikrarl\u0131 ve G\u00fc\u00e7l\u00fc Ekonomi ba\u015fl\u0131\u011f\u0131na ayr\u0131ld\u0131.<\/p>\n AK Parti Se\u00e7im Beyannamesi’nde “Yeni d\u00f6nemin at\u0131l\u0131m program\u0131 olarak bu beyanname ile ortaya koydu\u011fumuz T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ekonomik ve sosyal kalk\u0131nmam\u0131z\u0131n y\u00fczy\u0131l\u0131 olacak, bug\u00fcne dek sa\u011flanan kazan\u0131mlar\u0131n meyvelerinin toplanarak ekonomimizin \u015fahlanaca\u011f\u0131 bir devri ba\u015flatacakt\u0131r.” ifadeleri kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n Yeni d\u00f6nemde, “insan” odakl\u0131 s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ve kapsay\u0131c\u0131 bir yakla\u015f\u0131mla, y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme ve nitelikli istihdam art\u0131\u015f\u0131 hedeflerine do\u011fru kararl\u0131l\u0131kla ilerlenece\u011fi, t\u00fcm politikalar\u0131n bu y\u00f6nde hayata ge\u00e7irilece\u011fi ifade edilen beyannamede, \u00f6zel sekt\u00f6r \u00f6nc\u00fcl\u00fc\u011f\u00fcnde yenilik\u00e7ilik ve giri\u015fimcili\u011fin desteklenerek d\u0131\u015fa a\u00e7\u0131k bir ekonomi olarak rekabet\u00e7ili\u011fin her alanda geli\u015ftirilece\u011fi kaydedildi.<\/p>\n K\u00fcresel geli\u015fmelere kar\u015f\u0131 al\u0131nacak tedbirlerle enflasyonun tek hanelere d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclece\u011fine i\u015faret edilen beyannamede, \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n “14 May\u0131s se\u00e7imleri sonras\u0131nda olu\u015facak yeni kabine i\u00e7inde yine g\u00fc\u00e7l\u00fc bir ekonomi ekibi g\u00f6rev \u00fcstlenecektir. Ekonomi ekibimiz kamu, \u00f6zel kesim ve sivil toplum ile diyalog ve isti\u015fare i\u00e7inde makroekonomik politika \u00e7er\u00e7evemizi g\u00fcncelleyecek, yeni \u015fartlara ve ihtiya\u00e7lara g\u00f6re al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirleri kamuoyu ile payla\u015facakt\u0131r. \u00d6ng\u00f6r\u00fclebilir, \u015feffaf ve etkili politikalar setinin kararl\u0131 bir siyasi irade ile hayata ge\u00e7irilmesi i\u00e7in be\u015f y\u0131l\u0131n yol haritas\u0131 niteli\u011finde, \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz Ekonomi Eylem Plan\u0131 uygulamaya konacakt\u0131r.”<\/p>\n Ekonomi k\u0131sm\u0131ndaki “Birlikte Yapaca\u011f\u0131z” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde “2024-2028 d\u00f6nemi aras\u0131nda y\u0131ll\u0131k ortalama y\u00fczde 5,5 seviyesinde b\u00fcy\u00fcme ile 2028 y\u0131l sonunda 1,5 trilyon dolar milli gelir b\u00fcy\u00fckl\u00fc\u011f\u00fcne ve 16 bin dolarl\u0131k ki\u015fi ba\u015f\u0131 gelir d\u00fczeyine ula\u015fmay\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fcyoruz.” ifadeleri kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n Y\u00fcksek b\u00fcy\u00fcme politikalar\u0131 kapsam\u0131nda, istihdam\u0131n istikrarl\u0131 \u015fekilde art\u0131rmaya devam edilece\u011fi belirtilen beyannamede, 2028 y\u0131l\u0131na kadar ilave 6 milyona yak\u0131n istihdam ile toplam istihdam\u0131n 36 milyona \u00e7\u0131kart\u0131larak i\u015fsizlik oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 7\u2019nin alt\u0131na indirilece\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n Kad\u0131nlar\u0131n i\u015fg\u00fcc\u00fcne kat\u0131l\u0131m\u0131n\u0131n y\u00fczde 40’\u0131n \u00fczerine, istihdam oran\u0131n\u0131n y\u00fczde 35’in \u00fczerine y\u00fckseltilece\u011fi aktar\u0131lan beyannamede, “Kad\u0131nlar\u0131n \u00e7al\u0131\u015fma hayat\u0131na giri\u015fini kolayla\u015ft\u0131racak ve kad\u0131n istihdam\u0131n\u0131 te\u015fvik edecek d\u00fczenlemeler yoluyla esnek \u00e7al\u0131\u015fma olanaklar\u0131n\u0131 art\u0131racak, kad\u0131n kooperatiflerini g\u00fc\u00e7lendirecek, \u00e7ocuk bak\u0131m hizmetleri ve ihtiyaca g\u00f6re belirlenmi\u015f mesleki e\u011fitim programlar\u0131 hayata ge\u00e7irece\u011fiz.” denildi.<\/p>\n “Cari Fazla Veren T\u00fcrkiye Vizyonu” do\u011frultusunda, yat\u0131r\u0131m ortam\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi, mal ve hizmet ihracat\u0131n\u0131n nitelik ve nicelik bak\u0131m\u0131ndan art\u0131r\u0131larak y\u00fcksek katma de\u011ferli ihracat art\u0131\u015f\u0131n\u0131n sa\u011flanmas\u0131, ithalata ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131n azalt\u0131lmas\u0131 ve cari i\u015flemler dengesinin iyile\u015ftirilmesinin \u00f6ncelikler aras\u0131nda yer ald\u0131\u011f\u0131 vurgulanan beyannamede, cari i\u015flemler dengesinin kal\u0131c\u0131 olarak iyile\u015ftirilmesiyle orta vadede cari fazla veren bir T\u00fcrkiye’nin hedeflendi\u011fi belirtildi.<\/p>\n Beyannamede, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kalk\u0131nma hedefinin \u00f6n\u00fcnde en \u00f6nemli engel olan cari a\u00e7\u0131\u011f\u0131 ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131 kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131n\u0131n alt\u0131 \u00e7izildi.<\/p>\n 2022 y\u0131l\u0131 sonu itibar\u0131yla 254,2 milyar dolar olan ihracat\u0131n 2028 y\u0131l\u0131nda en az 400 milyar dolara y\u00fckseltilece\u011fine i\u015faret edilen beyannamede, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n “Rekabet g\u00fcc\u00fc y\u00fcksek, y\u00fcksek katma de\u011ferli ve markal\u0131 ihracat\u0131 oda\u011f\u0131na alan politikalar\u0131m\u0131za h\u0131z verece\u011fiz. Uzay ve havac\u0131l\u0131k, \u00e7ip, elektronik, yapay zeka, biyoteknoloji, sentetik biyoloji, a\u015f\u0131, ila\u00e7 ve t\u0131bbi cihaz sekt\u00f6rleri ba\u015fta olmak \u00fczere, kamu-\u00f6zel sekt\u00f6r i\u015fbirliklerine h\u0131z kazand\u0131rarak, mega yat\u0131r\u0131m projelerini hayata ge\u00e7irece\u011fiz.”<\/p>\n Beyannamenin Enflasyonla M\u00fccadele ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, enflasyonun orta vadede yeniden tek haneli rakamlara d\u00fc\u015f\u00fcr\u00fclece\u011fi belirtildi.<\/p>\n B\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir anlay\u0131\u015f i\u00e7inde ekonomi politikalar\u0131n\u0131n ara\u00e7lar\u0131n\u0131n kullan\u0131laca\u011f\u0131, para ve maliye politikalar\u0131n\u0131 birbirini destekler mahiyette uygulamaya devam edilece\u011fi ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilirli\u011fin art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 ifade edilen beyannamede, “Finansal enstr\u00fcmanlar\u0131 daha da geli\u015ftirerek TL cinsi tasarruflar\u0131 art\u0131raca\u011f\u0131z. Enflasyonun dar gelirli vatanda\u015flar\u0131m\u0131z \u00fczerindeki olumsuz etkisini giderecek politikalara h\u0131z kazand\u0131raca\u011f\u0131z. Gelir d\u00fczeyi d\u00fc\u015f\u00fck vatanda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n harcama kompozisyonu i\u00e7inde \u00f6nemli bir yer tutan kira harcamalar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcrmeye d\u00f6n\u00fck olarak sosyal konut projelerine kararl\u0131l\u0131kla devam edece\u011fiz.” ifadelerine yer verildi.<\/p>\n \u0130stanbul’un k\u00fcresel ticaretin \u00f6nde gelen bir merkezi olmas\u0131 amac\u0131yla \u0130stanbul Finans Merkezi projesinin nitelikli ve \u00e7ok boyutlu bir finansal hizmetler ekosistemi olu\u015fturma hedefi konulan beyannamede, mali disiplinden taviz verilmedi\u011fi belirtildi.<\/p>\n Kahramanmara\u015f merkezli depremlerin hat\u0131rlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 beyannamede, “Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131m\u0131z afet ve bunun gerektirdi\u011fi yeni harcamalar\u0131 da dikkate alarak kamu maliyesinde verimlili\u011fi ve tasarrufu art\u0131racak kapsaml\u0131 bir program\u0131 devreye alaca\u011f\u0131z. Harcamalar\u0131 etkinle\u015ftirecek, ekonomimizin daha rekabet\u00e7i, kaynaklar\u0131 daha adil ve etkin da\u011f\u0131tacak bir yap\u0131ya d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fcn\u00fc sa\u011flayacak \u015fekilde te\u015fvik ve destekleri sadele\u015ftirerek yeniden yap\u0131land\u0131raca\u011f\u0131z.” ifadeleri kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n Beyannamede, maliye politikas\u0131n\u0131n enflasyonla m\u00fccadeleyi destekleyecek bir anlay\u0131\u015f i\u00e7inde s\u00fcrd\u00fcr\u00fclece\u011finin alt\u0131 \u00e7izildi.<\/p>\n Harcamalar ve gelirler y\u00f6n\u00fcyle enflasyondan olumsuz y\u00f6nde etkilenen kesimlerin desteklemesinin devam edilece\u011finin belirtildi\u011fi beyannamede “\u00c7al\u0131\u015fanlar ile emeklilerin sat\u0131n alma g\u00fc\u00e7lerinin korunmas\u0131na y\u00f6nelik ad\u0131mlar atmaya devam edece\u011fiz. Memurlar\u0131n, i\u015f\u00e7ilerin ve emeklilerin ayl\u0131klar\u0131na 2023 ve 2024 y\u0131llar\u0131nda enflasyonun \u00fczerinde en az b\u00fcy\u00fcme oran\u0131nda refah pay\u0131 art\u0131\u015f\u0131 verece\u011fiz.” denildi.<\/p>\n Beyannamede, \u0130stanbul ba\u015fta olmak \u00fczere, b\u00f6lgesel ge\u00e7im endeksleri dikkate al\u0131narak kamu \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131n\u0131n sosyo-ekonomik ko\u015fullar\u0131n\u0131n iyile\u015ftirilmesine y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalar yap\u0131laca\u011f\u0131 kaydedildi.<\/p>\n \u00c7ocuklar ve ya\u015fl\u0131lar \u00f6ncelikli olmak \u00fczere hassas t\u00fcketici gruplar\u0131na \u00f6zel \u00f6nlemler getirilece\u011fi aktar\u0131lan beyannamede, t\u00fcm piyasalarda rekabet ihlallerinin tespitinde ve soru\u015fturma s\u00fcre\u00e7lerinin y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde etkinli\u011fin art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n Piyasa g\u00f6zetimi ve denetimi ile \u00fcr\u00fcn g\u00fcvenli\u011fi mevzuat\u0131n\u0131n, ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, d\u00f6ng\u00fcsel ekonomi ve yapay zeka \u00fc\u00e7geninde g\u00fcncel hale getirilece\u011fi aktar\u0131lan beyannamede, piyasa g\u00f6zetimi ve denetimi konusunda yetkili kurumlar\u0131n etkin bir koordinasyon i\u00e7inde g\u00f6rev yapmalar\u0131n\u0131 sa\u011flay\u0131c\u0131 tedbirlerin hayata ge\u00e7irilece\u011fi bildirildi.<\/p>\n Enerji alan\u0131nda d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltarak cari a\u00e7\u0131k sorununa kal\u0131c\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme politikalar\u0131na destek verilece\u011fine de vurgu yap\u0131lan beyannamede, T\u00fcrkiye’nin, d\u00fcnyada 12’nci s\u0131radaki elektrik kurulu g\u00fcc\u00fcnde ilk 10 \u00fclke aras\u0131na girece\u011fi ifade edildi.<\/p>\n Elektrik kurulu g\u00fcc\u00fcn\u00fcn 2028 y\u0131l\u0131nda 135 GW\u2019\u0131n \u00fczerine \u00e7\u0131kaca\u011f\u0131 belirtilen beyannamede, 2021 y\u0131l\u0131 itibar\u0131yla y\u00fczde 71 olan birincil enerjide d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131k oran\u0131n\u0131n, 2028 y\u0131l\u0131nda y\u00fczde 56\u2019ya, 2053 y\u0131l\u0131nda ise y\u00fczde 13 seviyesine indirece\u011fine i\u015faret edildi.<\/p>\n Akkuyu N\u00fckleer G\u00fc\u00e7 Santrali’nin tam kapasiteyle devreye al\u0131nmas\u0131n\u0131n ard\u0131ndan ilave n\u00fckleer santraller kurulmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7al\u0131\u015fmalara devam edece\u011fi vurgulanan beyannamede, “Karadeniz do\u011fal gaz\u0131n\u0131 vatanda\u015f\u0131m\u0131za ula\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. Mevcut 710 milyar metrek\u00fcpl\u00fck rezerve ilave yeni ke\u015fiflerle \u00fclkemizin gelece\u011fini, y\u00fczy\u0131l\u0131n enerjisi ile daha da ayd\u0131nlataca\u011f\u0131z. Ayn\u0131 zamanda, Karadeniz do\u011fal gaz\u0131ndan yerli \u00fcre g\u00fcbresini de \u00fcretmeye ba\u015flayacak, g\u00fcbrede d\u0131\u015fa ba\u011f\u0131ml\u0131l\u0131\u011f\u0131 azaltaca\u011f\u0131z.” vaatleri yer ald\u0131.<\/p>\n Beyannamenin, “Milli Savunma Sanayi” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde tam ba\u011f\u0131ms\u0131z savunma sanayisi vurgusu yap\u0131ld\u0131. Yeni teknolojilere yat\u0131r\u0131m\u0131n s\u00fcrece\u011fi ve yerlile\u015fme oran\u0131n\u0131 art\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n belirtildi\u011fi beyannamede, \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n “2028 y\u0131l\u0131nda savunma sanayisinde ihracat\u0131m\u0131z\u0131 en az 15 milyar dolara y\u00fckseltmeyi hedefliyoruz. Milli muharip u\u00e7ak, dikey ini\u015f\/kalk\u0131\u015f yapabilen S\u0130HA\u2019lar ve muharip insans\u0131z u\u00e7aklar ile insans\u0131z kara ve deniz ara\u00e7lar\u0131, uydu sistemleri, elektronik harp, siber g\u00fcvenlik, uzun menzilli hava savunma ve f\u00fcze sistemleri, nanoteknoloji, biyoteknoloji, lazer, kuantum teknolojileri ve yapay zeka destekli otonom sistemler gibi yenilik\u00e7i ve \u00e7\u0131\u011f\u0131r a\u00e7an teknolojilere yat\u0131r\u0131m yaparak savunma sanayimize yeni kabiliyetler kazand\u0131raca\u011f\u0131z.”<\/p>\n Beyannamede “T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131, Dijitalin Y\u00fczy\u0131l\u0131 olacakt\u0131r. Bu y\u00fczy\u0131lda dijital devlet, siber g\u00fcvenlik, b\u00fcy\u00fck veri ve yapay zeka, blokzincir gibi yenilik\u00e7i dijital teknolojilerde ger\u00e7ekle\u015ftirece\u011fimiz at\u0131l\u0131mlarla, \u00fclkemizi Dijital T\u00fcrkiye hedefine ula\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z.” vurgusu yap\u0131ld\u0131.<\/p>\n Ulusal G\u00fcvenlik Stratejisi g\u00f6zden ge\u00e7irerek ilave al\u0131nmas\u0131 gereken tedbirlerin belirlenece\u011fi ve T\u00fcrkiye’nin en \u00fcst d\u00fczeyde g\u00fcvenli\u011fini ve etkinli\u011fini sa\u011flayacak bir mekanizman\u0131n olu\u015fturulaca\u011f\u0131 belirtilen beyannamede, “G\u00fc\u00e7l\u00fc ve B\u00fcy\u00fck T\u00fcrkiye” temal\u0131 2023-2026 d\u00f6nemi Ulusal Siber G\u00fcvenlik Stratejisi ve Eylem Plan\u0131n\u0131n uygulamaya konulaca\u011f\u0131 bildirildi.<\/p>\n Beyannamede, T\u00fcrkiye’nin b\u00f6lgesinde ve d\u00fcnyada kabul edilen cayd\u0131r\u0131c\u0131 bir “Siber G\u00fc\u00e7” haline getirilece\u011finin alt\u0131 \u00e7izildi.<\/p>\n T\u00fcrkiye’nin 15 milyar dolar bili\u015fim ihracat rakam\u0131na ula\u015fmas\u0131n\u0131n hedeflendi\u011fi beyannamede, “T\u00fcrkiye’yi yeni nesil elektrikli otomobil \u00fcss\u00fc haline getirme hedefimiz do\u011frultusunda, yerli otomobilimiz Togg’un seri \u00fcretimini y\u0131llar i\u00e7inde art\u0131rarak 2030 y\u0131l\u0131na kadar 1 milyon araca ula\u015faca\u011f\u0131z.” ifadesi kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n Beyannamede, “Ay Misyonu” kapsam\u0131nda insans\u0131z uzay arac\u0131n\u0131n tasar\u0131m ve \u00fcretim \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tamamlayarak bu g\u00f6revde kullan\u0131lacak hibrit yak\u0131tl\u0131, \u00f6zg\u00fcn ve milli uzay roketi motorunu geli\u015ftirilece\u011fi belirtildi. T\u00fcrkiye’nin insanl\u0131 ilk uzay g\u00f6revi kapsam\u0131nda bir T\u00fcrk vatanda\u015f\u0131n\u0131n bilim misyonu ile Uluslararas\u0131 Uzay \u0130stasyonu’na g\u00f6nderilmesi \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n\u0131 tamamlayaca\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n Beyannamenin “Ula\u015ft\u0131rma” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, 2053 net s\u0131f\u0131r emisyon hedefi do\u011frultusunda, emisyon yo\u011fun sekt\u00f6rlerden biri olan ula\u015ft\u0131rma sekt\u00f6r\u00fcnde yat\u0131r\u0131mlar\u0131n yeni teknolojileri en \u00fcst d\u00fczeyde kullan\u0131larak ve ye\u015fil d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcme uyumu dikkate al\u0131narak g\u00f6zden ge\u00e7irilece\u011fi, ak\u0131ll\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir ula\u015f\u0131m uygulamalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirece\u011fi belirtildi.<\/p>\n \u0130stanbul \u2013 Ankara aras\u0131nda saatte 400 kilometre h\u0131za \u00e7\u0131kabilen S\u00fcper H\u0131zl\u0131 Tren a\u00e7\u0131l\u0131\u015f\u0131n\u0131n 2028 y\u0131l\u0131nda yap\u0131laca\u011f\u0131 belirtilen beyannamede, “\u0130stanbul Bo\u011faz\u0131’nda ya\u015fanan gemi trafi\u011finin azalt\u0131lmas\u0131 ve \u00fclkemizin jeopolitik konumundan kaynakl\u0131 g\u00fcc\u00fcn\u00fcn daha artmas\u0131 ve \u0130stanbul Bo\u011faz\u0131’ndaki seyir emniyetinin sa\u011flanmas\u0131 amac\u0131yla hayata ge\u00e7irece\u011fimiz Kanal \u0130stanbul Projesi’nin ba\u011flant\u0131 yollar\u0131na ve altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na h\u0131zla ba\u015flayaca\u011f\u0131z.” denildi.<\/p>\n 5G teknolojinin n\u00fcfusun y\u00fczde 100’\u00fcn\u00fc kapsayaca\u011f\u0131, 6G teknolojisi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131n ba\u015flayaca\u011f\u0131 belirtilen beyannamede, “Geni\u015fleyen uydu filosu ve uluslararas\u0131 i\u015f birlikleri ile T\u00fcrkiye’yi k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte hizmet verebilen d\u00fcnyan\u0131n en b\u00fcy\u00fck 10 uydu operat\u00f6r\u00fcnden birine d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrece\u011fiz. 2023 y\u0131l\u0131 i\u00e7erisinde yerli ve milli uydumuz Turksat 6A’y\u0131 uzaya f\u0131rlataca\u011f\u0131z.” hedefine yer verildi.<\/p>\n Beyannamede stratejik tar\u0131m \u00fcr\u00fcnlerinin yeterlili\u011finin izlenmesi i\u00e7in “Arz G\u00fcvenli\u011fi Takip Sistemi” kurulaca\u011f\u0131 da ifade edildi.<\/p>\n Turizmde turist say\u0131s\u0131n\u0131n 90 milyona, toplam gelirin de 100 milyar dolara \u00e7\u0131kart\u0131laca\u011f\u0131 vurgulanan beyannamede, “S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir turizm anlay\u0131\u015f\u0131yla \u00fclkemizin d\u00fcnya turizmindeki pay\u0131n\u0131 art\u0131racak insan odakl\u0131, g\u00fcvenilir, yenilik\u00e7i ve \u00e7evreye duyarl\u0131 bir bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131yla, ge\u00e7mi\u015ften ald\u0131\u011f\u0131m\u0131z g\u00fc\u00e7 ve sahip oldu\u011fumuz tecr\u00fcbe ile turizmde lider bir T\u00fcrkiye’nin in\u015fas\u0131 ve ihyas\u0131 y\u00f6n\u00fcnde \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz.” ifadeleri kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n Beyannamedeki “Adalet, Demokrasi, \u0130nsan Hak ve H\u00fcrriyetleri” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde, “Y\u00fcksek Standartl\u0131 Demokrasi”, “T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’na Yeni Anayasa”, “Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler: \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Y\u00fczy\u0131l\u0131” ile “Adalet Reformu” alt ba\u015fl\u0131klar\u0131 yer ald\u0131.<\/p>\n “Y\u00fcksek Standartl\u0131 Demokrasi” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, gelecek d\u00f6nemde, elde edilen tecr\u00fcbeler \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda y\u00fcksek standartl\u0131 demokrasi hedefinin, tamamlay\u0131c\u0131 reformlarla hayata ge\u00e7irilece\u011fi vurguland\u0131.<\/p>\n Buna g\u00f6re, kat\u0131l\u0131mc\u0131, \u00e7o\u011fulcu ve \u015feffaf bir anlay\u0131\u015fla “Yasama Reformu” yap\u0131lacak, Siyasi Partiler Kanunu, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc anlay\u0131\u015fla ve \u00e7er\u00e7eve yasa \u015feklinde yenilenecek.<\/p>\n Se\u00e7im kanunlar\u0131n\u0131n mevzuattaki da\u011f\u0131n\u0131k g\u00f6r\u00fcn\u00fcm\u00fcne son verilerek, bu konuda temel bir kanun d\u00fczenlenecek.<\/p>\n Kamu g\u00f6revine ilk defa yap\u0131lacak atamalarda, g\u00f6revin niteli\u011finin gerektirdi\u011fi haller d\u0131\u015f\u0131nda m\u00fclakat usul\u00fc kald\u0131r\u0131lacak, atamalar yaz\u0131l\u0131 s\u0131nav sonu\u00e7lar\u0131na g\u00f6re yap\u0131lacak.<\/p>\n Belirli say\u0131da vatanda\u015f\u0131n kanun teklifi vermesine veya bir kanunun iptal i\u00e7in Anayasa Mahkemesi’ne ba\u015fvurmas\u0131na imkan tan\u0131nmas\u0131n\u0131 sa\u011flayacak “Halk Te\u015febb\u00fcs\u00fc” ile kat\u0131l\u0131m g\u00fc\u00e7lendirilecek.<\/p>\n Dijital oylama ve m\u00fczakere y\u00f6ntemleri geli\u015ftirilerek “e-demokrasi” platformu olu\u015fturulacak.<\/p>\n “Hak Arama H\u00fcrriyetinin” kapsam\u0131 geni\u015fletilerek, dilek\u00e7e verme, bilgi edinme, kamu denet\u00e7isine ba\u015fvurma, yarg\u0131ya eri\u015fim ile di\u011fer ba\u015fvuru haklar\u0131n\u0131 kapsayacak \u015fekilde anayasal bir norm olu\u015fturulacak.<\/p>\n Siyasi parti kapatma davalar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve karar\u0131n yerine getirilmesi TBMM iznine ba\u011flanacak.<\/p>\n Alevilerin beklenti ve taleplerini kar\u015f\u0131layan politikalar art\u0131r\u0131larak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek, romanlar\u0131n ba\u015fta istihdam, iskan ve e\u011fitim olmak \u00fczere t\u00fcm sorunlar\u0131n\u0131n \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcne h\u0131z verilerek her t\u00fcrl\u00fc ayr\u0131mc\u0131l\u0131k zeminini ortadan kald\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n \u0130nsan Haklar\u0131 Eylem Plan\u0131 geli\u015ftirilerek uygulanmaya devam edilecek. Ba\u015fta Avrupa \u0130nsan Haklar\u0131 Mahkemesi (A\u0130HM) ve Birle\u015fmi\u015f Milletler \u0130nsan Haklar\u0131 Konseyi olmak \u00fczere uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 mekanizmalar\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi geli\u015ftirilecek.<\/p>\n Avrupa Birli\u011fi’ne \u00fcyelik s\u00fcreci, kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 hak ve y\u00fck\u00fcml\u00fcl\u00fckler \u00e7er\u00e7evesinde, ortakl\u0131k hukukunun yenilenme ihtiya\u00e7lar\u0131 da g\u00f6zetilerek kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek.<\/p>\n Tamamen milli iradeden do\u011fan, geni\u015f kat\u0131l\u0131ml\u0131, \u00e7o\u011fulcu, \u00f6zg\u00fcrl\u00fck\u00e7\u00fc, ba\u015ftan sona milletin temsilcilerinin haz\u0131rlayaca\u011f\u0131 yeni Anayasa T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’na kazand\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n Yeni Anayasa, milletin kendi iradesi ve kendi eliyle yapt\u0131\u011f\u0131, her bir vatanda\u015f\u0131n “i\u00e7inde ben var\u0131m”, “benim iradem var” dedi\u011fi, ya\u015fam hakk\u0131n\u0131, d\u00fc\u015f\u00fcnce ve kanaat \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, inanc\u0131 ve inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 ya\u015fama \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, aileyi, toplumu ve m\u00fclkiyet hakk\u0131n\u0131 koruyan yap\u0131da olacak.<\/p>\n Yeni Anayasa, bir daha hi\u00e7 kimsenin ba\u015f\u00f6rt\u00fcs\u00fc zulm\u00fc gibi \u00e7a\u011f d\u0131\u015f\u0131 uygulamalara, zorbal\u0131k ve bask\u0131lara tevess\u00fcl etmesine dahi izin vermeyecek. Irk, din, mezhep, dil, renk ve k\u00fclt\u00fcr fark\u0131 g\u00f6z etmeden herkesi ku\u015fatan, insan onuru ortak temelinde bulu\u015fturan, kucaklay\u0131c\u0131, b\u00fct\u00fcnle\u015ftirici, \u00e7e\u015fitlilikte birli\u011fi savunan, herkesin birinci s\u0131n\u0131f vatanda\u015f oldu\u011fu yap\u0131da olacak.<\/p>\n Demokratik kat\u0131l\u0131m\u0131 geni\u015fletecek, siyasal kat\u0131l\u0131m\u0131n \u00f6n\u00fcndeki vesayetlere izin vermeyecek yeni Anayasa, bilgi teknolojileri ile vatanda\u015f\u0131n y\u00f6netim s\u00fcre\u00e7lerine ortakl\u0131\u011f\u0131n\u0131 temin edecek.<\/p>\n “Hak ve \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler: \u00d6zg\u00fcrl\u00fckler Y\u00fczy\u0131l\u0131” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda, T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’n\u0131n, g\u00fc\u00e7l\u00fcn\u00fcn de\u011fil, hakl\u0131n\u0131n y\u00fczy\u0131l\u0131 olaca\u011f\u0131 vurguland\u0131.<\/p>\n Bu kapsamda, insan\u0131n can\u0131n\u0131 hi\u00e7e sayan sorumlular\u0131n etkin bir soru\u015fturmayla adalet \u00f6n\u00fcne \u00e7\u0131kar\u0131lmas\u0131, yapt\u0131klar\u0131n\u0131n yanlar\u0131na kar kalmamas\u0131 i\u00e7in kurumsal ve yasal altyap\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecek, ceza yapt\u0131r\u0131mlar\u0131 a\u011f\u0131rla\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n \u0130nsan\u0131n hayat\u0131na mal olan ihmal ve kusur iddialar\u0131nda \u015f\u00fcpheli konumda olan kamu g\u00f6revlileri i\u00e7in idareden soru\u015fturma izni al\u0131nmas\u0131 usul\u00fc kald\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n \u0130mar hukuku, anayasal d\u00fczeyde ele al\u0131nacak ve insan\u0131n ya\u015fanabilir, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir, g\u00fcvenli \u00e7evre hakk\u0131n\u0131 koruyacak d\u00fczenlemeler yap\u0131lacak.<\/p>\n Yap\u0131 Denetimi Hakk\u0131nda Kanun’da de\u011fi\u015fiklik yap\u0131larak denetim g\u00f6revinin ihmal edilmemesini temin eden, a\u011f\u0131r yapt\u0131r\u0131mlar i\u00e7eren d\u00fczenleme yap\u0131lacak.<\/p>\n “Ya\u015fam Hakk\u0131 Eylem Plan\u0131” kapsam\u0131nda, \u015fiddete ba\u015fvurma riski bulunup ak\u0131l sa\u011fl\u0131\u011f\u0131 yerinde olmayan, \u015fiddet ge\u00e7mi\u015fi bulunan ki\u015filere kar\u015f\u0131 toplumun korunmas\u0131, ula\u015f\u0131m ve trafik kazalar\u0131n\u0131n azalt\u0131lmas\u0131, bireysel silahlanman\u0131n kontrol alt\u0131na al\u0131nmas\u0131, insan hayat\u0131 i\u00e7in tehlike arz eden meslek kollar\u0131nda is\u0327 g\u00fcvenli\u011fi standartlar\u0131 ve denetiminin y\u00fckseltilmesi, \u015fiddetin bas\u0131n yay\u0131n organlar\u0131 ve sosyal medya platformlar\u0131nda \u00f6zendirilmesinin \u00f6nlenmesi sa\u011flanacak.<\/p>\n Konut g\u00fcvenli\u011finin sa\u011flanmas\u0131, do\u011fal afetlere haz\u0131rl\u0131k ve maden kazalar\u0131n\u0131n \u00f6nlenmesi i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmalar y\u00fcr\u00fct\u00fclecek.<\/p>\n \u0130\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muameleye kar\u015f\u0131 s\u0131f\u0131r tolerans anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131n benimsenmesine kararl\u0131l\u0131kla devam edilecek.<\/p>\n \u0130nsan haklar\u0131n\u0131 koruma mekanizmalar\u0131n\u0131n, i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muameleye kar\u015f\u0131 denetim ve \u00f6nleme fonksiyonlar\u0131n\u0131 daha etkin yerine getirebilmeleri i\u00e7in ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131klar\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecek.<\/p>\n Hakimler, Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131, kolluk g\u00f6revlileri ve ceza infaz memurlar\u0131n\u0131n insan haklar\u0131 e\u011fitimleri, AI\u0307HM standartlar\u0131 \u00e7er\u00e7evesinde art\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n Cezaevi ko\u015fullar\u0131, insan onur ve haysiyetini g\u00f6zetecek, i\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muameleyi \u00f6nleyecek \u015fekilde iyile\u015ftirilecek.<\/p>\n T\u00fcm okullarda et\u00fct imkanlar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131racak, velilerin is\u0327 hayat\u0131yla okul programlar\u0131 uyumla\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n De\u011fi\u015fen toplumsal ihtiya\u00e7 ve ko\u015fullar dikkate al\u0131narak ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc k\u0131s\u0131tlay\u0131c\u0131 nitelikteki mevzuat g\u00f6zden ge\u00e7irilecek ve uygulamadan kaynaklanan eksiklikler giderilecek.<\/p>\n \u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc ile ki\u015finin \u015feref ve haysiyetinin korunmas\u0131 gibi di\u011fer hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler aras\u0131nda ne demokratik toplum d\u00fczeni ne de bireysel haklardan vazge\u00e7meyen makul denge korunacak.<\/p>\n Toplant\u0131 ve g\u00f6steri y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fc d\u00fczenleme hakk\u0131n\u0131n fiilen kullan\u0131m\u0131n\u0131n g\u00fc\u00e7lendirilmesine y\u00f6nelik kolluk g\u00f6revlilerinin meslek i\u00e7i insan haklar\u0131 e\u011fitimi geli\u015ftirilecek.<\/p>\n Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve nefretle etkin m\u00fccadele i\u00e7in “Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve Nefretle M\u00fccadele Kurulu” olu\u015fturulacak. Kurul, ulusal ve uluslararas\u0131 \u00f6l\u00e7ekte hak ihlali g\u00f6zlem, de\u011ferlendirme ve tespitlerini i\u00e7eren “Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve Nefretle M\u00fccadele Uluslararas\u0131 Endeksi” yay\u0131nlayarak nefret su\u00e7lar\u0131 ile k\u00fcresel m\u00fccadelenin etkin bir par\u00e7as\u0131 olacak. Nefret su\u00e7una ili\u015fkin yeni ve m\u00fcstakil bir d\u00fczenleme yap\u0131lacak.<\/p>\n Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri, sa\u011fl\u0131kl\u0131 bir \u00e7evrede ya\u015fama, ya\u015fanabilir \u015fehirler kurma ve m\u00fclkiyet hakk\u0131 esaslar\u0131 g\u00f6zetilerek h\u0131zland\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n Depreme dayan\u0131kl\u0131l\u0131\u011f\u0131 y\u00fcksek, temiz, sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kentler in\u015fa edilecek, bu amaca ayk\u0131r\u0131 i\u015f ve i\u015flemler ceza yapt\u0131r\u0131m\u0131 i\u00e7ine al\u0131nacak.<\/p>\n Farkl\u0131 kanunlar ve mevzuatlarla d\u00fczenlenmi\u015f, birden fazla kurum ve kurulu\u015f taraf\u0131ndan ger\u00e7ekle\u015ftirilen sosyal yard\u0131mlar, b\u00fct\u00fcnc\u00fcl \u015fekilde tek bir mevzuat \u00e7at\u0131s\u0131 alt\u0131nda toplanarak aile bazl\u0131 “vatanda\u015fl\u0131k maa\u015f\u0131” \u00f6denecek.<\/p>\n \u00c7evre, enerji, su, g\u0131da gibi t\u00fcm imkan ve kaynaklar\u0131n sahibi de\u011fil, emanet\u00e7isi olundu\u011fu bilincinin yediden yetmi\u015fe olu\u015fturulmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacak.<\/p>\n “Emanet adaleti” ismi verilen bu yakla\u015f\u0131mla, \u00f6nceki nesillerden devral\u0131nan \u00fclke kaynaklar\u0131n\u0131n korunarak, g\u00f6zetilerek ve b\u00fcy\u00fct\u00fclerek sonraki ku\u015faklara b\u0131rak\u0131lmas\u0131 i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015f\u0131lacak.<\/p>\n T\u00fcrkiye \u0130nsan Haklar\u0131 ve E\u015fitlik Kurumunun yap\u0131s\u0131 g\u00fc\u00e7lendirilecek. Temel hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri daraltan kanun de\u011fi\u015fikliklerinin kabul\u00fc i\u00e7in nitelikli \u00e7o\u011funluk ko\u015fulu getirilecek.<\/p>\n Kamu Denet\u00e7ili\u011fi Kurumuna resen inceleme ba\u015flatma yetkisi sa\u011flanacak, kurumun kararlar\u0131n\u0131n etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n Beyannamedeki “Adalet Reformu” ba\u015fl\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’nda, adaletin h\u0131zla tecellisine y\u00f6nelik d\u00fczenlemeler yap\u0131lacak ve insan hayat\u0131n\u0131 her t\u00fcrl\u00fc ihmal, tedbirsizlik ve suistimalden koruyan yeni uygulamalar hayata ge\u00e7irilecek.<\/p>\n “Adalete Zahmetsiz Eri\u015fim” ilkesiyle adalete eri\u015fimi zorla\u015ft\u0131ran d\u00fczenleme ve uygulamalar de\u011fi\u015ftirilecek, yarg\u0131sal s\u00fcre\u00e7ler sadele\u015ftirilecek.<\/p>\n Adliye bulunmayan il\u00e7elerde adli hizmet irtibat noktas\u0131 olu\u015fturulacak. \u00dccretsiz aile avukatl\u0131\u011f\u0131 sistemi getirilecek.<\/p>\n Koruyucu hukuk uygulamalar\u0131n\u0131n geli\u015ftirilmesi kapsam\u0131nda, “Hukuk ve Adalet” dersi ortaokul ve lise m\u00fcfredat\u0131nda zorunlu hale getirilecek.<\/p>\n Lekelenmeme hakk\u0131na, daha g\u00fc\u00e7l\u00fc korunabilmesi i\u00e7in Anayasa’da yer verilecek.<\/p>\n Daha h\u0131zl\u0131 ve \u00f6ng\u00f6r\u00fclebilir adalet i\u00e7in, ihtisas mahkemelerinin say\u0131s\u0131 art\u0131r\u0131lacak. Hakim ve Cumhuriyet savc\u0131lar\u0131n\u0131n mesle\u011fin ba\u015f\u0131ndan itibaren ihtisasla\u015fmalar\u0131 sa\u011flanacak.<\/p>\n Adalet Bakanl\u0131\u011f\u0131na ba\u011fl\u0131 adli kolluk te\u015fkilat\u0131 kurulacak. B\u00f6ylece polisin adli ve idari g\u00f6revleri aras\u0131ndaki ayr\u0131m kesin olarak belirlenecek, adli soru\u015fturmalar\u0131n etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n Aile i\u00e7i \u015fiddet ve kad\u0131na kar\u015f\u0131 \u015fiddetten kaynaklanan su\u00e7lar\u0131n etkin \u015fekilde soru\u015fturulmas\u0131 amac\u0131yla kurulan \u00f6zel soru\u015fturma b\u00fcrolar\u0131 \u00fclke genelinde yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n \u00dclke ve d\u00fcnyadaki geli\u015fmeleri dikkate alan, halk\u0131n ve avukatlar\u0131n ihtiya\u00e7 ve beklentilerine azami d\u00fczeyde cevap veren yeni bir Avukatl\u0131k Kanunu \u00e7\u0131kar\u0131lacak.<\/p>\n Cezas\u0131zl\u0131\u011f\u0131 \u00f6nleyecek \u015fekilde infaz sistemi yenilenecek. Cezaevine girdi-\u00e7\u0131kt\u0131 yap\u0131lmas\u0131na neden olan d\u00fczenlemeler de\u011fi\u015ftirilecek.<\/p>\n Beyannamede, T\u00fcrkiye’nin d\u0131\u015f politikas\u0131nda istikrar, denge ve at\u0131l\u0131m hedeflerini e\u015f zamanl\u0131 hayata ge\u00e7irmeye devam edece\u011fi vurgulanarak, “Hedefimiz; Cumhuriyet’imizin yeni y\u00fczy\u0131l\u0131nda yirmi y\u0131ll\u0131k sa\u011flam d\u0131\u015f politika temellerinin \u00fcst\u00fcne uluslararas\u0131 sistemde etkin, ba\u011f\u0131ms\u0131z, dinamik ve diren\u00e7li bir T\u00fcrkiye ekseni in\u015fa etmektir.” ifadeleri kullan\u0131ld\u0131.<\/p>\n AK Parti’nin b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel meydan okumalarla ba\u015f edebilmek ve krizlerin \u00fcstesinden gelebilmek i\u00e7in yirmi y\u0131ll\u0131k tecr\u00fcbesinin \u0131\u015f\u0131\u011f\u0131nda hareket edece\u011fine yer verilen beyannamede, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n “Riskleri minimize ederek ve f\u0131rsatlar\u0131 etkin \u015fekilde kullanarak \u00fclkemizin uluslararas\u0131 konumunu daha da g\u00fc\u00e7lendirece\u011fiz. Yeni y\u00fczy\u0131lda T\u00fcrkiye eksenli yeni inisiyatifler \u00fcstlenerek k\u00fcresel bar\u0131\u015fa ve istikrara daha fazla katk\u0131 verece\u011fiz. \u00d6nceli\u011fimiz; T\u00fcrkiye\u2019nin ba\u011f\u0131ms\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131 merkeze alan, g\u00fcvenli\u011fini en \u00fcst d\u00fczeyde sa\u011flayan, askeri g\u00fcc\u00fcn\u00fc peki\u015ftiren, ekonomik refah\u0131n\u0131 b\u00fcy\u00fcten ve demokrasisini g\u00fc\u00e7lendiren b\u00fct\u00fcnc\u00fcl bir d\u0131\u015f ve g\u00fcvenlik politikas\u0131n\u0131 s\u00fcrd\u00fcrmektir. Amac\u0131m\u0131z; T\u00fcrkiye\u2019nin son yirmi y\u0131lda elde etti\u011fi kazan\u0131mlar\u0131 sa\u011flamla\u015ft\u0131rmak, b\u00f6lgedeki istikrara ve s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir bir d\u00fczenin olu\u015fumuna katk\u0131 sunarak bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l, adil ve istikrarl\u0131 bir uluslararas\u0131 d\u00fczenin in\u015fa edilmesini sa\u011flamakt\u0131r.”<\/p>\n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi ba\u011flam\u0131nda, D\u0131\u015fi\u015fleri Bakanl\u0131\u011f\u0131, Milli Savunma Bakanl\u0131\u011f\u0131 ve Milli \u0130stihbarat Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ba\u015fta olmak \u00fczere d\u0131\u015f politikan\u0131n planlanmas\u0131 ve y\u00fcr\u00fct\u00fclmesinde kritik \u00f6neme sahip kurumlar\u0131n daha da g\u00fc\u00e7lendirece\u011finin belirtildi\u011fi beyannamede, \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n “T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’nda d\u0131\u015f politika, g\u00fcvenlik ve savunma alanlar\u0131ndaki milli \u00f6nceliklerimizi \u00fc\u00e7 stratejik ku\u015fakta hayata ge\u00e7iriyoruz. Bir; \u00e7evremizde bar\u0131\u015f, istikrar ve refah ku\u015fa\u011f\u0131 in\u015fa edece\u011fiz. \u0130ki; k\u0131tasal a\u00e7\u0131l\u0131mlar\u0131m\u0131z\u0131 yeni hamlelerle kurumsalla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z. \u00dc\u00e7; daha adil bir k\u00fcresel d\u00fczenin kurulmas\u0131na \u00f6nc\u00fcl\u00fck edece\u011fiz. Bu \u00fc\u00e7 ku\u015faktaki politikalar\u0131m\u0131z\u0131 da \u00e7ok boyutlu ve \u00e7ok y\u00f6nl\u00fc bir diplomasi y\u00fcr\u00fcterek T\u00fcrkiye eksenini kuraca\u011f\u0131z. \u00dclkemizin etraf\u0131nda bir bar\u0131\u015f, istikrar ve refah ku\u015fa\u011f\u0131 tesis etmek ana hedefimizdir. Bu do\u011frultuda kom\u015fu \u00fclkelerle ve b\u00f6lgelerle ili\u015fkilerimizi, iyi kom\u015fuluk ilkesi ve uluslararas\u0131 hukuk \u00e7er\u00e7evesinde y\u00fcr\u00fctece\u011fiz.”<\/p>\n Bir yandan s\u0131n\u0131r g\u00fcvenli\u011fini sa\u011flamla\u015ft\u0131ran, ter\u00f6rizm ile m\u00fccadeleye devam eden ve egemenlik haklar\u0131n\u0131 koruyan politikalar\u0131n en aktif \u015fekilde uygulanaca\u011f\u0131, di\u011fer yandan kom\u015fu \u00fclkelerle ili\u015fkilerin milli menfaatlere sayg\u0131, i\u015fbirli\u011fi, refah\u0131n b\u00fcy\u00fct\u00fclmesi, istikrar ve bar\u0131\u015f temelinde daha da g\u00fc\u00e7lendirece\u011finin vurguland\u0131\u011f\u0131 beyannamede, \u015funlar kaydedildi:<\/p>\n “\u00c7evremizdeki co\u011frafya ve b\u00f6lgelerde \u00e7at\u0131\u015fmalar\u0131n ve krizlerin sona erdirilmesi i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc \u00e7abay\u0131 g\u00f6sterece\u011fiz. \u00c7evremizde bar\u0131\u015f ve refah ku\u015fa\u011f\u0131 olu\u015fturmak i\u00e7in ikili ili\u015fkilerimizde normalle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerine devam edece\u011fiz. B\u00f6lgemizde ortak serbest ticaret alanlar\u0131 olu\u015fturaca\u011f\u0131z ve T\u00fcrkiye’nin bir lojistik ve ticaret \u00fcss\u00fc olmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z. B\u00f6lge \u00fclkelerinin yeniden imar\u0131na katk\u0131 vermeye devam edece\u011fiz. Suriye ve Irak’\u0131n toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fcn korunmas\u0131n\u0131, bu \u00fclkelerde ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin ortadan kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 ve Irak’ta kapsaml\u0131 ve kal\u0131c\u0131 bir istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131 esas alan politikam\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. Kom\u015fumuz Suriye’deki sava\u015f\u0131, bu \u00fclkenin toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc ve siyasi birli\u011fi temelinde, Suriye halk\u0131n\u0131n me\u015fru beklentileri do\u011frultusunda \u00e7\u00f6zmek i\u00e7in t\u00fcm imkanlar\u0131m\u0131z\u0131 seferber edece\u011fiz. Suriye’nin kendi halk\u0131 ve kom\u015fular\u0131yla bar\u0131\u015f\u0131k, ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctleri, vekalet sava\u015flar\u0131, ayr\u0131l\u0131k\u00e7\u0131 g\u00fcndem ve d\u0131\u015f m\u00fcdahaleden ar\u0131nd\u0131r\u0131lm\u0131\u015f bir \u00fclke haline getirilmesi i\u00e7in her t\u00fcrl\u00fc diplomatik ve di\u011fer tedbiri alaca\u011f\u0131z. G\u00fcvenli b\u00f6lgelerde devam eden \u00e7at\u0131\u015fma sonras\u0131 istikrar sa\u011flama s\u00fcrecini desteklemeye, yeni g\u00f6\u00e7 hareketlili\u011finin olu\u015fmas\u0131n\u0131 engellemeye ve T\u00fcrkiye’de ge\u00e7ici koruma stat\u00fcs\u00fcnde bulunan s\u0131\u011f\u0131nmac\u0131lar\u0131n geri d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc kolayla\u015ft\u0131racak mekanizmalar\u0131 daha etkin \u015fekilde hayata ge\u00e7irmeye devam edece\u011fiz. Suriye’de BM zemininde devam eden \u00e7ok tarafl\u0131 \u00e7\u00f6z\u00fcm s\u00fcrecini ve Astana S\u00fcreci kapsam\u0131nda \u00e7at\u0131\u015fmay\u0131 sonland\u0131rmak i\u00e7in olu\u015fturulan mekanizmada etkin rol oynamaya devam edece\u011fiz. Suriye’de akan kan\u0131n durdurulmas\u0131 i\u00e7in t\u00fcm taraflarla temaslar\u0131m\u0131z\u0131 yo\u011funla\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z.”<\/p>\n Beyannamede, Irak’\u0131 Ortado\u011fu’daki b\u00f6lgesel istikrar a\u00e7\u0131s\u0131ndan en \u00f6nemli \u00fclkelerden biri olarak g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fc belirtilerek, \u015fu ifadelere yer verildi:<\/p>\n “Bu kapsamda Irak’\u0131n siyasi birli\u011fi ve toprak b\u00fct\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fc temelinde, \u00fclkedeki t\u00fcm kesimleri kucaklamaya devam edece\u011fiz. \u0130ki \u00fclke aras\u0131nda her t\u00fcrl\u00fc ula\u015f\u0131m ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131 artt\u0131rmak i\u00e7in gerekli altyap\u0131 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131na a\u011f\u0131rl\u0131k verece\u011fiz. Irak\u2019ta ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin mevcudiyetinin ve eylemlerinin sonland\u0131r\u0131lmas\u0131 ile Irak’\u0131n adeta \u00e7imentosu olan T\u00fcrkmen soyda\u015flar\u0131m\u0131z\u0131n adil temsiliyete kavu\u015fturulmas\u0131na y\u00f6nelik \u00e7abalar\u0131m\u0131z\u0131 kararl\u0131l\u0131kla s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. \u0130ran ile ba\u015fta ekonomik ili\u015fkiler olmak \u00fczere bir\u00e7ok alanda y\u00fcr\u00fctt\u00fc\u011f\u00fcm\u00fcz i\u015fbirli\u011fini devam ettirece\u011fiz. Amac\u0131m\u0131z b\u00f6lgesel istikrar\u0131n ve d\u00fczenin tesis edilerek \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131z bir Ortado\u011fu\u2019nun in\u015fa edilmesine maksimum katk\u0131 sunmakt\u0131r. Bu amaca ula\u015fmak i\u00e7in b\u00fct\u00fcn kom\u015fular\u0131m\u0131zla bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l diplomasiyi ilk \u00e7\u00f6z\u00fcm merci olarak g\u00f6rece\u011fiz.”<\/p>\n T\u00fcrkiye olmadan Avrupa’da g\u00fcvenlik ve istikrar\u0131n sa\u011flanmas\u0131n\u0131n m\u00fcmk\u00fcn olmayaca\u011f\u0131n\u0131n vurguland\u0131\u011f\u0131 beyannamede, \u015f\u00f6yle devam edildi:<\/p>\n “NATO ittifak\u0131 b\u00fcnyesindeki konumumuzu tahkim ederek, g\u00fcvenli\u011fin b\u00f6l\u00fcnmezli\u011fi ilkesinden hareketle ittifaka katk\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz. ABD ile ili\u015fkilerimizi kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 sayg\u0131 ve e\u015fit ortakl\u0131k temelinde geli\u015ftirece\u011fiz. Kurdu\u011fumuz stratejik mekanizmay\u0131 g\u00fc\u00e7lendirerek ba\u015fta PYD\/ YPG, FET\u00d6 ve yapt\u0131r\u0131mlar konular\u0131 olmak \u00fczere \u00fclkemizin g\u00fcvenlik \u00f6nceliklerine uygun somut ad\u0131mlar\u0131n at\u0131lmas\u0131n\u0131 sa\u011flayaca\u011f\u0131z. Rusya ile siyasi ve ekonomik ili\u015fkilerimizi, enerji alan\u0131ndaki i\u015fbirli\u011fimizi devam ettirece\u011fiz. Suriye ve Ukrayna meselesi ba\u015fta olmak \u00fczere b\u00f6lgesel sorunlar\u0131n uluslararas\u0131 hukuk ilkelerini g\u00f6zeterek bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l bir \u015fekilde \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcn\u00fc destekleyece\u011fiz. Ortado\u011fu ve Kuzey Afrika’da kal\u0131c\u0131 bar\u0131\u015f, refah ve istikrar\u0131n temini i\u00e7in \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 s\u00fcrd\u00fcrecek; halihaz\u0131rda y\u00fcr\u00fct\u00fclen normalle\u015fme s\u00fcre\u00e7lerine milli menfaatlerimiz temelinde katk\u0131da bulunmaya devam edece\u011fiz. Filistin meselesindeki pozisyonumuz iki devletli \u00e7\u00f6z\u00fcm zemininde \u0130srail\u2019in i\u015fgal etti\u011fi topraklardan geri \u00e7ekilmesidir. Tarihi ba\u011flar\u0131m\u0131z ve vicdani hassasiyetlerimiz \u00e7er\u00e7evesinde Filistin davas\u0131n\u0131 her vesileyle hat\u0131rlatt\u0131\u011f\u0131m\u0131z ilkeler temelinde desteklemeye devam edece\u011fiz. Libya’da devam eden siyasi diyalog s\u00fcrecini aktif \u015fekilde destekleyece\u011fiz.”<\/p>\n Cumhurba\u015fkan\u0131 ve AK Parti Genel Ba\u015fkan\u0131 Recep Tayyip Erdo\u011fan taraf\u0131ndan a\u00e7\u0131klanan “T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131 \u0130\u00e7in Do\u011fru Ad\u0131mlar” ba\u015fl\u0131kl\u0131 se\u00e7im beyannamesinin “G\u00fcven ve \u0130stikrarla Huzurlu Gelecek” b\u00f6l\u00fcm\u00fcnde ter\u00f6rle m\u00fccadele, g\u00fcvenlik, asayi\u015f, uyu\u015fturucuyla m\u00fccadele, trafik g\u00fcvenli\u011fi, g\u00f6\u00e7 y\u00f6netimi ve di\u011fer alanlarda AK Parti iktidarlar\u0131 d\u00f6neminde bug\u00fcne kadar yap\u0131lanlara yer verildi.<\/p>\n Beyannamede, se\u00e7imlerin ard\u0131ndan yap\u0131lacak \u00e7al\u0131\u015fmalar, hayata ge\u00e7irilecek projeler ve yeni d\u00fczenlemeler anlat\u0131ld\u0131.<\/p>\n Buna g\u00f6re, vatanda\u015flar\u0131n gelece\u011fe huzurla bakmas\u0131, her t\u00fcrl\u00fc hak ve menfaatini tam g\u00fcvende hissetmesi T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’n\u0131n en \u00f6nemli esaslar\u0131ndan olacak.<\/p>\n “\u0130stikrarl\u0131 i\u00e7 g\u00fcvenlik” anlay\u0131\u015f\u0131yla ula\u015f\u0131lan kurumsal entegrasyon ve hizmet kalitesi kal\u0131c\u0131 hale getirilecek. “\u0130stikrarl\u0131 i\u00e7 g\u00fcvenlik” stratejisinin temelinde “\u00f6nleyicilik” olacak, su\u00e7un i\u015flenmesinin \u00f6nlenmesi hedeflenecek. T\u00fcrkiye’nin, “su\u00e7un\/zarar\u0131n olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclke” haline getirilmesi ama\u00e7lanacak.<\/p>\n Ter\u00f6re kar\u015f\u0131 m\u00fccadelenin yan\u0131na ter\u00f6rizme kar\u015f\u0131 m\u00fccadele de eklenecek, bu alanda \u00f6nemli bir zihni d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm ger\u00e7ekle\u015ftirilecek.<\/p>\n Ayr\u0131ca ter\u00f6r\u00fcn finansman\u0131yla m\u00fccadele derinle\u015ftirilecek. Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin, sivil toplum ve belediyeler gibi \u00f6zg\u00fcrl\u00fck ve kaynak alanlar\u0131n\u0131 istismar etmelerine izin verilmeyecek.<\/p>\n Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin demokratik mekanizmalar\u0131 istismar\u0131na kar\u015f\u0131 demokrasi ve hukukunun g\u00fc\u00e7lendirilmesine devam edilecek. Ge\u00e7mi\u015fte ter\u00f6rden yo\u011fun \u015fekilde etkilenen b\u00f6lgelerde sivil toplum kurulu\u015flar\u0131n\u0131n kapasite geli\u015fimlerine \u00f6zel destekler verilecek.<\/p>\n Uyu\u015fturucuyla m\u00fccadele kapsam\u0131nda ise d\u00fcnyadaki arz ve pazar hareketlili\u011fi takip edilecek, sadece Orta Do\u011fu de\u011fil, Afrika \u00fczerinde olu\u015fan pazarlar\u0131n T\u00fcrkiye’ye olas\u0131 etkileri de izlenerek, Latin Amerika’dan \u00c7in’e kadar uzanan geni\u015f bir alanda arzla m\u00fccadele politikas\u0131 hayata ge\u00e7irilecek.<\/p>\n Fark\u0131ndal\u0131k \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 artarak s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek. Ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin finansman kayna\u011f\u0131 olarak kullan\u0131lan t\u00fcm uyu\u015fturucu a\u011flar\u0131 ve \u015febekelerinin \u00e7\u00f6kertilmesine devam edilecek, narkoter\u00f6r m\u00fccadelesi kesintisiz \u015fekilde s\u00fcrecek.<\/p>\n Trafik g\u00fcvenli\u011fi \u00e7er\u00e7evesinde “g\u00fcvenli sistem yakla\u015f\u0131m\u0131” ve “trafikte s\u0131f\u0131r can kayb\u0131” ilkesi esas al\u0131narak 2050’ye kadar hi\u00e7bir vatanda\u015f\u0131n hayat\u0131n\u0131 kaybetmedi\u011fi ve ciddi derecede yaralanmad\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclke hedefinin ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi yolunda faaliyetlere kararl\u0131l\u0131kla devam edilecek. \u00c7ocuk trafik e\u011fitim parklar\u0131n\u0131n say\u0131s\u0131 \u00fclke genelinde art\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n Yeni su\u00e7 t\u00fcrlerine kar\u015f\u0131 \u00f6nleyici kapasite geli\u015ftirilecek, su\u00e7 ve su\u00e7luyla m\u00fccadelede “ge\u00e7 kalmamak” temel yakla\u015f\u0131m olacak. Su\u00e7 ve su\u00e7lunun takibinde kapasite art\u0131r\u0131lacak. “Su\u00e7un olu\u015fmas\u0131n\u0131 beklemeden, cayd\u0131r\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131 su\u00e7 olu\u015fmadan ortaya koymak, g\u00fcvenli\u011fin g\u00f6r\u00fcn\u00fcr olmas\u0131n\u0131 sa\u011flamak, asayi\u015f sahas\u0131nda su\u00e7a meyilli insanlar\u0131n istismar edebilece\u011fi bir bo\u015fluk b\u0131rakmamak” da temel stratejiler aras\u0131nda yer alacak.<\/p>\n G\u00f6\u00e7 y\u00f6netimi kapsam\u0131nda ise “g\u00f6n\u00fcll\u00fc-g\u00fcvenli-onurlu geri d\u00f6n\u00fc\u015flerin” say\u0131s\u0131 art\u0131r\u0131lacak. D\u00fczensiz g\u00f6\u00e7le m\u00fccadele \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 kesintisiz ve artarak devam edecek.<\/p>\n \u00d6zellikle b\u00fcy\u00fck \u015fehirlerde g\u00f6\u00e7 kaynakl\u0131 mekansal yo\u011funla\u015fmaya f\u0131rsat verilmeyecek. Zorunlu insani gerek\u00e7elere dayanan g\u00f6\u00e7ler hari\u00e7, mevzuata uygun olmayan, ama\u00e7s\u0131z, kitlesel veya bireysel hi\u00e7bir g\u00f6\u00e7 giri\u015fimine izin verilmeyecek.<\/p>\n T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’nda muhtarl\u0131k kurumu, kalk\u0131nman\u0131n itici g\u00fc\u00e7lerinden biri olacak. Muhtarlar taraf\u0131ndan getirilecek toplum yarar\u0131na projelere y\u00f6nelik destek programlar\u0131 olu\u015fturulacak.<\/p>\n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 H\u00fck\u00fcmet Sistemi s\u00fcrekli geli\u015ftirilecek. Bu sisteme dair reformlar\u0131 da i\u00e7erecek \u015fekilde yeni anayasa \u00f6ncelikler aras\u0131nda yer alacak.<\/p>\n \u00c7o\u011fulcu demokrasi anlay\u0131\u015f\u0131na uygun olarak TBMM’de genel g\u00f6r\u00fc\u015fme a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve meclis ara\u015ft\u0131rma komisyonu kurulmas\u0131 kolayla\u015ft\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n Y\u00fcr\u00fctme organ\u0131 temsilcilerinin b\u00fct\u00e7e g\u00f6r\u00fc\u015fmeleri d\u0131\u015f\u0131nda da ilgili meclis komisyonlar\u0131na giderek parlamentoyu d\u00fczenli aral\u0131klarla bilgilendirmelerini ve kar\u015f\u0131l\u0131kl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015f al\u0131\u015fveri\u015finde bulunmalar\u0131n\u0131 sa\u011flayacak mekanizmalar g\u00fc\u00e7lendirilecek.<\/p>\n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 b\u00fcnyesinde dezenformasyonla m\u00fccadele s\u00fcrd\u00fcr\u00fclecek. Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130leti\u015fim Ba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 ile Anadolu Ajans\u0131 (AA), Bas\u0131n \u0130lan Kurumu ve TRT’nin ulusal ve uluslararas\u0131 yay\u0131nc\u0131l\u0131k imkanlar\u0131n\u0131n, T\u00fcrkiye’deki geli\u015fmeleri, dezenformasyonla m\u00fccadeleyi, b\u00f6lgesel ve k\u00fcresel at\u0131l\u0131mlar\u0131 yans\u0131tacak \u015fekilde g\u00fc\u00e7lendirilmesine devam edilecek.<\/p>\n Cumhurba\u015fkanl\u0131\u011f\u0131 \u0130leti\u015fim Merkezinin (C\u0130MER), T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’nda dijitalle\u015fme ba\u015fta olmak \u00fczere geli\u015fen ve de\u011fi\u015fen ko\u015fullar \u00e7er\u00e7evesinde etkinli\u011fi art\u0131r\u0131lacak.<\/p>\n“Binalar, sa\u011flam zeminlerde in\u015fa edilecek”<\/h3>\n
“Topluma yeni f\u0131rsatlar sunulacak”<\/h3>\n
“T\u00fcrkiye Afet M\u00fcdahale Plan\u0131’n\u0131 g\u00fcncelleyece\u011fiz”<\/h3>\n
“Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm\u00fc h\u0131zland\u0131raca\u011f\u0131z”<\/h3>\n
“Kentsel ta\u015fk\u0131nlar\u0131n \u00f6n\u00fcne ge\u00e7ece\u011fiz”<\/h3>\n
“Binalar\u0131n risk analizi zorunlu hale getirilecek”<\/h3>\n
“Proje bazl\u0131 destekler sunulacak”<\/h3>\n
T\u00fcrkiye Y\u00fczy\u0131l\u0131’n\u0131n in\u015fas\u0131nda da “Sa\u011flam Toplumsal Yap\u0131” ana belirleyici unsur olacak<\/h3>\n
Okullarda et\u00fct imkanlar\u0131 yayg\u0131nla\u015ft\u0131r\u0131lacak<\/h3>\n
3 milyon sa\u011fl\u0131k turisti say\u0131s\u0131 ve 10 milyar dolar sa\u011fl\u0131k hizmeti ihracat\u0131<\/h3>\n
Aile di\u015f hekimli\u011fi uygulamas\u0131 hayata ge\u00e7irilecek<\/h3>\n
Gelir seviyesi asgari hayat standard\u0131n\u0131n alt\u0131nda hane kalmayacak<\/h3>\n
Yeni evlenen \u00e7iftlere iki y\u0131l\u0131 geri \u00f6demesiz kredi<\/h3>\n
\u00c7ocuk dostu \u015fehirler<\/h3>\n
\u015eehir yak\u0131nlar\u0131 ve gaziler, engelliler, ya\u015fl\u0131lar<\/h3>\n
\u00c7al\u0131\u015fma hayat\u0131<\/h3>\n
\u00dcniversiteli gen\u00e7lere “Gen\u00e7lik Kart\u0131” uygulamas\u0131 ba\u015flat\u0131lacak<\/h3>\n
K\u00fclt\u00fcr ve sanat<\/h3>\n
Ekonomi<\/h3>\n
Beyannamede, b\u00fcy\u00fcme ve istihdam vurgusu<\/h3>\n
Cari fazla veren T\u00fcrkiye hedefi<\/h3>\n
“Sosyal konut projelerine kararl\u0131l\u0131kla devam edece\u011fiz”<\/h3>\n
“Emekli ayl\u0131klar\u0131na refah pay\u0131 art\u0131\u015f\u0131”<\/h3>\n
“\u00dclkemizin gelece\u011fini, y\u00fczy\u0131l\u0131n enerjisi ile ayd\u0131nlataca\u011f\u0131z”<\/h3>\n
“\u00dclkemizi Dijital T\u00fcrkiye hedefine ula\u015ft\u0131raca\u011f\u0131z”<\/h3>\n
Togg’da 1 milyon ara\u00e7 hedefi<\/h3>\n
Turizmde 100 milyar dolar gelir hedefi<\/h3>\n
Y\u00fcksek standartl\u0131 demokrasi hedefi, tamamlay\u0131c\u0131 reformlarla hayata ge\u00e7irilecek<\/h3>\n
“Uluslararas\u0131 insan haklar\u0131 mekanizmalar\u0131 ile i\u015fbirli\u011fi geli\u015ftirilecek”<\/h3>\n
“Yeni Anayasa herkesin birinci s\u0131n\u0131f vatanda\u015f oldu\u011fu yap\u0131da olacak”<\/h3>\n
\u0130mar hukuku, anayasal d\u00fczeyde ele al\u0131nacak<\/h3>\n
Ya\u015fam Hakk\u0131 Eylem Plan\u0131<\/h3>\n
\u0130\u015fkence ve k\u00f6t\u00fc muameleye kar\u015f\u0131 s\u0131f\u0131r tolerans<\/h3>\n
\u0130fade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fc<\/h3>\n
“Ayr\u0131mc\u0131l\u0131k ve Nefretle M\u00fccadele Kurulu” olu\u015fturulacak<\/h3>\n
Kentsel d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm s\u00fcre\u00e7leri h\u0131zland\u0131r\u0131lacak<\/h3>\n
Yeni nesil hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler<\/h3>\n
Hak ve \u00f6zg\u00fcrl\u00fckleri koruyucu mekanizmalar<\/h3>\n
Adalet Reformu<\/h3>\n
D\u0131\u015f politika<\/h3>\n
“\u00c7evremizde bar\u0131\u015f, istikrar ve refah ku\u015fa\u011f\u0131 in\u015fa edece\u011fiz”<\/h3>\n
“Yeni g\u00f6\u00e7 hareketlili\u011finin olu\u015fmas\u0131n\u0131 engellemeye devam edece\u011fiz”<\/h3>\n
“Kom\u015fular\u0131m\u0131zla bar\u0131\u015f\u00e7\u0131l diplomasiyi ilk \u00e7\u00f6z\u00fcm g\u00f6rece\u011fiz”<\/h3>\n
“NATO ittifak\u0131na katk\u0131lar\u0131m\u0131z\u0131 s\u00fcrd\u00fcrece\u011fiz”<\/h3>\n
G\u00fcvenlik ve asayi\u015f<\/h3>\n
Uyu\u015fturucuyla m\u00fccadele<\/h3>\n
D\u00fczensiz g\u00f6\u00e7le m\u00fccadele s\u00fcrecek<\/h3>\n
Yeni anayasa vurgusu<\/h3>\n