<\/p>\n
N\u00f6roloji uzman\u0131 Prof. Dr. Z\u00fclk\u00fcf \u00d6nal, D\u00fcnya Parkinson G\u00fcn\u00fc dolay\u0131s\u0131yla AA muhabirine yapt\u0131\u011f\u0131 a\u00e7\u0131klamada, beynin bir b\u00f6lgesini etkileyen ve kronik bir hastal\u0131k olarak tan\u0131mlanan Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n genellikle 65 ya\u015f \u00fczerinde g\u00f6r\u00fcld\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc s\u00f6yledi.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n, beyinde dopamin isimli bir molek\u00fcl\u00fc \u00fcreten n\u00f6ronlar\u0131n kayb\u0131yla kendini g\u00f6sterdi\u011fini anlatan \u00d6nal, nadiren 50 ya\u015f alt\u0131ndakilerde de g\u00f6zlenebildi\u011fini ifade etti.<\/p>\n
\u00d6nal, hastal\u0131\u011f\u0131n genellikle genetik ge\u00e7i\u015fli olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131, kad\u0131n ve erkekleri e\u015fit oranda etkilemekle birlikte erkeklerde g\u00f6r\u00fclme s\u0131kl\u0131\u011f\u0131n\u0131n biraz daha fazla oldu\u011funu belirtti.<\/p>\n
Prof. Dr. \u00d6nal, parkinsonun, v\u00fccutta hareketleri kontrol eden sinir h\u00fccrelerinin \u00f6l\u00fcm\u00fcne neden oldu\u011funu ve bunun da hareketlerde g\u00fc\u00e7l\u00fck, yava\u015fl\u0131k ve titreme gibi belirtilerin ortaya \u00e7\u0131kmas\u0131na yol a\u00e7t\u0131\u011f\u0131n\u0131 bildirdi.<\/p>\n
Parkinsonun, hareketlerde yava\u015flama, y\u00fczde ifadesizlik, kaslarda sertlik ve gerginlik, kollar\u0131n y\u00fcr\u00fcrken g\u00f6r\u00fclen serbest hareketlerinde azalma ve titreme ile kendini g\u00f6sterdi\u011fini aktaran \u00d6nal, “Bu yak\u0131nmalar zamanla artar. Yak\u0131nmalar\u0131n art\u0131\u015f\u0131 bir\u00e7ok hastal\u0131kta oldu\u011fu gibi ki\u015fiden ki\u015fiye de\u011fi\u015fir. G\u00fcnl\u00fck ya\u015fam\u0131n\u0131 etkileyecek d\u00fczeyde k\u00f6t\u00fcle\u015fme uzun y\u0131llar s\u00fcrebilir. Hastal\u0131\u011f\u0131n ba\u015flang\u0131\u00e7 d\u00f6neminde v\u00fccudun bir yar\u0131s\u0131 daha belirgin olarak etkilenir.” bilgisini payla\u015ft\u0131.<\/p>\n
\u00d6nal, belirtilerin beyinde tutulan b\u00f6lgeye g\u00f6re farkl\u0131l\u0131k g\u00f6sterebildi\u011fine i\u015faret ederek, \u015funlar\u0131 kaydetti:<\/p>\n
“Y\u00fczde ifadede azalma, g\u00f6z k\u0131rpmada azalma g\u00f6r\u00fcl\u00fcr. \u0130nce hareketlerde bozulma, \u00f6zellikle ayakkab\u0131 ba\u011flamakta veya d\u00fc\u011fme iliklemekte g\u00fc\u00e7l\u00fck olabilir. Yaz\u0131 yazma bozulur, imza dahi at\u0131lamayabilir.<\/p>\n
Dengesizlik ve s\u0131k s\u0131k d\u00fc\u015fmeler olmaya ba\u015flar. Konu\u015fma yava\u015f ve tekd\u00fcze hale gelir. Yutma g\u00fc\u00e7l\u00fc\u011f\u00fc zorla\u015f\u0131r ve a\u011f\u0131z kenar\u0131ndan salya akmaya ba\u015flar. Ayr\u0131ca baz\u0131 hastalarda zaman ilerledik\u00e7e kab\u0131zl\u0131k, idrar ka\u00e7\u0131rma, hayal g\u00f6rme, a\u015f\u0131r\u0131 terleme, cinsel sorunlar, koku alma bozuklu\u011fu, uyku bozuklu\u011fu, kilo kayb\u0131, a\u011fr\u0131, depresif ve kayg\u0131l\u0131 ruh hali geli\u015febilir. Zaman zaman baz\u0131 hastalarda davran\u0131\u015f bozukluklar\u0131 g\u00f6r\u00fclmeye ba\u015flar, a\u015f\u0131r\u0131 kumar oynama iste\u011fi, a\u015f\u0131r\u0131 yemek yeme gibi sorunlar g\u00f6r\u00fclebilir.”<\/p>\n
Parkinson hastalar\u0131nda en s\u0131k g\u00f6r\u00fclen sorunlardan birinin depresyon oldu\u011funa dikkati \u00e7eken \u00d6nal, hastalar\u0131n sosyal ya\u015fama uyum ve ruh sa\u011fl\u0131klar\u0131n\u0131n korunmas\u0131nda ila\u00e7 tedavisinin yan\u0131 s\u0131ra d\u00fczenli fiziksel aktivitelerin yap\u0131lmas\u0131 ve egzersize a\u011f\u0131rl\u0131k verilmesinin b\u00fcy\u00fck fayda sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00d6nal, Parkinson hastalar\u0131nda kas ve kemiklerde kuvvet kayb\u0131n\u0131n \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in d\u00fczenli egzersiz programlar\u0131n\u0131n uygulanmas\u0131 gerekti\u011fine i\u015faret ederek, “Kuvvet kayb\u0131n\u0131n \u00f6nlenebilmesi i\u00e7in mutlaka kuvvetlendirme egzersizleri yapt\u0131r\u0131lmal\u0131. \u00c7\u00fcnk\u00fc egzersiz, hareket kabiliyetine ve daha dengeli y\u00fcr\u00fcmelerine olanak sa\u011fl\u0131yor.” dedi.<\/p>\n
Bu hastalar i\u00e7in v\u00fccut dengesinin sa\u011flanamamas\u0131n\u0131n en \u00f6nemli sorunlardan biri oldu\u011funun alt\u0131n\u0131 \u00e7izen \u00d6nal, bunun ki\u015finin y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f\u00fcn\u00fc etkiledi\u011fini, sosyal ya\u015fam\u0131na ve psikolojisine olumsuz katk\u0131 sa\u011flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 vurgulad\u0131.<\/p>\n
\u00d6nal, kuvvet kayb\u0131yla birlikte bu ki\u015filerde dengesizlik ve buna ba\u011fl\u0131 s\u0131k s\u0131k d\u00fc\u015fmelerin olmaya ba\u015flad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
Dengenin sa\u011flanabilmesi i\u00e7in d\u00fczenli egzersizlerin \u00f6nem ta\u015f\u0131d\u0131\u011f\u0131n\u0131 ifade eden \u00d6nal, her g\u00fcn 45 dakika tempolu y\u00fcr\u00fcy\u00fc\u015f ya da el-kol bacak hareketlerini sa\u011flayan egzersiz yap\u0131larak hem eklem ve kemik sa\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n korundu\u011funu hem de halk aras\u0131nda mutluluk hormonu olarak bilinen endorfin hormonunun sal\u0131n\u0131m\u0131n\u0131n artarak mutluluk seviyesinin y\u00fckseldi\u011fini kaydetti.<\/p>\n
\u00d6nal, “Egzersizle v\u00fccudun do\u011fal olarak sahip oldu\u011fu endorfin denilen hormon d\u00fczeyleri art\u0131r\u0131larak, hastal\u0131kta g\u00f6r\u00fclen depresyon, i\u00e7 s\u0131k\u0131nt\u0131s\u0131, hayattan kopma gibi hal ve durumlar da d\u00fczeltilebiliyor.” diye konu\u015ftu.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n seyrinde s\u0131kl\u0131kla g\u00f6r\u00fclen mesane ba\u011f\u0131rsak probleminin \u00e7\u00f6z\u00fcm\u00fcnde de egzersizin \u00f6nemli oldu\u011funu aktaran \u00d6nal, Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131 tedavisinde ana prensibin hastan\u0131n toplum i\u00e7inde kendini iyi hissetmesi ve g\u00fcnl\u00fck ya\u015fam aktivitelerini yard\u0131ma ihtiya\u00e7 duymadan ve zorlanmadan ger\u00e7ekle\u015ftirebilmesi ve hastan\u0131n ila\u00e7 tedavisinin yan\u0131 s\u0131ra egzersiz programlar\u0131n\u0131 da aksatmamas\u0131 oldu\u011funu dile getirdi.<\/p>\n
Hastal\u0131\u011f\u0131n tan\u0131s\u0131nda n\u00f6rolojik muayenenin \u00f6nemli oldu\u011funu vurgulayan \u00d6nal, kan tahlilleri, beyin MR’\u0131, tremor kayd\u0131 ve daha ileri tetkiklerin de yap\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yledi.<\/p>\n
\u00d6nal, Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n uzun s\u00fcreli, yava\u015f ilerleyici bir hastal\u0131k olmas\u0131 nedeniyle tedavisinde hastan\u0131n ve ailesinin hekimle uzun y\u0131llar i\u015fbirli\u011fi yapmas\u0131 gerekti\u011finin alt\u0131n\u0131 \u00e7izdi.<\/p>\n
\u0130lk d\u00f6nemlerde kullan\u0131lacak ila\u00e7lar\u0131n, hastan\u0131n klinik \u00f6zelliklerine ba\u011fl\u0131 olarak tespit edildi\u011fini anlatan \u00d6nal, hastal\u0131\u011f\u0131n tamamen durdurulamad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yleyerek, “Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n seyrini yava\u015flatmak ve belirtilerini azaltmak m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr, ancak bu hastal\u0131k kal\u0131c\u0131 bir durumdur ve ilerleyen zamanda belirtiler tekrar ortaya \u00e7\u0131kabilir.” uyar\u0131s\u0131nda bulundu.<\/p>\n
\u00d6nal, tedavi se\u00e7enekleri aras\u0131nda tablet, cilt alt\u0131 enjeksiyon veya mideye do\u011frudan verilen ila\u00e7lar, fizik tedavi ve derin beyin uyar\u0131m\u0131 pil gibi cerrahi y\u00f6ntemlerin oldu\u011funu s\u00f6yleyerek, “Bu y\u00f6ntemler, Parkinson hastal\u0131\u011f\u0131n\u0131n belirtilerini azaltmaya ve ya\u015fam kalitesini iyile\u015ftirmeye yard\u0131mc\u0131 olur.” dedi.<\/p>\n
Son zamanlarda beyin uyar\u0131m\u0131 temelinde \u00e7e\u015fitli y\u00f6ntemlerin de deneysel ve k\u0131smen kullan\u0131mda olan uygulamalar\u0131n yer ald\u0131\u011f\u0131n\u0131 belirten \u00d6nal, “Ayr\u0131ca yine son zamanlarda yeni ila\u00e7 \u00e7al\u0131\u015fmalar\u0131 bulunmaktad\u0131r. Fakat hen\u00fcz onaylanm\u0131\u015f yeni bir ila\u00e7 da piyasaya s\u00fcr\u00fclmemi\u015ftir.” bilgisini verdi.<\/p>\n